Adhyaya 90

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अग्नितीर्थं त्वया प्रोक्तं ब्रह्मतीर्थं च यत्पुरा । न तयोः कथितोत्पत्तिर्माहात्म्यं च महामते

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଆପଣ ପୂର୍ବେ ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥ ଓ ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ ବିଷୟ କହିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ହେ ମହାମତେ, ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କହିନାହାନ୍ତି।

Verse 2

तस्माद्विस्तरतो ब्रूहि एकैकस्य पृथक्पृथक् । न वयं तृप्तिमापन्नाः शृण्वतस्ते वचोऽमृतम्

ଏହେତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ; କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଅମୃତସମ ବଚନ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ହୋଇନାହୁଁ।

Verse 3

सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । अग्नितीर्थसमुद्भूतां सर्वसौख्यावहां शुभाम्

ସୂତ କହିଲେ—ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ପାପନାଶିନୀ ଏକ କଥା କହିବି; ଯାହା ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥ ସମ୍ବନ୍ଧରୁ ଉଦ୍ଭୂତ, ଶୁଭ ଏବଂ ସର୍ବସୁଖଦାୟିନୀ।

Verse 4

सोमवंशसमुद्भूतः प्रतीपो नाम भूपतिः । पुरासीच्छौर्यसंपन्नो ब्रह्मज्ञानविचक्षणः

ସୋମବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ପ୍ରତୀପ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ; ପୁରାକାଳରେ ସେ ଶୌର୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ବିଚକ୍ଷଣ ଥିଲେ।

Verse 5

तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे सर्वलक्षणलक्षितम् । देवापिः प्रथमस्तत्र द्वितीयः शंतनुर्द्विजाः

ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ସମସ୍ତ ଶୁଭଲକ୍ଷଣରେ ଲକ୍ଷିତ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଦେବାପି, ଦ୍ୱିତୀୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଶନ୍ତନୁ।

Verse 6

अथो शिवपदं प्राप्ते प्रतीपे नृपसत्तमे । तपोऽर्थं राज्यमुत्सृज्य देवापिर्नियर्यौ वनम्

ତାପରେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରତୀପ ଶିବପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ଦେବାପି ତପସ୍ୟାର ନିମିତ୍ତେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ବନକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା।

Verse 7

ततश्च मंत्रिभिः सर्वैः शंतनुस्तस्य चानुजः । पितृपैतामहे राज्ये सत्वरं सन्नियोजितः

ତାପରେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଶନ୍ତନୁଙ୍କୁ ପିତା-ପିତାମହଙ୍କ ପୈତୃକ ରାଜ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ସ୍ଥାପିତ କଲେ।

Verse 8

एतस्मिन्नंतरे शक्रो न ववर्ष क्रुद्धाऽन्वितः । यावद्द्वादशवर्षाणि तस्मि न्राज्यं प्रशासति

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ କ୍ରୋଧାବିଷ୍ଟ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ବର୍ଷା କଲେ ନାହିଁ; ସେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

Verse 9

अतः कृच्छ्रं गतः सर्वो लोकः क्षुत्परिपीडितः । चामुंडासदृशो जातो यो न मृत्युवशंगतः

ଏହିପରି ଭୁଖରେ ପୀଡିତ ସମଗ୍ର ପ୍ରଜା ଭୟଙ୍କର କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ିଲେ। ଯେ ମୃତ୍ୟୁବଶକୁ ଯାଇନଥିଲା, ସେ ମଧ୍ୟ ଚାମୁଣ୍ଡା ପରି କୃଶ ହୋଇଗଲା।

Verse 10

संत्यक्ताः पतिभिर्नार्यः पुत्राश्च पितृभिर्निजैः । मातरश्च तथा पुत्रैर्लोकेष्वन्येषु का कथा

ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତା ନାରୀମାନେ, ନିଜ ପିତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟଜିତ ପୁତ୍ରମାନେ; ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟକ୍ତା ମାତାମାନେ—ତେବେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କଥା କହିବାକୁ କଣ ରହିଲା?

