Adhyaya 35

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं पापप्रणाशनम् । मामुह्रदमिति ख्यातं तस्मिन्पर्वतरोधसि

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତାପରେ ପାପନାଶକ ‘ମାମୁହୃଦ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପର୍ବତାବରୋଧ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

Verse 2

तत्र स्नातो नरः सम्यक्छ्रद्धावान्सुसमाहितः । मुच्यते पातकैर्घोरैः पूर्वजन्मकृतैरपि

ସେଠାରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଯଥାବିଧି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ କୃତ ଘୋର ପାପରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 3

तस्य पश्चिमदिग्भागे लिंगमस्ति महीपते । सर्वकामप्रदं नृणां स्थापितं मुद्गलेन तु

ହେ ମହୀପତେ! ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଛି; ତାହା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସର୍ବକାମ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଏବଂ ମୁଦ୍ଗଳ ତାହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

Verse 4

स्नात्वा मामुह्रदे पुण्ये यस्तल्लिंगं च पश्यति । शुक्लपक्षे चतुर्द्दश्यां फाल्गुने मासि मानवः । स प्राप्नोति परं श्रेयः सर्वतीर्थेषु दुर्लभम्

ପୁଣ୍ୟ ମାମୁହୃଦରେ ସ୍ନାନ କରି, ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନେ ଯେ ତାହିଁ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ସର୍ବତୀର୍ଥରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ପରମ ଶ୍ରେୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 5

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं दक्षिणां मूर्तिमाश्रितः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्

ଯେ ସେଠାରେ ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖ ହୋଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାହାର ପିତୃଗଣ ମହାପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି।

Verse 6

तत्र दानं प्रशंसंति नीवाराणां महर्षयः । शाकमूलादिभिः श्राद्धं पितॄणां तुष्टिदं नृप

ସେଠାରେ ମହର୍ଷିମାନେ ନୀବାର (ବନ୍ୟ ଧାନ) ଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ହେ ନୃପ! ଶାକ, ମୂଳ ଆଦିଦ୍ୱାରା କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତୁଷ୍ଟିଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 7

ययातिरुवाच । मामुह्रदमिति विभो कथं नामाऽभवत्पुरा । मुद्गलस्याश्रमं ब्रूहि मम सर्वं विधानतः

ଯୟାତି କହିଲେ— ହେ ବିଭୋ! ଏହି ସ୍ଥାନ ପୂର୍ବେ ‘ମାମୁହ୍ରଦ’ ନାମରେ କିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା? ମୁଦ୍ଗଳ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମର ସମସ୍ତ ବିବରଣୀ ମୋତେ ବିଧିପୂର୍ବକ କ୍ରମେ କହନ୍ତୁ।

Verse 8

पुलस्त्य उवाच । तत्रस्थस्य पुरा राजन्मुद्गलस्य महात्मनः । विमानं वरमादाय देवदूतः समागतः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ— ହେ ରାଜନ୍! ପୂର୍ବେ, ମହାତ୍ମା ମୁଦ୍ଗଳ ସେଠାରେ ବସୁଥିବାବେଳେ, ଏକ ଦେବଦୂତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନ ନେଇ ଆସିଲା।

Verse 9

सोऽब्रवीद्देवराज्ञाहं प्रेषितो मुनिसत्तम । तवार्थायाऽरुहैनं त्वं विमानं गम्यतां दिवि

ସେ କହିଲା— ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ଦେବରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେଷିତ। ଆପଣଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଏହି ବିମାନ; ଏଥିରେ ଆରୋହଣ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।

Verse 10

मुद्गल उवाच । स्वर्गस्य ये गुणा दूत ये च दोषा प्रकीर्तिताः । तान्मे वद करिष्येऽहं श्रुत्वा वै यत्क्षमं भवेत्

ମୁଦ୍ଗଳ କହିଲେ— ହେ ଦୂତ! ସ୍ୱର୍ଗର ଯେ ଗୁଣ ଏବଂ ଯେ ଦୋଷ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୋତେ କହ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣି ଯାହା ସତ୍ୟରେ ଯୋଗ୍ୟ, ମୁଁ ସେହି କରିବି।

