Adhyaya 3

Verse 1

सूत उवाच । श्रुत्वा हिमाचलो वाक्यं वसिष्ठस्य महात्मनः । चिन्तयामास तत्कार्यं विवरस्य प्रपूरणे

ସୂତ କହିଲେ—ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ହିମାଚଳ ସେଇ ବିବର ପୂରଣ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି କରିବା ନେଇ ଚିନ୍ତା କଲା।

Verse 2

चिरं विचार्य तमृषिमिदमाह नगोत्तमः । क उपायो नगानां वै तत्र गंतुं वदस्व मे

ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବିଚାର କରି ନଗୋତ୍ତମ ସେଇ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲା—ପର୍ବତମାନେ ସେଠାକୁ ଯିବା ପାଇଁ କେଉଁ ଉପାୟ ଅଛି? ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।

Verse 3

पक्षच्छेदस्तु शक्रेण सर्वेषां च पुरा कृतः । तस्मादस्य मुनिश्रेष्ठ कार्यस्य पश्य निश्चयम्

ପୂର୍ବକାଳରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ସମସ୍ତ ପର୍ବତଙ୍କର ପକ୍ଷଛେଦ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧିର ନିଶ୍ଚିତ ଉପାୟ ଦେଖି ନିଷ୍ପତ୍ତି କର।

Verse 4

वसिष्ठ उवाच । अस्त्युपायो नगानां तु तत्र नेतुं महानग । तवायं तनयस्तत्र विख्यातो नंदिवर्द्धनः

ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ହେ ମହାନଗ, ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ନେବା ପାଇଁ ଏକ ଉପାୟ ଅଛି। ସେଠାରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ‘ନନ୍ଦିବର୍ଦ୍ଧନ’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ; ସେଇ ଏହା ସାଧିବ।

Verse 5

तस्यार्बुद इति ख्पातो वयस्यः परमं प्रियः । नागः प्राणभृतां श्रेष्ठः खेचरोऽपि च वीर्यवान्

ତାହାର ‘ଅର୍ବୁଦ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଏକ ପରମପ୍ରିୟ ସଖା ଅଛି—ସେ ନାଗ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆକାଶଚାରୀ ମଧ୍ୟ, ମହାବୀର୍ୟବାନ।

Verse 6

स वा ऊर्ध्वगतिः क्षिप्रं क्षणान्नेष्यत्यसंशयः । लीलया सर्वकृत्येषु तं विदित्वाऽहमागतः

ସେ ଊର୍ଧ୍ୱଗତିରେ ଅତି ଶୀଘ୍ର; କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ (ସେମାନଙ୍କୁ) ନେଇଯିବ—ନିଶ୍ଚୟ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାହାର ଲୀଲାମୟ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଜାଣି ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।

Verse 7

आदेशो दीयतामस्य दुःखं कर्तुं च नार्हसि । अवश्यं यदि भक्तोऽसि तत्र प्रेषय सत्वरम्

ତାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ; ତାକୁ ଦୁଃଖ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି ତୁମେ ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ସତ୍ୟସାରେ ଭକ୍ତ, ତେବେ ତାକୁ ସେଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରେଷଣ କର।

Verse 8

सूत उवाच । वसिष्ठस्य वचः श्रुत्वा हिमवान्पुत्रवत्सलः । दुःखेन महताऽविष्टश्चिंतयामास भूधरः

ସୂତ କହିଲେ—ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ପୁତ୍ରବତ୍ସଳ ହିମବାନ୍ ମହାଦୁଃଖରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ପର୍ବତରାଜ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ।

Verse 9

मैनाकस्तनयोऽस्माकं प्रविष्टः सागरे भयात् । ज्येष्ठं तु सर्वथा चाथ वसिष्ठो नेतुमागतः । किं कृत्यमधुनाऽस्माकं कथं श्रेयो भविष्यति

“ଆମ ପୁତ୍ର ମୈନାକ ଭୟରେ ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି; ଏବେ ବସିଷ୍ଠ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ନେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏବେ ଆମେ କ’ଣ କରିବୁ, ଏବଂ ଆମ ଶ୍ରେୟ କିପରି ହେବ?”