Verse 11

दैवयोगात्क्वचित्किंचित्कस्यचिद्यदि दृश्यते । सस्यं सिद्धमसिद्धं वा ह्रियते वीर्यतः परैः

ଦୈବଯୋଗରେ କେଉଁଠି ଯାହାର କିଛି ଅଳ୍ପ ଶସ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ଶସ୍ୟ ପକ୍କ ହେଉ କି ଅପକ୍କ—ଅନ୍ୟମାନେ ବଳପୂର୍ବକ ତାହା ଛିନିନେଇଯାନ୍ତି।

Verse 12

शुष्का महीरुहाः सर्वे तथा ये च जलाशयाः । नद्यश्च स्वल्पतोयाश्च गंगाद्या अपि संस्थिताः

ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲେ, ତଥା ପୋଖରୀ-ଜଳାଶୟମାନେ ମଧ୍ୟ। ନଦୀମାନେ ଅତି ଅଳ୍ପ ଜଳବହିଲେ—ଗଙ୍ଗା ଆଦି ମହାନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ଧାରାରେ ରହିଗଲେ।

Verse 13

एवं वृष्टेः क्षये जाते नष्टे धर्मपथे तथा । लोकेऽस्मिन्नस्थिसंघातैः पूरिते भस्मना वृते

ଏଭଳି ବର୍ଷା କ୍ଷୟ ହୋଇ ଧର୍ମପଥ ନଷ୍ଟ ହେଲାପରେ, ଏହି ଲୋକ ଅସ୍ଥିର ଢେରରେ ପୂରିଗଲା ଏବଂ ଭସ୍ମରେ ଆବୃତ ହୋଇଗଲା।

Verse 14

न कश्चिद्यजनं चक्रे न स्वाध्यायं न च व्रतम् । एवमालोक्यते व्योम वृष्ट्यर्थं क्षुत्समाकुलैः

କେହି ଯଜ୍ଞ କଲେ ନାହିଁ, ନ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ, ନ ବ୍ରତ। ଭୁଖରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଲୋକେ ବର୍ଷା ପାଇଁ ଆକାଶକୁ ହିଁ ଚାହିଁ ରହୁଥିଲେ।

Verse 15

एतस्मिन्नेव काले तु विश्वामित्रो महामुनिः । चर्मास्थिशेषसर्वांगो बुभुक्षार्त इतस्ततः

ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଯାହାଙ୍କ ଶରୀର କେବଳ ଚର୍ମ ଓ ଅସ୍ଥିରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା, କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଏଣେତେଣେ ବୁଲୁଥିଲେ।

Verse 16

परिभ्रमंस्ततः प्राप्य कंचिद्ग्रामं निरुद्वसम् । मृतमर्त्योद्भवैव्याप्तमस्थिसंघैः समंततः

ବୁଲୁବୁଲୁ ସେ ଏକ ଜନଶୂନ୍ୟ ଗ୍ରାମରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ଚାରିଆଡ଼େ ମୃତ ମଣିଷଙ୍କ ହାଡ଼ ଗଦାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

Verse 17

अथ तत्र भ्रमन्प्राप्तश्चंडालस्य निवेशनम् । शून्ये गोऽस्थिसमाकीर्णे दुर्गंधेन समावृते

ସେଠାରେ ବୁଲୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ଜଣେ ଚଣ୍ଡାଳର ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ଶୂନ୍ୟ, ଗୋ-ଅସ୍ଥିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦୁର୍ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଥିଲା।

Verse 19

अथापश्यन्मृतं तत्र सारमेयं चिरोषितम् । संशुष्कं गन्धनिर्मुक्तं गृहप्रांते व्यवस्थितम्

ତେବେ ସେ ଘରର ଏକ କୋଣରେ ଏକ ମୃତ କୁକୁରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବହୁ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ମରିଯାଇଥିଲା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଖିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଗନ୍ଧହୀନ ଥିଲା।

Verse 20

ततश्च श्रपयामास सुसमिद्धे हुताशने । क्षुत्क्षामो भोजनार्थाय ततः पाकाग्रमेव च

କ୍ଷୁଧାରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ସେ ଭୋଜନ ପାଇଁ ତାହାକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ ରନ୍ଧନ କଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ତାହା ପାକ ହେବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ।