Verse 11

ब्रूहि तान्सकलान्दूत त्वागमिष्याम्यहं ततः

ହେ ଦୂତ! ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କୁହ; ତାପରେ ମୁଁ ତୋ ସହ ଯିବି।

Verse 12

देवदूत उवाच । अलमेतेन दर्पेण क्रियतां शक्रजल्पितम् । पुण्यैः स्वकैर्द्विजश्रेष्ठ समागच्छेरिदं ततः

ଦେବଦୂତ କହିଲେ—ଏହି ଦର୍ପ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଯାହା କହିଛନ୍ତି ତାହା କର। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ନିଜ ପୁଣ୍ୟବଳେ ଏଠାକୁ ଆସ; ତାପରେ ଅଗ୍ରସର ହେ।

Verse 13

मुद्गल उवाच । अश्रुतैस्तैर्न गच्छेऽहमेतन्मे हृदि निश्चितम् । करिष्येऽहं तपो भूरि पूजयिष्ये महेश्वरम्

ମୁଦ୍ଗଲ କହିଲେ—ସେ କଥାଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣିନଥିଲେ ମୁଁ ଯିବିନି; ଏହା ମୋ ହୃଦୟର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ। ମୁଁ ଅଧିକ ତପ କରିବି ଏବଂ ମହେଶ୍ୱର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପୂଜିବି।

Verse 14

दूत उवाच । न शक्तः स्वर्गुणान्वक्तुमपि वर्षशतैरपि । संक्षेपात्कथयिष्यामि यदि ते निश्चयः परः

ଦୂତ କହିଲେ—ସ୍ୱର୍ଗର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଶତବର୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ତଥାପି ଯଦି ତୋର ନିଶ୍ଚୟ ଦୃଢ଼, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।

Verse 16

बुभुक्षा नैव तृष्णा च निद्रालस्ये न च प्रभो । रंभाद्यप्सरसो मुख्या गंधर्वास्तुंबरादयः । रमयंति नरं तत्र गीतैर्नृत्यैरनेकशः

ହେ ପ୍ରଭୋ! ସେଠାରେ ନ ଭୁଖ ଅଛି, ନ ତୃଷ୍ଣା; ନ ନିଦ୍ରା, ନ ଆଳସ୍ୟ। ରମ୍ଭା ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଅପ୍ସରାମାନେ ଓ ତୁମ୍ବର ଆଦି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ନାନାପ୍ରକାର ଗୀତ-ନୃତ୍ୟରେ ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ରମାଇଥାନ୍ତି।

Verse 17

एवं च वसते तत्र जनः स्वर्गे तपोधन । यावत्पुण्यक्षयस्तावत्पश्चात्पातमवाप्नुयात्

ହେ ତପୋଧନ! ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେ ସେତେଦିନ ମାତ୍ର ବସନ୍ତି; ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେଲେ ପରେ ସେହି ଅବସ୍ଥାରୁ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 18

एक एव मुने दोषः स्वर्लोके प्रतिभाति मे । स एव पतनाख्यस्तु स्वर्गिणां च भयावहः

ହେ ମୁନେ! ସ୍ୱର୍ଲୋକରେ ମୋତେ ଗୋଟିଏ ଦୋଷ ମାତ୍ର ପ୍ରତୀତ ହୁଏ—ସେହି ‘ପତନ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏବଂ ତାହା ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟାବହ।

Verse 19

न पुण्यं लभते तत्र कर्तुं विप्र कथंचन । कर्मभूमिरियं ब्रह्मन्भोगभूमिस्तु सा स्मृता

ହେ ବିପ୍ର! ସେଠାରେ (ସ୍ୱର୍ଗରେ) କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନୂତନ ପୁଣ୍ୟ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ ନାହିଁ। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ଏହି (ମନୁଷ୍ୟଲୋକ) କର୍ମଭୂମି ଭାବେ ସ୍ମୃତ, ଏବଂ ସେହି (ସ୍ୱର୍ଗ) ଭୋଗଭୂମି ଭାବେ ପରିଚିତ।