Verse 10

इतः शापभयं तीव्रमितो दुःखं च पुत्रजम् । वरं पुत्रवियोगोऽस्तु न शापो द्विजसंभवः

“ଏକ ପଟେ ଘୋର ଶାପଭୟ, ଅନ୍ୟ ପଟେ ପୁତ୍ରବିୟୋଗଜନିତ ଦୁଃଖ। ଦ୍ୱିଜଜନ୍ୟ ଶାପଠାରୁ ପୁତ୍ରବିୟୋଗ ହେଉ ଭଲ।”

Verse 11

स एवं निश्चयं कृत्वा नंदिवर्धनमुक्तवान् । गच्छ त्वं पुत्र मे वाक्याद्वसिष्ठस्याश्रमं प्रति

ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେ ନନ୍ଦିବର୍ଧନକୁ କହିଲେ—“ପୁତ୍ର, ମୋ ବଚନରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ।”

Verse 12

तत्रास्ति विवरो रौद्रस्तं प्रपूरय सत्वरम् । अर्बुदं नागमादाय मित्रं प्राणभृतां वरम्

“ସେଠାରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିବର ଅଛି—ତାହାକୁ ଶୀଘ୍ର ପୂରଣ କର। ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମିତ୍ରସ୍ୱରୂପ ନାଗ ଅର୍ବୁଦକୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇଯାଅ।”

Verse 13

नंदिवर्द्धन उवाच । पापीयान्स विभो देशः फलमूलैर्विवर्जितः । पालाशैः खादिरैराढ्यो धवैः शाल्मलिभिस्तथा

ନନ୍ଦିବର୍ଦ୍ଧନ କହିଲେ—ହେ ପ୍ରଭୁ! ସେ ଦେଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର, ଫଳ ଓ ମୂଳରୁ ବଞ୍ଚିତ; ତଥାପି ସେଠାରେ ପଲାଶ ଓ ଖଦିର ଗଛ ଘନ, ଧବ ଓ ଶାଲ୍ମଲି ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 14

सुनिष्ठुरैर्नृपशुभिर्भिल्लैश्च विविधैरपि । नद्यो वहंति नो तत्र दुष्टा लोकाश्च वासिनः । नार्होऽहं पर्वतश्रेष्ठ तत्र गंतुं कथंचन

ସେ ଦେଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠୁର ଲୋକମାନେ—ନୀଚ ରାଜା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭିଲ୍ଲମାନେ—ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଠାରେ ନଦୀ ବହେନାହିଁ, ଓ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଦୁଷ୍ଟ। ହେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ସେଠାକୁ ଯିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 15

अथोवाच वसिष्ठस्तं संत्रस्तं नंदिवर्द्धनम् । मा भीः कार्या त्वया तत्र देशे दौष्ट्यात्कथंचन

ତାପରେ ବଶିଷ୍ଠ ଭୟଭୀତ ନନ୍ଦିବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କୁ କହିଲେ—ସେ ଦେଶର ଦୁଷ୍ଟତା ଦେଖି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଭୟ କରନି।

Verse 16

तव मूर्ध्नि सदा वासो मम तत्र भविष्यति । तीर्थानि सरितो देवाः पुण्यान्यायतनानि च

ତୁମ ଶିଖରରେ ମୋର ବାସ ସଦା ରହିବ। ସେଠାରେ ତୀର୍ଥ, ପବିତ୍ର ସରିତା, ଦେବଗଣ ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଆୟତନମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବେ।

Verse 17

वृक्षाश्च विविधाकाराः पत्रपुष्पफलान्विताः । सदा तत्र भविष्यंति मृगाश्च विहगाः शुभाः

ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ବୃକ୍ଷ ସଦା ରହିବେ, ପତ୍ର-ପୁଷ୍ପ-ଫଳରେ ସମୃଦ୍ଧ; ଏବଂ ଶୁଭ ମୃଗ ଓ ବିହଙ୍ଗମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବାସ କରିବେ।