Verse 21

समादाय पितॄंस्तर्प्य यावदग्नौ जुहोति सः । तावद्वह्निः परित्यज्य समस्तमपि भूतलम्

ତାହା ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେବାକୁ ଲାଗିଲା; ସେ ଯେତେଦିନ ହୋମ କରୁଥିଲା, ସେତେଦିନ ବହ୍ନି ନିଜ ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି ସମଗ୍ର ଭୂତଳରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା।

Verse 22

गतश्चादर्शनं सद्यः सर्वेषां क्षितिवासिनाम् । चित्ते कोपं समाधाय शक्रस्योपरि भूरिशः

ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେ ପୃଥିବୀବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା; ଏବଂ ଚିତ୍ତରେ କ୍ରୋଧ ଧାରଣ କରି ସେ ମହାବଳୀ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଉପରେ ରୋଷ ନିବେଶ କଲା।

Verse 23

एतस्मिन्नंतरे वह्नौ मर्त्यलोकाद्विनिर्गते । विशेषात्पीडिता लोका येऽवशिष्टा धरातले

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବହ୍ନି ମର୍ତ୍ୟଲୋକରୁ ବାହାରି ଆସିବା ସହ, ଧରାତଳରେ ଯେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜୀବମାନେ ଥିଲେ ସେମାନେ ବିଶେଷତଃ ଅଧିକ ପୀଡିତ ହେଲେ।

Verse 24

एतस्मिन्नंतरे देवा ब्रह्मविष्णुपुरः सराः । वह्नेरन्वेषणार्थाय वभ्रमुर्धरणीतले

ସେହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ଦେବମାନେ ସେଇ ବହ୍ନିଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣ ପାଇଁ ଧରଣୀତଳରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ।

Verse 25

अथ तैर्भ्रममाणैश्च प्रदृष्टोऽभूद्गजो महान् । निश्वसन्पतितो भूमौ वह्नितापप्रपीडितः

ତାପରେ ସେମାନେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ ଗୋଟିଏ ମହାଗଜକୁ ଦେଖିଲେ—ସେ ହାଫୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲା ଏବଂ ବହ୍ନିତାପରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପୀଡିତ ଥିଲା।

Verse 26

अथ देवा गजं दृष्ट्वा पप्रच्छुस्त्वरयाऽन्विताः । कच्चित्त्वया स दृष्टोऽत्र कानने पावको गज

ତେବେ ଦେବମାନେ ସେହି ଗଜକୁ ଦେଖି ତ୍ୱରାରେ ପଚାରିଲେ— “ହେ ଗଜ! ଏହି କାନନରେ ସେ ପାବକ (ଅଗ୍ନି) କେଉଁଠି ତୁମେ ଦେଖିଛ କି?”

Verse 27

गज उवाच । वंशस्तंबेऽत्र संकीर्णे संप्रविष्टो हुताशनः । सांप्रतं तेन निर्दग्धः कृच्छ्रादत्राहमागतः

ଗଜ କହିଲା— “ଏଠାରେ ଘନ ବାଁଶ ଝୁପୁଡ଼ିରେ ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି) ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଏମାତ୍ରେ ତାହାର ଦାହରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।”

Verse 28

अथ तैर्वेष्टितस्तस्मिन्वंशस्तंबे हुताशनः । देवैर्दत्त्वा गजेंद्रस्य शापं पश्चाद्विनिर्गतः

ତାପରେ ଦେବମାନେ ସେହି ବାଁଶ ଝୁପୁଡ଼ିରେ ହୁତାଶନକୁ ଘେରି ନେଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ଗଜେନ୍ଦ୍ରକୁ ଶାପ ଦେଇ, ପରେ ବାହାରି ଆସିଲା।

Verse 29

यस्मात्त्वयाहमादिष्टो देवानां वारणाधम । तस्मात्तव मुखे जिह्वा विपरीता भविष्यति

“ହେ ବାରଣାଧମ! ଦେବମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ତୁମେ ମୋତେ ଆଦେଶ ଦେଲ; ତେଣୁ ତୁମ ମୁହଁରେ ତୁମ ଜିଭ ଉଲ୍ଟା ହେବ।”

Verse 30

एवं शप्त्वा गजं शीघ्रं नष्टो वैश्वानरः पुनः । देवाश्चापि तथा पृष्ठे संलग्नास्तद्दिदृक्षया

