Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

सचापः सशरो राजंस्तस्मिन्पर्वतरोधसि । शंकरो रोषपर्यंतं गत्वा सौख्यमवाप्तवान्

Transliteration

sacāpaḥ saśaro rājaṃstasminparvatarodhasi | śaṃkaro roṣaparyaṃtaṃ gatvā saukhyamavāptavān

Translation

ହେ ରାଜନ୍, ସେଇ ପର୍ବତ ଢାଳରେ ଧନୁଷ-ବାଣ ସହିତ (ସେ) ପଡ଼ି ରହିଲା; ଶଙ୍କର କ୍ରୋଧର ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ପରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସୌଖ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Word by Word

• सचापः: with a bow
• सचापः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स-चाप (प्रातिपदिक; चाप)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपसर्गसदृश-पूर्वपद 'स' (=सहित) युक्तः

• सशरः: with arrows
• सशरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स-शर (प्रातिपदिक; शर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'स' (=सहित) युक्तः

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• पर्वतरोधसि: at the mountain barrier/obstruction
• पर्वतरोधसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वत-रोधस् (प्रातिपदिक; पर्वत + रोधस्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पर्वतस्य रोधः)

• शंकरः: Śaṅkara (Śiva)
• शंकरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• रोषपर्यन्तम्: up to the limit of anger
• रोषपर्यन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रोष-पर्यन्त (प्रातिपदिक; रोष + पर्यन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अव्ययीभावार्थे/सीमावाचक-तत्पुरुषः (रोषस्य पर्यन्तम् = रोषपर्यन्तम्)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया

• सौख्यम्: happiness, ease
• सौख्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सौख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अवाप्तवान्: obtained, attained
• अवाप्तवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अव-आप् (धातु)
• Form: क्तवतु-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: After the blaze, the mountainside is quiet; Kāma’s bow and arrows lie abandoned on the rocky incline. Śaṅkara’s posture softens as wrath reaches its end and peace returns.

Characters & Entities

• Śaṅkara (Śiva)
• mountain terrain (parvata-rodhas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma-protecting fierceness is not permanent rage; once the disorder is removed, serenity naturally returns.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The mountain setting connected with Arbuda is implied, though the verse emphasizes Śiva’s state rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.