Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

पितॄणां च परा तुष्टिर्यावदाभूतसंप्लवम् । पुरासीद्भार्गवो रामः सर्वशस्त्रभृतां वरः

Transliteration

pitṝṇāṃ ca parā tuṣṭiryāvadābhūtasaṃplavam | purāsīdbhārgavo rāmaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ

Translation

ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପରମ ତୃପ୍ତି ମିଳେ, ଯାହା ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ। ପୁରାକାଳରେ ଭାର୍ଗବ ରାମ ଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ।

Word by Word

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• परा: supreme/great
• परा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• तुष्टिः: satisfaction
• तुष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तुष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यावत्: until/as long as
• यावत्: Temporal modifier (कालविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/कालावधि-बोधक (until/as long as)

• आभूतसंप्लवम्: up to the cosmic dissolution
• आभूतसंप्लवम्: Karma (Extent/कर्म-परिमाण)
• Type: Noun
• Root: आ + भूत (प्रातिपदिक) + संप्लव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावार्थे/सीमाबोधकः (यावत् ... पर्यन्तम्)

• पुरा: formerly
• पुरा: Temporal modifier (कालविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (formerly)

• आसीत्: was
• आसीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भार्गवः: Bhārgava (descendant of Bhṛgu)
• भार्गवः: Visheshana (Apposition/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; गोत्र/वंशवाचक

• रामः: Rāma (Paraśurāma)
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्वशस्त्रभृताम्: of all weapon-bearers
• सर्वशस्त्रभृताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शस्त्र (प्रातिपदिक) + भृत् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘सर्वाणि शस्त्राणि बिभ्रति ये तेषाम्’

• वरः: the best
• वरः: Karta/Pradhāna (Predicate noun/विधेय)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Pulastya (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāma-tīrtha

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim offers tarpaṇa with cupped hands at the water’s edge; behind, a visionary tableau shows pitṛs receiving offerings with serene satisfaction. A secondary vignette hints at Bhārgava Rāma, axe-bearing, as a remembered hero.

Characters & Entities

• pitṛs (ancestors)
• Bhārgava Rāma (Paraśurāma)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-related merit is linked not only to personal purification but also to enduring benefit for one’s ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāma-tīrtha (the section continues its māhātmya by invoking Bhārgava Rāma).

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated here, but the verse frames the result in terms of pitṛ-tuṣṭi, commonly associated with snāna and ancestor-oriented offerings.