Adhyaya 54

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततस्त्रिपुष्करं गच्छेदभीष्टं पद्मजस्य च । ब्रह्मणा तत्समानीतं पर्वतेऽर्बुदसंज्ञके

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ତତ୍ପରେ ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ତ୍ରିପୁଷ୍କରକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଇ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଅର୍ବୁଦ ନାମକ ପର୍ବତକୁ ଆଣିଥିଲେ।

Verse 2

वसिष्ठस्य पुरा सत्रे वर्त्तमाने नराधिप । तस्मिन्नगे समायाता ब्रह्माद्याश्च सुरोत्तमाः

ହେ ନରାଧିପ! ପୁରା କାଳେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସତ୍ରଯଜ୍ଞ ଚାଲୁଥିବାବେଳେ, ସେହି ପର୍ବତରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଗଣ ସମାଗତ ହେଲେ।

Verse 3

प्रतिज्ञातं महाराज ब्रह्मणाऽव्यक्तजन्मना । यावत्स्थास्ये नृलोकेऽस्मिंस्तावत्सन्ध्यां त्रिपुष्करे । वंदयिष्यामि संप्राप्ते संध्याकाले समाहितः

ହେ ମହାରାଜ! ଅବ୍ୟକ୍ତଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛନ୍ତି—‘ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଏହି ନୃଲୋକରେ ରହିବି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତ୍ରିପୁଷ୍କରରେ ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳ ଆସିଲେ ସମାହିତଚିତ୍ତେ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ କରିବି।’

Verse 4

एतस्मिन्नेव काले तु प्रस्थितः पुष्करं प्रति । संध्यार्थं पद्मजो यावद्वसिष्ठस्तावदब्रवीत्

ସେହି ସମୟରେ, ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା ସନ୍ଧ୍ୟାଉପାସନା ପାଇଁ ପୁଷ୍କର ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ତେବେ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 5

वसिष्ठ उवाच । कर्मकालश्च सम्प्राप्तो यज्ञेऽस्मिन्सुरसत्तम । स विना न त्वया देव सिद्धिं यास्यति कर्हिचित्

ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ହେ ସୁରସତ୍ତମ! ଏହି ଯଜ୍ଞର କର୍ମକାଳ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି; ହେ ଦେବ! ତୁମ ବିନା ଏହା କେବେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇବ ନାହିଁ।

Verse 6

तस्मादानय चात्रैव पद्मयोने त्रिपुष्करम् । संध्योपास्तिं ततः कृत्वा तत्र भूयः सुरेश्वर । ब्रह्मत्वं कुरु देवेश सत्रे चास्मिन्दयानिधे

ଏହେତୁ, ହେ ପଦ୍ମଯୋନି! ତ୍ରିପୁଷ୍କରକୁ ଏଠିଏ ଆଣ। ସେଠାରେ ସନ୍ଧ୍ୟାଉପାସନା କରି, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ପୁନଃ ଫେରିଆ; ହେ ଦେବେଶ, ଦୟାନିଧି! ଏହି ସତ୍ରଯଜ୍ଞରେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ (ବ୍ରହ୍ମ-ଋତ୍ୱିଜ ପଦ) ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 7

एवमुक्तो वसिष्ठेन ब्रह्मा लोक पितामहः । ध्यात्वा तत्रानयामास ज्येष्ठमध्यकनिष्ठिकम् । पुष्करत्रितयं चागात्सुपुण्ये सलिलाशये

ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଧ୍ୟାନ କରି ସେଠାକୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ମଧ୍ୟ ଓ କନିଷ୍ଠ—ତିନି ପୁଷ୍କରକୁ ଆଣି ସେଇ ପରମ ପୁଣ୍ୟ ଜଳାଶୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 8

ततःप्रभृति संजातमर्बुदेऽस्मिंस्त्रिपुष्करम्

ସେହି ସମୟରୁ ଏହି ଅର୍ବୁଦେ ତ୍ରିପୁଷ୍କର ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲା।

Verse 9

तत्र यः कार्तिके मासि पौर्णमास्यां समाहितः । स्नानं करोति दानं च तस्य लोकाः सनातनाः

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀରେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଲୋକଫଳ ସନାତନ ହୁଏ।

Verse 10

तस्य चोत्तरदिग्भागे सावित्रीकुण्डमुत्तमम् । स्नानदानादिकं कुर्वन्यत्र याति शुभां गतिम्

ତାହାର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଉତ୍ତମ ସାବିତ୍ରୀ କୁଣ୍ଡ ଅଛି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଆଦି କରୁଥିବା ଜନ ଶୁଭ ଗତି ପାଏ।

Verse 54

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे त्रिपुष्करमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुष्पंचाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡରେ ‘ତ୍ରିପୁଷ୍କରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଚତୁଃପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।