Adhyaya 98

Verse 1

सूत उवाच । ततो दशरथो राजा मंत्रिभिस्तैर्विसर्जितः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं संप्राप्तो हर्षसंयुतः

ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ରାଜା ଦଶରଥ, ସେଇ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ବିଦାୟ ପାଇ, ହର୍ଷସହିତ ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 2

तत्रागत्य ततो देवीं पित्रा संस्थापिता पुरा । पूजयित्वाऽथ सद्भक्त्या स्नात्वा कुण्डे शुभोदके

ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ପୂର୍ବେ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ସଦ୍ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କଲେ; ପରେ ଶୁଭଜଳଭରା କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କଲେ।

Verse 3

ततोऽन्यानि च मुख्यानि दृष्ट्वा चायतनानि सः । स्नात्वा तीर्थेष्वनेकेषु दत्त्वा दानान्यनेकशः

ତାପରେ ସେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଆୟତନମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନ କଲେ; ଅନେକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ପୁନଃପୁନଃ ବହୁ ଦାନ ଦେଲେ।

Verse 4

प्रासादं कारयामास देवदेवस्य चक्रिणः । तत्र संस्थापयामास प्रतिमां वैष्णवीं शुभाम्

ସେ ଦେବଦେବ ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଶୁଭ ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରତିମା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 5

तस्याग्रे कारयामास वापीं स्वच्छोदकान्विताम् । सोपानपंक्तिभिर्युक्तां साधुभिः संप्रशंसिताम्

ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବାପୀ (ପାଇଦା-କୂଆ) ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ; ତାହା ସୋପାନର ପଙ୍କ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସାଧୁଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲା।

Verse 6

उदकेन ततस्तस्या देवाराधनतत्परः । प्रकारैर्बहुभिस्तीव्रं चकार सुमहत्तपः

ତାପରେ ସେହି ଜଳକୁ ନେଇ, ଦେବାରାଧନାରେ ତତ୍ପର ହୋଇ, ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀବ୍ର ଓ ସୁମହାନ ତପ କଲେ।

Verse 7

ततो वर्षशतेऽतीते तस्य तुष्टो जनार्दनः । विलोक्य च तपस्तीव्रं विहितं तेन भूभुजा

ତାପରେ ଶତବର୍ଷ ଅତିତ ହେଲାପରେ, ସେ ରାଜା କରିଥିବା ତୀବ୍ର ତପକୁ ଦେଖି ଜନାର୍ଦନ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 8

प्रोवाच दर्शनं गत्वा पक्षिराजं समाश्रितः । मेघगम्भीरयावाचा बहुदेवगणैर्वृतः

ଦର୍ଶନ ଦେଇ, ପକ୍ଷିରାଜ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ମେଘଗମ୍ଭୀର ବାଣୀରେ—ବହୁ ଦେବଗଣରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ—ଭଗବାନ କଥା କହିଲେ।

Verse 9

श्रीविष्णुरुवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स वरं वरय सुव्रत । अपि ते दुर्लभं काममहं दास्यामि कृत्स्नशः

ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ବତ୍ସ, ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ। ହେ ସୁବ୍ରତ, ବର ଚାହ। ଦୁର୍ଲଭ ଇଚ୍ଛା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତାହା ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେବି।

Verse 10

राजोवाच । पुत्रार्थोऽयं समारंभो मया देव कृतोऽखिलः । तपसो देहि मे पुत्रांस्तस्माद्वंशविवृद्धिदान्

ରାଜା କହିଲେ—ହେ ଦେବ, ମୋର ଏହି ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମ ପୁତ୍ରାର୍ଥେ ହିଁ। ମୋ ତପସ୍ୟାର ଫଳରୂପେ ମୋତେ ପୁତ୍ରମାନେ ଦିଅ, ଯେମାନେ ବଂଶବୃଦ୍ଧିକାରୀ ହେବେ।

Verse 11

अन्यत्सर्वं सुराधीश ध्रुवमस्ति गृहे स्थितम् । प्रसादात्तव यत्किंचिद्वैभवं विद्यते मम

ହେ ସୁରାଧୀଶ, ଅନ୍ୟ ସବୁ କିଛି ମୋ ଘରେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସ୍ଥିତ। ମୋ ପାଖରେ ଯେ କିଛି ବୈଭବ ଅଛି, ସେ ସବୁ ତୁମ ପ୍ରସାଦରୁ ହିଁ।

Verse 12

विष्णुरुवाच । अहं तव गृहे राजन्स्वयमेव न संशयः । अवतारं करिष्यामि कृत्वा रूपचतुष्टयम्

ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ, ମୁଁ ନିଜେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ଘରେ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରିବି; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଚାରି ରୂପ ଧାରଣ କରି ମୁଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବି।

Verse 13

देवकार्याय तस्मात्त्वं गृहं गत्वा महीपते । कुरु राज्यं यथान्यायं पितृपैतामहं महत्

