Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

नमः स्थूलाय सूक्ष्माय व्यापकाय महात्मने । निषंगिणे नमस्तुभ्यं त्रिनेत्राय नमोनमः

Transliteration

namaḥ sthūlāya sūkṣmāya vyāpakāya mahātmane | niṣaṃgiṇe namastubhyaṃ trinetrāya namonamaḥ

Translation

ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ତ୍ରିନେତ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Kriya (Salutation act)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नमस्कारार्थक

• स्थूलाय: to the gross (manifest) one
• स्थूलाय: Sampradana (Recipient qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्थूल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; विशेषणम् (देवाय)

• सूक्ष्माय: to the subtle one
• सूक्ष्माय: Sampradana (Recipient qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सूक्ष्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; विशेषणम्

• व्यापकाय: to the all-pervading one
• व्यापकाय: Sampradana (Recipient qualifier)
• Type: Adjective
• Root: व्यापक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; विशेषणम्

• महात्मने: to the great-souled one
• महात्मने: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: महा + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; कर्मधारय-समासः (महान् आत्मा यस्य)

• निषंगिणे: to the sword-bearer
• निषंगिणे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: निषङ्गिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; 'निषङ्ग' (खड्ग/शस्त्र) धारी इति

• नमः: salutation
• नमः: Kriya (Salutation act)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नमस्कारार्थक

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th), एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम; सम्प्रदान

• त्रिनेत्राय: to the three-eyed one
• त्रिनेत्राय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्रि + नेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि नेत्राणि यस्य)

• नमः: salutation
• नमः: Kriya (Salutation act)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नमस्कारार्थक

• नमः: salutation (again)
• नमः: Kriya (Salutation act)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; पुनरुक्ति-नमस्कार

Speaker

Vasiṣṭha (implied, as part of the preceding/following stotra within the Arbuda narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva shown simultaneously as cosmic (subtle aura filling space) and iconic (visible form), with three eyes blazing gently; a weapon-bearing aspect (nisaṅgin) suggests protective guardianship of the kṣetra.

Characters & Entities

• Śiva
• Trinetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is both immanent (gross) and transcendent (subtle), pervading everything; devotion recognizes His all-encompassing nature.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda-kṣetra (the Arbuda region, associated with the sacred mountain tradition later known as Mount Abu) within Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed here; it functions as a namaskāra-stotra suitable for japa and worship.