Verse 20

यदत्र क्रियते कर्म शुभं तत्रोप भुज्यते । तथा दृष्ट्वा विमानस्थान्भूरिधर्मादिसंयुतान्

ଏଠାରେ ଯେ ଶୁଭ କର୍ମ କରାଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ସେଠାରେ (ସ୍ୱର୍ଗରେ) ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ। ଏଭଳି ଭାବେ ବିମାନରେ ଆସୀନ, ଭୂରି ଧର୍ମାଦି ଗୁଣରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି (କର୍ମ-ଫଳ ସମ୍ବନ୍ଧ ବୁଝାଯାଏ)।

Verse 21

बहुतेजोन्वितान्स्वर्गे ह्यल्पपुण्यो द्विजोत्तम । पश्चात्तापजदुःखेन स्वर्गस्थो दुःखितः सदा

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅତ୍ୟଧିକ ତେଜସ୍ବୀ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଅଳ୍ପପୁଣ୍ୟବାନ ପୁରୁଷ—ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ପଶ୍ଚାତ୍ତାପଜନିତ ଦୁଃଖରେ ସଦା ଦୁଃଖିତ ରହେ।

Verse 22

न मया सुकृतं भूरि कृतं मर्त्त्ये कथंचन

ମୁଁ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ କରିନାହିଁ।

Verse 23

तथा च पतमानांश्च दृष्ट्वा चान्यान्सहस्रशः । आत्मनश्च महद्दुःखं जायते च तदद्भुतम्

ଏହା ସହ, ସହସ୍ରେ ସହସ୍ର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପତିତ ହେଉଥିବା ଦେଖିଲେ, ନିଜ ମନରେ ଅଦ୍ଭୁତ ମହାଦୁଃଖ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Verse 24

एतत्ते सर्वमाख्यातं गुणदोषसमुद्भवम् । स्वर्गसंचेष्टितं ब्रह्मन्कुरुष्व यदभीप्सितम्

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ଗୁଣ-ଦୋଷରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ଚର୍ଯ୍ୟାବିଧି ତୁମକୁ କୁହାଗଲା; ଏବେ ଯାହା ତୁମ ଇଚ୍ଛା, ତାହା କର।

Verse 25

मुद्गल उवाच । पतनस्य भयं यत्र पुण्यहानिर्न वर्द्धनम् । तेन स्वर्गेण मे दूत नैव कार्यं कथंचन

ମୁଦ୍ଗଲ କହିଲେ—ହେ ଦୂତ! ଯେଉଁଠି ପତନର ଭୟ ଅଛି ଓ ପୁଣ୍ୟ କେବଳ କ୍ଷୟ ହୁଏ, ବୃଦ୍ଧି ହୁଏନାହିଁ, ସେହି ସ୍ୱର୍ଗ ସହିତ ମୋର କୌଣସି କାମ ନାହିଁ।

Verse 26

वाच्यस्त्वया ममादेशाद्देवराजः स्फुटं वचः । क्षम्यतामपराधो मे न स्वर्गाय स्पृहा मम

ମୋ ଆଦେଶରେ ତୁମେ ଦେବରାଜଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହ—‘ମୋ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କରାଯାଉ; ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରତି ମୋର କୌଣସି ସ୍ପୃହା ନାହିଁ।’

Verse 27

तत्कर्माऽहं करिष्यामि येन नो पतनाद्भयम् । साधयिष्यामि तांल्लोकान्ये सदा पातवर्जिताः

ଯେ କର୍ମ କଲେ ପତନର ଭୟ ନ ରହେ, ସେହି କର୍ମ ମୁଁ କରିବି। ସଦା ପତନରହିତ ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବି।