Verse 18

अहमेवानयिष्यामि तवार्थे च महेश्वरम् । तदा स्थास्यंति वै तत्र सर्वे देवाः सवासवाः

ତୁମ ହିତ ପାଇଁ ମୁଁ ନିଜେ ସେଠାକୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆଣିବି। ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଶ୍ଚୟ ସେଠାରେ ବସିବେ।

Verse 19

सूत उवाच । वसिष्ठस्य वचः श्रुत्व संहृष्टो नंदिवर्द्धनः । अर्बुदं नागमासाद्य वाक्यमेतदुवाच ह

ସୂତ କହିଲେ—ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ନନ୍ଦିବର୍ଧନ ହର୍ଷିତ ହେଲା। ନାଗରାଜ ଅର୍ବୁଦଙ୍କୁ ନିକଟେ ଯାଇ ଏହି କଥା କହିଲା।

Verse 20

तत्र यावोऽद्य भद्रं ते वयस्य विनयान्वित । एतत्कार्यमहं मन्ये सांप्रतं द्विजसंभवम्

ଆସ, ଆଜିହିଁ ସେଠାକୁ ଯାଉ—ବିନୟଯୁକ୍ତ ସଖା, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୋ ମତରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ଦ୍ୱିଜଧର୍ମଜ ଓ ସମୟୋଚିତ।

Verse 21

अर्बुद उवाच । अहं तत्रागमिष्यामि स्नेहात्ते पर्वतात्मज । तत्रैव च वसिष्यामि त्वया सार्द्धमसंशयम्

ଅର୍ବୁଦ କହିଲା—ହେ ପର୍ବତାତ୍ମଜ, ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ ମୁଁ ସେଠାକୁ ଆସିବି। ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ସହ ସେଠାରେ ହିଁ ବସିବି।

Verse 22

किं त्वहं प्रणयाद्भ्रातर्वक्ष्यामि यद्वचः शृषु । प्रणयान्नान्यथा कार्यं यद्यहं तव संमतः

କିନ୍ତୁ ଭ୍ରାତା, ସ୍ନେହରୁ ମୁଁ ଗୋଟିଏ ନିବେଦନ କହିବି—ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଆମ ପ୍ରଣୟବନ୍ଧନରୁ, ଯଦି ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମତ, ତେବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟଥା ହେଉ ନାହିଁ।

Verse 23

मन्नाम्ना ख्यातिमायातु नान्यत्किंचिद्वृणोम्यहम् । ततः सोऽपि प्रतिज्ञाय आरूढस्तस्य चोपरि । प्रणम्य पितरौ चैव प्रतस्थे मुनिना सह

“ମୋ ନାମରେ ଯଶ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ; ମୁଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହେଁ ନାହିଁ।” ତେବେ ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ତାହାର ଉପରେ ଆରୋହଣ କଲା। ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁନିଙ୍କ ସହ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା।

Verse 24

दिव्यैर्वृक्षैः शुभैः पूर्णैर्नदीनिर्झरसंकुलैः । मधुरैर्विहगैर्युक्तो मृगैः सौम्यैः समन्वितः

ସେ ସ୍ଥାନ ଦିବ୍ୟ ଶୁଭ ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ନଦୀ ଓ ଝରଣାରେ ସଙ୍କୁଳ; ମଧୁର କଳରବ କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଧ୍ୱନିରେ ମୁଖର ଏବଂ ସୌମ୍ୟ ମୃଗମାନଙ୍କରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।

Verse 25

मुक्तोऽर्बुदेन तत्रैव विवरे मुनिवाक्यतः । समस्तस्तत्रानासाग्रं गतः पर्वतसत्तमः

ମୁନିଙ୍କ ବଚନାନୁସାରେ ସେଠାରେ ହିଁ ସେଇ ବିବରରେ ଅର୍ବୁଦ ତାକୁ ମୁକ୍ତ କଲା। ତାପରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ-ନାଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବାହାରି ଆସି ସେଇ ପଥର ମୁହାଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 26

विमुक्तो विवरे तस्मिन्नर्बुदेन महात्मना । परिपूर्णे महारौद्रे संतुष्टो मुनिपुंगवः

