Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

उत्तंक उवाच । किंचिद्ग्राह्यं त्वया स्वामिन्सन्तोषो जायते मम । त्वत्प्रसादान्मुनिश्रेष्ठ विद्यापारंगतोऽस्म्यहम्

Transliteration

uttaṃka uvāca | kiṃcidgrāhyaṃ tvayā svāminsantoṣo jāyate mama | tvatprasādānmuniśreṣṭha vidyāpāraṃgato'smyaham

Translation

ଉତ୍ତଙ୍କ କହିଲା—ହେ ସ୍ୱାମୀ, ମୋଠାରୁ କିଛି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ତେବେ ମୋ ହୃଦୟରେ ସନ୍ତୋଷ ଜନ୍ମିବ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇଛି।

Word by Word

• उत्तंकः: Uttaṅka
• उत्तंकः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उत्तंक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• किंचित्: something
• किंचित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किंचित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; अनिश्चित-परिमाणवाचक

• ग्राह्यम्: to be accepted
• ग्राह्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ग्रह् (धातु) → ग्राह्य (कृदन्त)
• Form: भाव्य/योग्यतार्थे यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘किंचित्’ इत्यस्य विशेषणम्

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• स्वामिन्: O master
• स्वामिन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: स्वामिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन

• सन्तोषः: contentment
• सन्तोषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सन्तोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन

• जायते: arises
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/Present); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• मम: of me / in me
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन

• त्वत्प्रसादात्: from your grace
• त्वत्प्रसादात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: त्वत् (युष्मद्-षष्ठी-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्वत्-सम्बन्धः)

• मुनिश्रेष्ठ: O best of sages
• मुनिश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनिषु श्रेष्ठः)

• विद्यापारंगतः: one who has mastered the learning
• विद्यापारंगतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विद्या (प्रातिपदिक) + पारंगत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (विद्यायाः पारं गतः)

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्; उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Uttaṅka

Visual Art Cues

Scene: A young brahmacārin Uttaṅka stands with folded hands before sage Gautama in a forest hermitage, requesting permission to offer a token of gratitude; the atmosphere is calm, reverent, and intimate.

Characters & Entities

• Uttaṅka
• Gautama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Knowledge is perfected through humility; gratitude seeks expression through giving, not mere words.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No; the verse is a personal dharma exchange within the Arbuda-khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied prescription is guru-dakṣiṇā—an offering to the teacher as closure to study.