Verse 28

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा नृपश्रेष्ठ मुद्गलः स्वर्गनिःस्पृहः । स्थितस्तत्रैव निरतः शिवध्यानपरायणः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏପରି କହି ସ୍ୱର୍ଗଲୋଭରହିତ ମୁଦ୍ଗଲ ସେଠାରେଇ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରହିଲେ, ଶିବଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ହୋଇ ନିରତ ହେଲେ।

Verse 29

श्रुत्वा दूतोऽपि शक्रस्य तस्य वाक्यं सविस्तरम् । कथयामास शक्रस्य तं भूयः सोऽभ्यभाषत

ମୁଦ୍ଗଲଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସବିସ୍ତାରେ ଶୁଣି ଶକ୍ରଙ୍କ ଦୂତ ତାହା ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲା; ତାପରେ ଶକ୍ର ପୁନର୍ବାର କହିଲେ।

Verse 30

देवदूताप्रमाणं च विमानं हि त्वया कृतम् । न कृतं केन चित्पूर्वं न करिष्यति कश्चन

ଦେବଦୂତମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରମାଣର ବିମାନ ତୁମେ ନିର୍ମାଣ କରିଛ। ଏପରି କାମ ପୂର୍ବେ କେହି କରିନାହାନ୍ତି, ଆଗାମୀରେ ମଧ୍ୟ କେହି କରିବେ ନାହିଁ।

Verse 31

तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा बलादानय तं मुनिम् । आनयस्वान्यथा शापं तव दास्याम्यसंशयम्

ଏହେତୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯାଇ ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଆଣ। ଆଣ; ନଚେତ୍ ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେବି।

Verse 32

पुलस्त्य उवाच । शक्रस्य वचनं श्रुत्वा देवदूते भयान्वितः । प्रस्थितः सत्वरं तत्र मुद्गलो यत्र तिष्ठति

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଶକ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ଭୟାକୁଳ ଦେବଦୂତ ତୁରନ୍ତ ଯାତ୍ରା କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମୁନି ମୁଦ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 33

मुद्गलोऽपि विमानस्थं पुनर्दृष्ट्वा समागतम् । मामुह्रदे प्रविश्याथ वारयामास तं तदा

ମୁଦ୍ଗଳ ମୁନି ମଧ୍ୟ ବିମାନାରୂଢ଼ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ଆସିଥିବା ତାକୁ ଦେଖି, ‘ମାମୁ’ ହ୍ରଦରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେତେବେଳେ ତାକୁ ରୋକିଦେଲେ।

Verse 34

स तस्य वचनेनैव स्तंभितो लिखितो यथा । चलितुं नैव शक्नोति प्रभावात्तस्य सन्मुनेः

ସେହି ସନ୍ମୁନିଙ୍କ କେବଳ ବଚନରେ ସେ ଚିତ୍ରିତ ମୂର୍ତ୍ତି ପରି ସ୍ତମ୍ଭିତ ହେଲା; ତାଙ୍କ ତପଃପ୍ରଭାବରୁ ସେ କିଛିମାତ୍ରେ ଚଳିପାରିଲା ନାହିଁ।

Verse 35

चिरकालगतं ज्ञात्वा दूतं तु त्रिदशाधिपः । स्वयं तत्राययौ कोपादारुह्यैरावणं गजम्

ଦୂତ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ଗତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି, ତ୍ରିଦଶାଧିପ ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୋଧରେ ସ୍ୱୟଂ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, ଐରାବତ ଗଜରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ।

Verse 36

अथ दृष्ट्वा तदा दूतं स्तंभितं मुद्गलेन तु । वधार्थं तूद्यतस्तस्य स वज्रं भ्रामयंस्तदा

ତାପରେ ମୁଦ୍ଗଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତମ୍ଭିତ ହୋଇଥିବା ଦୂତକୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ବଧାର୍ଥେ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ ଏବଂ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ବଜ୍ରକୁ ଘୁରାଇଲେ।

Verse 37

एतस्मिन्नेव काले तु उत्पातास्तत्र दारुणाः । अपसव्यं मृगाश्चक्रुः पशवः पक्षिणश्च ये । तान्दृष्ट्वा चिन्तयामास मुद्गलो विस्मयान्वितः

