Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

Devanagari script

स गत्वा पर्वते रम्ये पूजयित्वा च तं विभुम् । शिवरात्रिपरः सम्यग्वर्षेवर्षे बभूव ह

Transliteration

sa gatvā parvate ramye pūjayitvā ca taṃ vibhum | śivarātriparaḥ samyagvarṣevarṣe babhūva ha

Translation

ସେ ରମ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ ସେହି ବିଭୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ପରେ ସେ ଶିବରାତ୍ରି ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହୋଇ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଧିପୂର୍ବକ ପାଳନ କଲେ।

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• पर्वते: on the mountain
• पर्वते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी-अधिकरण), एकवचन

• रम्ये: beautiful
• रम्ये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (पर्वते)

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• विभुम्: the Lord, the mighty one
• विभुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तं विभुम् = तं (शिवम्)

• शिवरात्रिपरः: devoted to Śivarātri
• शिवरात्रिपरः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिवरात्रि (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (शिवरात्रौ परः/शिवरात्रि-परायणः)

• सम्यक्: properly, duly
• सम्यक्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• वर्षे: in a year
• वर्षे: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी-अधिकरण), एकवचन

• वर्षे: (year) after year
• वर्षे: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी-अधिकरण), एकवचन; पुनरुक्ति (each year)

• बभूव: became; remained
• बभूव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• ह: indeed
• ह: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

Speaker

Pulastya (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: A king (māhīpati)

Visual Art Cues

Scene: The king reaches the beautiful Himalayan mountain, performs worship to Śiva, and is shown later repeating Śivarātri observance year after year—montage-like depiction of recurring ritual under changing seasons.

Characters & Entities

• Kedāra (Śiva)
• Śivarātri

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage culminates in sustained practice: yearly Śivarātri observance anchored in worship of Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra on the sacred mountain is implied as the worship-site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Proper annual observance of Śivarātri (Śivarātri-vrata) along with worship (pūjā) of the Lord.