ଏଭଳି ଗଜକୁ ଶୀଘ୍ର ଶାପ ଦେଇ ବୈଶ୍ୱାନର (ଅଗ୍ନି) ପୁଣି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ ହେବ ଦେଖିବା ଆକାଂକ୍ଷାରେ ତାହାର ପଛେ ପଛେ ଲାଗି ରହିଲେ।

Verse 31

अथ दृष्टः शुकस्तैश्च भ्रममाणैर्महावने । भोभोः शुक त्वया वह्निर्यदि दृष्टो निवेद्यताम्

ତେବେ ମହାବନରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଶୁକ (ଟିଆ)କୁ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—“ହେ ଶୁକ! ତୁମେ ଯଦି ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖିଥାଅ, ଆମକୁ ଜଣାଅ।”

Verse 32

शुक उवाच । योऽयं संदृश्यते दूराच्छमीगर्भे च पिप्पलः । एतस्मिंस्तिष्ठते वह्निरश्वत्थे सुरसत्तमाः

ଶୁକ କହିଲା—“ଦୂରରୁ ଯେ ପିପ୍ପଳ (ଅଶ୍ୱତ୍ଥ) ଗଛ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଶମୀ ଗଛର ଗର୍ଭଭିତରେ ଅବସ୍ଥିତ—ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ସେଇ ଅଶ୍ୱତ୍ଥରେ ହିଁ ବହ୍ନି ଅଧିଷ୍ଠିତ।”

Verse 33

अत्रस्थो यः कुलायो म आसीच्छिशुसमन्वितः । संदग्धस्तत्प्रतापेन अहंकृच्छ्राद्विनिर्गतः

“ଏଠାରେ ମୋର ଘୋସା ଥିଲା, ଛୁଆମାନଙ୍କ ସହିତ; ତାହାର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତାପରେ ସେ ଜଳିଗଲା। ମୁଁ ମାତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟରେ ପଳାଇ ବାହାରିଲି।”

Verse 34

तच्छ्रुत्वा तैः सुरैः सर्वैः शमीगर्भः स तत्क्षणात् । वेष्टितः पावकोऽप्याशु शुकं शप्त्वा विनिर्गतः

ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦେବତା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶମୀର ଗର୍ଭଭାଗକୁ ଘେରିଲେ। ପାବକ (ଅଗ୍ନି) ମଧ୍ୟ ଶୁକକୁ ଶାପ ଦେଇ ଶୀଘ୍ର ବାହାରିଲା।

Verse 35

अहं यस्मात्त्वया पाप देवानां संनिवेदितः । तस्माच्छुक न ते वाणी विस्पष्टा संभविष्यति

“ହେ ପାପୀ! ତୁମେ ମୋତେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଲ; ତେଣୁ ହେ ଶୁକ! ତୁମର ବାଣୀ ଆଉ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ।”

Verse 36

एवमुक्त्वा जातवेदा देवादर्शनवांछया । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे देवस्य परमेष्ठिनः

ଏଭଳି କହି ଜାତବେଦା (ଅଗ୍ନି) ଦେବଦର୍ଶନର ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ପରମେଷ୍ଠୀ ଦେବଙ୍କ ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ।

Verse 37

जलाशयं सुगम्भीरं पूर्वोत्तरदिक्संस्थितम् । दृष्ट्वा तत्र प्रविष्टस्तु निभृतं च समाश्रितः

ସେଠାରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅତି ଗଭୀର ଜଳାଶୟକୁ ଦେଖି ସେ ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଗୁପ୍ତଭାବେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।

Verse 38

एतस्मिन्नंतरे तत्र मत्स्यकच्छपदर्दुराः । वह्निप्रतापनिर्दग्धा दृश्यंते शतशो मृताः

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିର ତୀବ୍ର ତାପରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଶତଶଃ ମୃତ ମାଛ, କଚ୍ଛପ ଓ ବେଙ୍ଗ ଦେଖାଗଲେ।

Verse 39

अथ चैकोऽर्धनिर्दग्ध आयुःशेषेण दर्दुरः । तस्माज्जलाद्विनिष्क्रांतो दृष्टो देवैश्च दूरतः