ସେହି ସମୟରେ ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ପାତ ଉଦ୍ଭବିଲା। ମୃଗ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଅପସବ୍ୟ (ବାମଦିଗକୁ) ଚଳିଲେ। ସେହି ନିମିତ୍ତ ଦେଖି ମୁଦ୍ଗଳ ବିସ୍ମୟଭରେ ମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ।

Verse 38

अथ दृष्ट्वांबरगतं वज्रोद्यतकरं हरिम् । स्तंभयामास तं सद्यो दृष्टिपातेन मुद्गलः

ତାପରେ ଆକାଶରେ ଗତି କରୁଥିବା, ହାତରେ ବଜ୍ର ଉଠାଇ ସଜ୍ଜ ଥିବା ହରି (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଦ୍ଗଳ କେବଳ ଦୃଷ୍ଟିପାତରେ ତାଙ୍କୁ ସତ୍ୱର ସ୍ତମ୍ଭିତ କଲେ।

Verse 39

तत्र शक्रः स्तुतिं चक्रे भग्नोत्साहो नृपोत्तम । मुञ्च मां ब्राह्मणश्रेष्ठ यास्यामि त्रिदशालयम्

ସେଠାରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ଭଙ୍ଗ ହେଲା; ସେ ସ୍ତୁତି କରି କହିଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ମୁକ୍ତ କର; ମୁଁ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ଆଲୟକୁ ଯିବି।”

Verse 40

स्वर्गे वा यदि वा मर्त्त्ये तिष्ठ त्वं स्वेच्छया द्विज । मया कृतः समुद्योगो हितार्थं ते मुने ह्ययम्

“ସ୍ୱର୍ଗରେ ହେଉ କି ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ—ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଯେଉଁଠି ଚାହ, ସେଠି ରୁହ। ହେ ମୁନି, ଏହି ଉଦ୍ୟୋଗ ମୁଁ କେବଳ ତୁମ ହିତାର୍ଥେ କରିଛି।”

Verse 41

वरं वरय भद्रं ते नित्यं यो मनसि स्थितः । तं ते सर्वं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

“ବର ଚାହ—ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ—ଯାହା ସଦା ତୁମ ମନରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ଯଦିଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ହୁଏ, ତଥାପି ମୁଁ ସେ ସବୁ ତୁମକୁ ପ୍ରଦାନ କରିବି।”

Verse 42

मुद्गल उवाच । एष एव वरः श्लाघ्यो यत्त्वं दृष्टः सुरेश्वर । दर्शनं ते सहस्राक्ष स्वप्नेष्वपि सुदुर्लभम्

ମୁଦ୍ଗଳ କହିଲେ—ହେ ସୁରେଶ୍ୱର! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଛି, ଏହି ଏକମାତ୍ର ଶ୍ଲାଘ୍ୟ ବର। ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ! ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 43

अवश्यं यदि मे देयो वरो वृत्रनिषूदन । त्वत्प्रसादेन मे मोक्षो जायतां शीघ्रमेव हि

ଯଦି ମୋତେ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ବର ଦେବାକୁ ହୁଏ, ହେ ବୃତ୍ରନିଷୂଦନ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୋ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ମୋକ୍ଷ ହେଉ।

Verse 44

मा मु ह्रदं समागत्य दूतः प्रोक्तो मया यतः । ततो मामुह्रदमिति ख्यातिं यातु धरातले

ଏହି ହ୍ରଦକୁ ଆସି ମୁଁ ଦୂତକୁ ‘ମା ମୁ’ ବୋଲି କହିଥିଲି; ତେଣୁ ଏହି ସ୍ଥାନ ପୃଥିବୀରେ ‘ମାମୁହ୍ରଦ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ।

