Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

वयं त्यक्ताः प्रजानाथ निर्दोषाः पतिना ततः । शरणं त्वामनुप्राप्ता दुःखेन महतान्विताः

Transliteration

vayaṃ tyaktāḥ prajānātha nirdoṣāḥ patinā tataḥ | śaraṇaṃ tvāmanuprāptā duḥkhena mahatānvitāḥ

Translation

ହେ ପ୍ରଜାନାଥ! ଆମେ ନିର୍ଦୋଷ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପତି ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ମହାଦୁଃଖରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ।

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)

• त्यक्ताः: abandoned
• त्यक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्यज् (धातु) → त्यक्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृसम्बन्धे विशेषण (agreeing with वयम्)

• प्रजानाथ: O lord of creatures
• प्रजानाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजानां नाथः)

• निर्दोषाः: blameless
• निर्दोषाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (वयम्/त्यक्ताः इत्यस्य)

• पतिना: by (our) husband
• पतिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• ततः: then/thereupon
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; गत्यर्थे/आश्रयार्थे कर्म

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• अनुप्राप्ताः: having come to/approached
• अनुप्राप्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अनु-√प्राप् (धातु) → अनुप्राप्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृसम्बन्धे विशेषण (वयम्)

• दुःखेन: with sorrow
• दुःखेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भावे करण (means/condition)

• महता: great
• महता: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (दुःखेन)

• अन्विताः: endowed/afflicted (with)
• अन्विताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्वि-√इ (धातु) → अन्वित (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (वयम्)

Speaker

Dakṣa’s daughters (the Nakṣatras)

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa-sattama (king)

Visual Art Cues

Scene: A group of sorrowful daughters, modestly adorned, stand before Dakṣa with folded hands, declaring their innocence and seeking refuge; tears glisten, yet posture remains dignified.

Characters & Entities

• Dakṣa
• Candra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Those wronged without fault may seek śaraṇa (refuge) in rightful authority; dharma includes protecting the distressed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is mentioned; the focus is ethical appeal and protection within a Puranic narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a plea for justice and protection.