ତାପରେ ଗୋଟିଏ ବେଙ୍ଗ—ଅର୍ଧଦଗ୍ଧ, କେବଳ ଆୟୁଷ୍ୟଶେଷରେ ଜୀବିତ—ସେଇ ଜଳରୁ ବାହାରିଲା; ଦେବମାନେ ଦୂରରୁ ତାକୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 40

पृष्टश्च ब्रूहि चेद्भेक त्वया दृष्टो हुताशनः । तदर्थमिह संप्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः

ତାକୁ ପଚାରିଲେ—“କୁହ, ହେ ବେଙ୍ଗ! ତୁମେ ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି) କୁ ଦେଖିଛ କି? ସେଇ କାରଣରୁ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।”

Verse 41

भेक उवाच । अस्मिञ्जलाशये वह्निः सांप्रतं पर्यवस्थितः । तस्यैते जलमध्यस्था मृता भूरिजलोद्भवाः

ଭେକ କହିଲା—ଏହି ଜଳାଶୟରେ ଏବେ ଅଗ୍ନି ଅବସ୍ଥିତ। ତାହାର କାରଣରେ ଜଳମଧ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ଅନେକ ଜଳଜ ପ୍ରାଣୀ ମରିଗଲେ।

Verse 42

अस्माकं निधनं प्राप्तं कुटुम्बं सुरसत्तमाः । अहं कृच्छ्रेण निष्क्रांत एतस्माज्जलसंश्रयात्

ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଆମର ସମଗ୍ର କୁଟୁମ୍ବ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ମୁଁ ମାତ୍ର ଏହି ଜଳାଶ୍ରୟରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟରେ ବାହାରିଲି।

Verse 43

तच्छ्रुत्वा ते सुराः सर्वे सर्वतस्तं जलाशयम् । वेष्टयित्वा स्थितास्तत्र वह्निर्भेकं शशाप ह

ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦେବତା ସେହି ଜଳାଶୟକୁ ସବୁଦିଗରୁ ଘେରି ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ; ତାପରେ ଅଗ୍ନି ଭେକକୁ ଶାପ ଦେଲେ।

Verse 44

यस्माद्भेक त्वया मूढ देवेभ्योऽहं निवेदितः । तस्मात्त्वं भविता नूनं विजिह्वोऽत्र धरातले

ହେ ମୂଢ ଭେକ! ତୁମେ ମୋତେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଲ; ତେଣୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଧରାତଳରେ ଜିଭହୀନ ହେବ।

Verse 45

एवमुक्त्वा ततः स्थानात्ततो वह्निर्विनिर्गतः । तावत्स ब्रह्मणा प्रोक्तः स्वयमेव महात्मना

ଏଭଳି କହି ଅଗ୍ନି ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ବାହାରିଗଲେ। ସେତେବେଳେ ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 46

भोभो वह्ने किमर्थं त्वं देवान्दृष्ट्वा प्रगच्छसि । त्वमाद्यश्चैव सर्वेषामेतेषां संस्थितो मुखम्

ହେ ବହ୍ନି! ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ତୁମେ କାହିଁକି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଛ? ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ; ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କର ‘ମୁଖ’ ରୂପେ ତୁମେ ହିଁ ସ୍ଥିତ।

Verse 47

त्वय्याहुतिर्हुता सम्यगादित्यमुपतिष्ठते । आदित्याज्जायते वृष्टिर्वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः

ତୁମରେ ସମ୍ୟକ୍ ଆହୁତି ଦିଆଗଲେ ତାହା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଆଦିତ୍ୟରୁ ବର୍ଷା, ବର୍ଷାରୁ ଅନ୍ନ, ଅନ୍ନରୁ ପ୍ରଜାମାନେ ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 48

तस्माद्धाता विधाता च त्वमेव जगतः स्थितः । संतुष्टे धार्यते विश्वं त्वयि रुष्टे विनंक्ष्यति

ଏହେତୁ ଜଗତର ଧାତା ଓ ବିଧାତା ତୁମେ ହିଁ। ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ବିଶ୍ୱ ଧାରିତ ରହେ; ତୁମେ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ତାହା ବିନାଶକୁ ଯାଏ।

Verse 49

अग्निष्टोमादिका यज्ञास्त्वयि सर्वे प्रतिष्ठिताः । अथ सर्वाणि भूतानि जीवंति तव संश्रयात्

ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ତୁମରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂତପ୍ରାଣୀ ତୁମ ଆଶ୍ରୟରେ ହିଁ ଜୀବନ୍ତ ରହନ୍ତି।

Verse 50

त्वमग्ने सर्वभूतानामन्तश्चरसि सर्वदा । तेनैवान्नं च पानं च जठरस्थं पचत्यलम

ହେ ଅଗ୍ନେ! ତୁମେ ସଦା ସମସ୍ତ ଭୂତପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ସଞ୍ଚର କର। ସେହି ଶକ୍ତିରେ ଜଠରସ୍ଥ ଅନ୍ନ ଓ ପାନ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ପଚିଯାଏ।

Verse 51

तस्मात्कुरु प्रसादं त्वं सर्वेषां च दिवौकसाम् । कोपस्य कारणं ब्रूहि यतस्त्यक्त्वा प्रगच्छसि

ଏହିହେତୁ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ। ଯେ କାରଣରୁ ତୁମେ ତ୍ୟାଗ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଛ, ସେ କ୍ରୋଧର କାରଣ କୁହ।

Verse 52

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवस्य परमेष्ठिनः । प्रोवाच प्रणयात्कोपं कृत्वा नत्वा च पद्मजम्

ସୂତ କହିଲେ—ପରମେଷ୍ଠୀ ଦେବଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ସେ ସ୍ନେହବଶତଃ କ୍ରୋଧ ଧାରଣ କରିଥିବା ପରି କରି, ପଦ୍ମଜ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ।

Verse 53

अग्निरुवाच । अहं कोपं समाधाय शक्रस्योपरि पद्मज । प्रणष्टो जगदुत्सृज्य यस्मात्तत्कारणं शृणु

ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ହେ ପଦ୍ମଜ! ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଉପରେ ମୁଁ କ୍ରୋଧ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ଜଗତକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଗଲି। ତାହାର କାରଣ ଶୁଣ।

Verse 54

अनावृष्ट्या महेन्द्रस्य संजातश्चौषधीक्षयः । ततोऽस्म्यहं श्वमांसेन विश्वामित्रेण योजितः

ମହେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଅନାବୃଷ୍ଟିରୁ ଔଷଧି-ବନସ୍ପତିର କ୍ଷୟ ହେଲା। ତାପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୋତେ ବାଧ୍ୟ କରି ଶ୍ୱମାଂସ ଭକ୍ଷଣରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

Verse 55

एतस्मात्कारणान्नष्टो न कामान्न च संभ्रमात् । अभक्ष्यभक्षणाद्भीतः सत्यमेतन्मयोदितम्

ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲି—ନ କାମନାରୁ, ନ ଭ୍ରମରୁ। ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଭକ୍ଷଣର ଭୟ ଥିଲା; ଏହି ସତ୍ୟ ମୁଁ କହିଛି।

Verse 56

तच्छ्रुत्वा स चतुर्वक्त्रः शक्रमाह ततः परम् । युक्तमेव शिखी प्राह किमर्थं न च वर्षसि

ଏହା ଶୁଣି ଚତୁର୍ମୁଖ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ପରେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଅଗ୍ନି ଯଥାର୍ଥ କହିଛି; ତୁମେ କେଉଁ କାରଣରୁ ବର୍ଷା କରୁନାହ?”

Verse 57

शक्र उवाच । ज्येष्ठं भ्रातरमुल्लंघ्य शंतनुः पृथिवीपतिः । पितृपैतामहे राज्ये स निविष्टः पितामह

ଶକ୍ର କହିଲେ— “ହେ ପିତାମହ! ପୃଥିବୀପତି ରାଜା ଶନ୍ତନୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପିତୃ–ପୈତାମହ ରାଜ୍ୟରେ ନିଜେ ଆସୀନ ହୋଇଛି।”

Verse 58

एतस्मात्कारणाद्वृष्टिः संनिरुद्धा मया प्रभो । तद्ब्रूहि किं करोम्यद्य त्वं प्रमाणं पितामह

“ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୁଁ ବର୍ଷାକୁ ରୋକି ରଖିଛି। ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ କ’ଣ କରିବି? ହେ ପିତାମହ, ଆପଣେଇ ପ୍ରମାଣ।”

