Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

अस्यां स्नात्वा नरो भक्त्या य एनां पूजयिष्यति । श्रद्धया परया युक्तः संप्राप्ते पंचमीदिने

Transliteration

asyāṃ snātvā naro bhaktyā ya enāṃ pūjayiṣyati | śraddhayā parayā yuktaḥ saṃprāpte paṃcamīdine

Translation

ଯେ ନର ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ପଞ୍ଚମୀ ଦିନେ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଭକ୍ତିରେ ଏହି ତୀର୍ଥ/ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବ, ସେ ଏହି ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଇବ।

Word by Word

• अस्याम्: in this (tank/place)
• अस्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √snā (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: अव्ययकृदन्त (क्त्वान्त/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having bathed)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: bhakti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Relative subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; यत्-सर्वनाम (relative pronoun)

• एनाम्: this (her/it)
• एनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: enad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; एतद्/एनद्-प्रयोग

• पूजयिष्यति: will worship
• पूजयिष्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √pūj (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: śraddhā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• परया: supreme, great
• परया: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: para (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (to श्रद्धया)

• युक्तः: endowed (with)
• युक्तः: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √yuj (धातु) + kta (कृत्)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP used adjectivally); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ‘समन्वितः’ अर्थे

• संप्राप्ते: when (it has) arrived
• संप्राप्ते: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: sam-√prāp (धातु) + kta (कृत्)
• Form: कृदन्त (क्त); सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-सम्भव; ‘प्राप्ते (समये)’—सप्तमी absolute sense

• पंचमी-दिने: on the fifth day
• पंचमी-दिने: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pañcamī (प्रातिपदिक) + dina (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पंचम्याः दिनम्)

Speaker

Narrator of the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya (contextual purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rājavāpī

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: King / general ‘nara’ as injunction target

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims descend the steps of the vāpī at dawn on Pañcamī, perform snāna, then offer flowers, lamps, and incense at a small shrine or tīrtha-sthāna marker beside the water.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

With śraddhā and bhakti, even a simple act like tīrtha-snāna and worship on Pañcamī becomes highly meritorious.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse refers to “this” tīrtha mentioned in Adhyāya 98’s ongoing māhātmya; the snippet itself does not name it explicitly.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing at the tīrtha and performing pūjā on the lunar day Pañcamī with supreme faith.