Adhyaya 17

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । पंगु तीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपातकनाशनम् । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं पंगुना ब्राह्मणेन च

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ତାପରେ ପଙ୍ଗୁ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ। ସେଠାରେ ପୂର୍ବକାଳରେ ପଙ୍ଗୁ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପ କରିଥିଲେ।

Verse 2

पंगुनामा द्विजः पूर्वं च्यवनस्यान्वयेऽभवत् । अशक्तश्चलितुं भूमौ पंगुभावान्नृपोत्तम

ହେ ନୃପୋତ୍ତମ! ପୂର୍ବେ ଚ୍ୟବନବଂଶରେ ପଙ୍ଗୁ ନାମକ ଜଣେ ଦ୍ୱିଜ ଥିଲେ; ପଙ୍ଗୁତ୍ୱ ହେତୁ ସେ ପୃଥିବୀରେ ଚାଲିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ।

Verse 3

गृहकृत्यनियुक्तोऽसावेकदा बान्धवैर्नृप । पंगुर्गंतुं न शक्तोऽसौ परं दुःखमवाप्तवान्

ହେ ରାଜନ! ଏକଦା ବାନ୍ଧବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୃହକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ପଙ୍ଗୁ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯାଇପାରିଲେ ନାହିଁ ଏବଂ ପରମ ଦୁଃଖ ପାଇଲେ।

Verse 4

अथासौ तैः परित्यक्तो गत्वार्बुदमथाचलम् । एकं सरः समासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्

ତାପରେ ସେମାନେ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଇଥିବା ସେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ; ଏକ ସରୋବରକୁ ପହଞ୍ଚି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ତପ କଲେ।

Verse 5

लिंगं संस्थाप्य तत्रैव पूजयामास तं विभुम् । गन्धपुष्पादिनैवेद्यैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

ସେଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି ସେ ଵିଭୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଆଦି ଅର୍ପଣ କରି ସମ୍ୟକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 6

शिवभक्तिपरो जातो वायुभक्षो बभूव ह । जपहोमरतो नित्यं पंगुनामा द्विजोत्तमः

ପଙ୍ଗୁ ନାମକ ସେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଶିବଭକ୍ତିରେ ପରାୟଣ ହେଲେ; ସେ ବାୟୁଭକ୍ଷୀ ହୋଇ ନିତ୍ୟ ଜପ ଓ ହୋମରେ ରତ ରହିଲେ।

Verse 7

ततस्तुष्टो महादेवो ब्राह्मणं नृपसत्तम । पंगुं प्रति महाराज वाक्यमेतदुवाच ह

ତେବେ ପ୍ରସନ୍ନ ମହାଦେବ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାରାଜ, ପଙ୍ଗୁ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 8

ईश्वर उवाच । पंगो तुष्टो महादेवो वरं वरय सुव्रत । तव दास्याम्यहं सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ପଙ୍ଗୁ, ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ। ହେ ସୁବ୍ରତ, ବର ମାଗ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସବୁ ଦେବି।

Verse 9

पंगुरुवाच । नाम्ना मे ख्यातिमायातु तीर्थमेतत्सुरेश्वर । पंगुभावोऽत्र मे यातु प्रसादात्तव शंकर

ପଙ୍ଗୁ କହିଲେ—ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ଏହି ତୀର୍ଥ ମୋ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ପାଉ। ହେ ଶଙ୍କର, ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୋ ପଙ୍ଗୁତ୍ୱ ଏଠି ଛାଡ଼ିଯାଉ।

Verse 10

तवास्तु सततं चात्र सांनिध्यं सह भार्यया । एवमुक्तः स तेनाथ विप्रं प्रति वचोब्रवीत्

‘ତଥାସ୍ତୁ; ଏଠାରେ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ମୋର ସଦା ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ରହୁ।’ ଏମିତି କହି ସେ ପୁଣି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବଚନ କହିଲେ।

Verse 11

ईश्वर उवाच । नाम्ना तव द्विजश्रेष्ठ तीर्थमेतद्भविष्यति । ख्यातिं तपःप्रभावेन तीर्थं यास्यति सत्तम

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ତୀର୍ଥ ତୁମ ନାମରେ ହେବ। ହେ ସତ୍ତମ, ତୁମ ତପଃପ୍ରଭାବରେ ଏହି ତୀର୍ଥ ମହାଖ୍ୟାତି ପାଇବ।

Verse 12

चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यां सांनिध्यं मे भवेत्तथा

ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଦିବ୍ୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେବ।

Verse 13

पुलस्त्य उवाच । स्नानमात्रेण विप्रोऽसौ दिव्यरूपमवाप ह । तत्र तस्थौ महादेवो गौर्या सह महेश्वरः

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦିବ୍ୟରୂପ ପାଇଲା; ଏବଂ ସେଠାରେ ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଗୌରୀସହ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

Verse 14

तस्मिन्दिने नृपश्रेष्ठ स्नानं तत्र समाचरेत् । स पंगुत्वाद्विनिर्मुक्तो दिव्यरूपमवाप्नुयात्

ସେହି ଦିନେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେ ପଙ୍ଗୁତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟରୂପ ପାଇବ।

Verse 17

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पंगुतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡରେ ‘ପଙ୍ଗୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।