ଏହେତୁ, ହେ ମହୀପତେ, ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗୃହକୁ ଫେରିଯାଅ। ପିତୃ-ପୈତାମହଙ୍କ ମହାନ ରାଜ୍ୟକୁ ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ଶାସନ କର।

Verse 14

तथेयं या त्वया वापी निर्मिता विमलोदका । राजवापीति विख्याता लोके सेयं भविष्यति

ତୁମେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଏହି ନିର୍ମଳଜଳମୟ ବାପୀ ଲୋକେ ‘ରାଜବାପୀ’ ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ ହେବ।

Verse 15

अस्यां स्नात्वा नरो भक्त्या य एनां पूजयिष्यति । श्रद्धया परया युक्तः संप्राप्ते पंचमीदिने

ଯେ ନର ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ପଞ୍ଚମୀ ଦିନେ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଭକ୍ତିରେ ଏହି ତୀର୍ଥ/ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବ, ସେ ଏହି ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଇବ।

Verse 16

ततः करिष्यति श्राद्धं यावत्संवत्सरं नृप । अपुत्रः प्राप्स्यते पुत्रान्वंशवृद्धिकरान्स हि

ତାପରେ, ହେ ନୃପ, ସେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବ; ନିଶ୍ଚୟ, ଅପୁତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବଂଶବୃଦ୍ଧିକର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପାଇବ।

Verse 17

एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । प्रहृष्टवदनो भूत्वा सोऽपि राजा ययौ गृहम्

ଏଭଳି କହି ସେ ଭଗବାନ୍ ପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ; ଏବଂ ପ୍ରହର୍ଷିତ ମୁଖରେ ରାଜା ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗୃହକୁ ଗଲେ।

Verse 18

ततः स्तोकेन कालेन तस्य पुत्रचतुष्टयम् । संजातं लोके विख्यातं कलत्रत्रितयस्य च

ତାପରେ ଅଳ୍ପ କାଳରେ ତାଙ୍କର ତିନି ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ଚାରି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଲୋକେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲେ।

Verse 19

कौशल्यानाम विख्याता तस्य भार्या सुशोभना । ज्येष्ठा तस्यां सुतो जज्ञे रामाख्यः प्रथमः सुतः

କୌଶଲ୍ୟା ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଶୋଭାମୟୀ ରାଣୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ରାମ ନାମକ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 20

तथान्या कैकयी नाम तस्य भार्या कनिष्ठिका । भरतो नाम विख्यातस्तस्याः पुत्रोऽभवत्त्वसौ

ସେହିପରି ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠା ରାଣୀ କୈକେୟୀ ନାମରେ ଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଭରତ ନାମକ ବିଖ୍ୟାତ ପୁତ୍ର ହେଲେ।

Verse 21

सुमित्राख्या तथा चान्या पत्नी या मध्यमा स्थिता । शत्रुघ्नलक्ष्मणौ पुत्रौ तस्यां जातौ महाबलौ

ଏବଂ ସୁମିତ୍ରା ନାମକ ଅନ୍ୟ ମଧ୍ୟମା ରାଣୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ମହାବଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ—ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।

Verse 22

तथान्या कन्यका चैका बभूव वरवर्णिनी । ददौ यां पुत्रहीनस्य लोमपादस्य भूपतेः

ସେହିପରି ଏକମାତ୍ର କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ଉତ୍ତମ ବର୍ଣ୍ଣବତୀ। ତାଙ୍କୁ ସେ ପୁତ୍ରହୀନ ରାଜା ଲୋମପାଦଙ୍କୁ ଦେଲେ।

Verse 23

आनृण्यं भूपतिः प्राप्य एवं दशरथस्तदा । पितॄणां प्रययौ स्वर्गं कृतकृत्यस्तथा द्विजाः

ଏହିପରି ରାଜା ଦଶରଥ ପିତୃଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇ ପିତୃଲୋକ ରୂପ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରୟାଣ କଲେ।

Verse 24

अथ राजाऽभवद्रामः सार्वभौमस्ततः परम् । रावणो येन दुर्धर्षो निहतो देवकंटकः

ତତ୍ପରେ ରାମ ସାର୍ବଭୌମ ସମ୍ରାଟ୍ ଭାବେ ରାଜା ହେଲେ। ଦେବମାନଙ୍କର କଣ୍ଟକ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ରାବଣଙ୍କୁ ସେ ହତ କଲେ।

Verse 25

येन रामेश्वरश्चात्र निर्मितो लक्ष्मणेश्वरः । सीतादेवी तथा मूर्ता येन चात्र प्रतिष्ठिता

ଯିଏ ଏଠାରେ ରାମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ସେଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣେଶ୍ୱରକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କଲେ; ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।

Verse 98

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये राजस्वामिराजवापीमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टनवतितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ରାଜସ୍ୱାମି ଓ ରାଜବାପୀ-ମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଅଷ୍ଟନବତିତମ (୯୮ତମ) ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।