ସେଇ ବିଶାଳ ଓ ଭୟଙ୍କର ଗୁହାବିବରରେ ମହାତ୍ମା ଅର୍ବୁଦ ଯେତେବେଳେ ମୁକ୍ତ କଲା, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।

Verse 27

ब्रवीच्चार्बुदं नागं वरं वरय सुव्रत । परितुष्टोऽस्मि ते भद्र कर्मणानेन पन्नग

ସେ ଅର୍ବୁଦ ନାଗକୁ କହିଲେ—“ହେ ସୁବ୍ରତ, ଏକ ବର ଚୟନ କର। ହେ ଭଦ୍ର ପନ୍ନଗ, ଏହି କର୍ମଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛି।”

Verse 28

अर्बुद उवाच । एष एव वरोऽस्माकं यत्त्वं तुष्टो महामुने । अवश्यं यदि दातव्यं तच्छृणुष्व द्विजोत्तम

ଅର୍ବୁଦ କହିଲା—ହେ ମହାମୁନେ! ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ହିଁ ଆମର ବର। ତଥାପି ଯଦି ନିଶ୍ଚୟ ବର ଦେବାକୁ ହୁଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 29

यच्चैतच्छिखरे ह्यस्मिन्निर्झरं निर्मलोदकम् । नागतीर्थमिति ख्यातिं भूतले यातु सर्वतः

ଏବଂ ଏହି ଶିଖରରେ ଥିବା ଏହି ନିର୍ମଳ ଜଳଝରଣା ଭୂତଳରେ ସର୍ବତ୍ର ‘ନାଗତୀର୍ଥ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ।

Verse 30

अत्रैवाहं वसिष्यामि मित्रस्नेहात्सदा मुने । तत्र स्नात्वा दिवं यातु मानवस्त्वत्प्रसादतः

ହେ ମୁନେ! ମିତ୍ରତା ଓ ସ୍ନେହରୁ ମୁଁ ସଦା ଏଠାରେ ରହିବି। ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଉ।

Verse 31

अपि वंध्या च या नारी स्नानमात्रं समाचरेत् । सा स्यात्पुत्रवती विप्र सुखसौभाग्यसंयुता

ହେ ବିପ୍ର! ଯେ ନାରୀ ବନ୍ଧ୍ୟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ର କରେ, ସେ ପୁତ୍ରବତୀ ହୋଇ ସୁଖ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 32

वसिष्ठ उवाच । या वंध्यास्मिञ्जले पूर्णे स्नानमात्रं करिष्यति । सापि पुत्रमवाप्नोति सर्वलक्षणलक्षितम्

ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ଏହି ପୁଣ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳରେ ଯେ ବନ୍ଧ୍ୟା ନାରୀ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବ, ସେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶୁଭଲକ୍ଷଣରେ ଲକ୍ଷିତ ପୁତ୍ରକୁ ପାଇବ।

Verse 33

नभसः शुक्लपंचम्यां फलैः पूजां करोति च । अपि वर्षशता नारी सा भविष्यति पुत्रिणी

ନଭସ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀରେ ଯେ ନାରୀ ଫଳଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ, ସେ ଶତବର୍ଷ ନିଃସନ୍ତାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନବତୀ ହୁଏ।

Verse 34

येऽत्र स्नानं करिष्यंति ह्यस्मिंस्तीर्थे च भक्तितः । यास्यंति ते परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

ଯେମାନେ ଏଠାରେ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ ଜରାମରଣବର୍ଜିତ ପରମ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।

Verse 35

श्राद्धं चात्र करिष्यंति पंचम्यां ये समाहिताः । मासे नभसि तीर्थस्य फलं तेषां भविष्यति

ନଭସ ମାସର ପଞ୍ଚମୀରେ ଯେମାନେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ହୋଇ ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବେ, ସେମାନେ ଏହି ତୀର୍ଥର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଇବେ।

Verse 36

सूत उवाच । एवं दत्त्वा वरं तस्य वसिष्ठो भगवान्मुनिः । नंदिवर्द्धनमभ्येत्य वाक्यमेतदुवाच ह

ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ତାହାକୁ ବର ଦେଇ ଭଗବାନ ମୁନି ବସିଷ୍ଠ ନନ୍ଦିବର୍ଧନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 37

वरं च व्रियतां वत्स परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ । विनयात्सौहृदात्सर्वं दास्यामि यत्सुदुर्ल्लभम्

ବତ୍ସ, ବର ଚୟନ କର; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମୁଁ ତୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୋର ବିନୟ ଓ ସ୍ନେହରୁ ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସେହିଟି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେବି।

Verse 38

नंदिवर्द्धन उवाच । तवास्तु वचनं सत्यं पूर्वोक्तं मुनिसत्तम । सांनिध्यं जायतामत्र अवश्यं तव सर्वदा

ନନ୍ଦିବର୍ଦ୍ଧନ କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ବଚନ ସତ୍ୟ ହେଉ। ଏଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ସର୍ବଦା ରହୁ।

Verse 39

यथाहमर्बुदेत्येवं ख्यातिं गच्छामि भूतले । प्रसादाच्चैव ते भूयादेतन्मे मनसि स्थितम्

ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ‘ଅର୍ବୁଦ’ ନାମରେ ହିଁ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରୁ—ଏହି କଥା ମୋ ମନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 40

सूत उवाच । एवमस्त्विति तं प्रोच्य वसिष्ठो भगवान्मुनिः । चक्रे स्वमाश्रमं तत्र तस्य वाक्येन नोदितः

ସୂତ କହିଲେ—ତାହାକୁ ‘ଏବମସ୍ତୁ’ ବୋଲି କହି, ଭଗବାନ ମୁନି ବଶିଷ୍ଠ ତାହାର ବଚନରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 41

पनसैश्चंपकैराम्रैः प्रियंगुबिल्वदाडिमैः । नानापक्षिसमायुक्तो देवगन्धर्वसेवितः

ସେ ସ୍ଥାନ ପନସ, ଚମ୍ପକ, ଆମ୍ବ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ବିଲ୍ୱ ଓ ଦାଡିମ ଗଛରେ ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା; ନାନା ପକ୍ଷୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଥିଲା।

Verse 42

तस्थौ तत्र मुनिश्रेष्ठो ह्यरुंधत्या समन्वितः । गोमतीमानयामास तपसा मुनिसत्तमः

ସେଠାରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅରୁନ୍ଧତୀ ସହିତ ବାସ କଲେ; ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ମୁନିସତ୍ତମ ଗୋମତୀ (ନଦୀ)କୁ ସେଠାକୁ ଆଣିଲେ।

Verse 43

यस्यां स्नात्वा दिवं यांति अतिपापकृतो नराः । माघमासे विशेषेण मकरस्थे दिवाकरे

ଯେ ଗୋମତୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଅତିପାପୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି—ବିଶେଷକରି ମାଘମାସରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମକରରାଶିରେ ଥିବାବେଳେ।

Verse 44

येत्र स्नानं करिष्यंति ते यास्यंति परां गतिम्

ଯେମାନେ ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ ପରମ ଗତି (ପରମ ପଦ) ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

Verse 45

माघमासे विशेषेण तिलदानं करोति यः । तिलसंख्यानि वर्षाणि स्वर्गे तिष्ठति मानवः

ଯେ ମାଘମାସରେ ବିଶେଷକରି ତିଳଦାନ କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ତିଳର ସଂଖ୍ୟା ପରିମାଣ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସେ।

Verse 46

बहुना किमिहोक्तेन स्तानमात्रं समाचरेत्

ଏଠାରେ ବହୁତ କହି କଣ ଲାଭ? କେବଳ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନମାତ୍ର ଆଚରଣ କର।

Verse 47

वसिष्ठस्य मुखं दृष्ट्वा पुनर्जन्म न विद्यते । अरुंधती पूजनीया पूजनीया विशेषतः

ବସିଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କ ମୁଖ ଦର୍ଶନ କଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଅରୁନ୍ଧତୀ ପୂଜନୀୟା—ବିଶେଷତଃ ପୂଜନୀୟା।