Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

सौदास उवाच । आराधिता द्विजा विप्र भवंति सुगतिप्रदाः । असन्तुष्टा दुर्गतिदाः सद्यो मम यथा पुरा

Transliteration

saudāsa uvāca | ārādhitā dvijā vipra bhavaṃti sugatipradāḥ | asantuṣṭā durgatidāḥ sadyo mama yathā purā

Translation

ସୌଦାସ କହିଲେ— “ହେ ବିପ୍ର, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ଆରାଧନା କଲେ ସେମାନେ ସୁଗତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି; ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଦୁର୍ଗତି ଦିଅନ୍ତି—ପୂର୍ବେ ମୋ ପାଖରେ ଯେପରି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଘଟିଥିଲା।”

Word by Word

• सौदासः: Saudāsa (a king)
• सौदासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सौदास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• आराधिताः: when worshipped/propitiated
• आराधिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ + राध् (धातु) → आराधित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• द्विजाः: twice-born (Brahmins)
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• विप्र: O Brahmin
• विप्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• भवन्ति: become/are
• भवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• सुगतिप्रदाः: givers of good destiny
• सुगतिप्रदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुगति + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सुगतेः प्रदाः = givers of good destiny)

• असन्तुष्टाः: when displeased/unsatisfied
• असन्तुष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सन्तुष् (धातु) → सन्तुष्ट (कृदन्त) + अ- (निषेध)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; नकारार्थ-उपसर्ग (a-)

• दुर्गतिदाः: givers of misfortune
• दुर्गतिदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुर्गति + द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (दुर्गतेः दाः = givers of bad destiny)

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय (adverb of time: immediately)

• मम: of me / my
• मम: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• यथा: as
• यथा: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: प्रकार-अव्यय (as/just as)

• पुरा: formerly/before
• पुरा: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय (formerly)

Speaker

Saudāsa (King)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: King Saudāsa speaks with grave sincerity, recalling a past instant downfall; the brāhmaṇa listens, the shining earrings present as silent witnesses to the moral lesson.

Characters & Entities

• Saudāsa
• Dvija
• Vipra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Respect and proper service to the righteous (especially brāhmaṇas/sages) supports dharma and leads to sugati; disrespect invites downfall.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No direct tīrtha praise occurs in this verse; it is a dharma instruction within the Arbuda Khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, ārādhana—honoring/satisfying the dvijas through proper conduct and offerings—though no specific rite is detailed.