Verse 45

नंदनादीनि रम्याणि तत्र देववनानि च । अनन्यसदृशा भोगाः सदा तृप्तिर्द्विजोत्तम

ସେଠାରେ ନନ୍ଦନ ଆଦି ରମ୍ୟ ଦେବବନ ଅଛି; ଭୋଗ ସମାନହୀନ, ଏବଂ ସଦା ତୃପ୍ତି ରହେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।

Verse 46

पिण्डदानात्परां प्रीतिं लभंतां पितरोऽत्र हि

ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ପିତୃଗଣ ପରମ ପ୍ରୀତି ଓ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

Verse 47

इन्द्र उवाच । मामुह्रदमिति ख्यातं तीर्थमेतद्भविष्यति । वरिष्ठं नात्र सन्देहो मत्प्रसादाद्विजोत्तम

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ଏହି ତୀର୍ଥ ‘ମାମୁହ୍ରଦ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଏହା ସର୍ବତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ।

Verse 48

अत्र ये फाल्गुने मासि पौर्णमास्यां समाहिताः । करिष्यंति पुनः स्नानं ते यास्यंति परां गतिम्

ଏଠାରେ ଫାଲ୍ଗୁଣ ମାସର ପୌର୍ଣ୍ଣମୀ ଦିନେ ସମାହିତଚିତ୍ତରେ ପୁନଃ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।

Verse 49

पिण्डदानाद्गयातुल्यं लप्स्यंते फलमुत्तमम् । पुण्यदानफलं चात्र संख्याहीनं द्विजोत्तम

ଏଠାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ଗୟାସମ ଉତ୍ତମ ଫଳ ମିଳେ। ଏବଂ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ପୁଣ୍ୟଦାନର ଫଳ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସଂଖ୍ୟାତୀତ।

Verse 50

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा ययौ स्वर्गं दूतमादाय वज्रभृत् । मुद्गलोऽपि परं ब्रह्म चिंतयन्ह्यनिशं ततः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏଭଳି କହି ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଦୂତକୁ ସହ ନେଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ମୁଦ୍ଗଳ ମଧ୍ୟ ନିରନ୍ତର ପରବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରି ସେହି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ରହିଲେ।

Verse 51

शुक्लध्यानपरो भूत्वा मोक्षं प्राप्तस्ततोऽक्षयम्

ଶୁଦ୍ଧ (ପ୍ରକାଶମୟ) ଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ହୋଇ, ସେ ତଦନନ୍ତରେ ଅକ୍ଷୟ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 52

अत्र गाथा पुरा गीता नारदेन महात्मना । बहुविप्रसमवाये पर्वतेस्मिन्महीपते

ହେ ମହୀପତେ! ଏଠାରେ ଏହି ପର୍ବତରେ ବହୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମାବେଶ ମଧ୍ୟରେ ମହାତ୍ମା ନାରଦ ପୂର୍ବକାଳେ ଏହି ପବିତ୍ର ଗାଥା ଗାଇଥିଲେ।

Verse 53

मामु ह्रदे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा तं मुद्गलेश्वरम् । इह भुक्त्वाऽखिलान्कामानन्ते मुक्तिमवाप्स्यति । एतस्मात्कारणाद्राजन्मामुह्रदमिति स्मृतम्

ଯେ ନର ମାମୁ-ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରି ସେଇ ମୁଦ୍ଗଲେଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ଏହି ଜୀବନରେ ହିଁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମସମ୍ମତ କାମନା ଭୋଗ କରି ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ପାଏ; ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ରାଜନ, ଏହା ‘ମାମୁହ୍ରଦ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 54

तत्तीर्थं सर्वतीर्थानां प्रवरं लोकविश्रुतम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत्

ସେଇ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଲୋକବିଖ୍ୟାତ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 55

मोक्षकामो विशेषेण य इच्छेत्परमं पदम् । चण्डिकाश्रममासाद्य किं पुनः परितप्यते

ଯେ ବିଶେଷଭାବେ ମୋକ୍ଷକାମୀ ହୋଇ ପରମ ପଦ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପାଇ ଆଉ କାହିଁକି କଷ୍ଟଭୋଗ କରିବ?