Verse 59

पितामह उवाच । तस्याक्रमस्य संप्राप्तं पापं तेन महीभुजा । उपभुक्तमवृष्ट्याद्य तस्माद्वृष्टिं कुरु द्रुतम्

ପିତାମହ କହିଲେ— “ସେ ଅତିକ୍ରମଣରୁ ରାଜା ଯେ ପାପ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା, ଆଜିର ଅନାବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ତାହା ଭୋଗ ହୋଇଗଲା; ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ବର୍ଷା କର।”

Verse 60

मद्वाक्याद्याति नो नाशं यावदेतज्जगत्त्रयम् । अकालेनापि देवेन्द्र सस्याभावाद्बुभुक्षया

“ମୋ ବାକ୍ୟରେ ଏହି ତ୍ରିଲୋକ ନଶିବ ନାହିଁ। ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ଅକାଳରେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ଶସ୍ୟାଭାବରୁ କ୍ଷୁଧା ଜନ୍ମେ।”

Verse 61

एतस्मिन्नंतरे शक्र आदिदेश त्वरान्वितः । पुष्करावर्तकान्मेघान्वृष्ट्यर्थं धरणीतले

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ପୁଷ୍କରାବର୍ତ୍ତକ ମେଘମାନଙ୍କୁ ଧରଣୀତଳରେ ବର୍ଷା କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।

Verse 62

तेऽपि शक्रसमादेशात्समस्तधरणीतलम् । तत्क्षणात्पूरयामासुर्गर्जन्तो विद्युदन्विताः

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେହି କ୍ଷଣେ ସମଗ୍ର ଧରଣୀତଳକୁ ପୂରଣ କଲେ—ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ସହିତ।

Verse 63

अथाब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा देवैः सार्धं हुताशनम् । अग्निहोत्रेषु विप्राणां प्रत्यक्षो भव पावक । सांप्रतं त्वं वरं मत्तः प्रार्थयस्वाभिवांछितम्

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ପୁନର୍ବାର ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ପାବକ, ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଉ; ଏବେ ମୋଠାରୁ ତୁମ ଅଭିଲଷିତ ବର ମାଗ।”

Verse 64

अग्निरुवाच । अयं जलाशयः पुण्यो मन्नाम्ना पृथिवीतले । ख्यातिं यातु चतुर्वक्त्र वह्नितीर्थमिति स्मृतम्

ଅଗ୍ନି କହିଲେ—“ହେ ଚତୁର୍ବକ୍ତ୍ର, ପୃଥିବୀତଳରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଜଳାଶୟ ମୋ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ପାଉ; ଏବଂ ‘ବହ୍ନିତୀର୍ଥ’ ଭାବେ ସ୍ମୃତ ହେଉ।”

Verse 65

अत्र यः प्रातरुत्थाय स्नात्वा श्रद्धा समन्वितः । अग्निसूक्तं जपित्वा च त्वां प्रपश्यति सादरम् । तस्य तुष्टिस्त्वया कार्या द्रुतं मद्वाक्यतः प्रभो

ଏଠାରେ ଯେ କେହି ପ୍ରାତଃକାଳେ ଉଠି ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ସ୍ନାନ କରି, ଅଗ୍ନିସୂକ୍ତ ଜପ କରି, ସାଦରେ ତୁମ ଦର୍ଶନ କରେ—ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୋ ବାକ୍ୟାନୁସାରେ ଶୀଘ୍ର ତାହାକୁ ତୁଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରସାଦ ଦିଅ।

Verse 66

श्रीब्रह्मोवाच । अत्र यः प्रातरुत्थाय स्नात्वा वै वेदविद्द्विजः । अग्निसूक्तं जपित्वा च वीक्षयिष्यति मां ततः

ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଏଠାରେ ଯେ ବେଦବିଦ୍ ଦ୍ୱିଜ ପ୍ରାତଃକାଳେ ଉଠି ସ୍ନାନ କରି ଅଗ୍ନିସୂକ୍ତ ଜପ କରେ, ସେ ପରେ ମୋ ଦର୍ଶନ ପାଇବ।

Verse 67

अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य सकलं लप्स्यते फलम् । अनेकजन्मजं पापं नाशमेष्यति पावक

ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଇବ; ହେ ପାବକ! ଅନେକ ଜନ୍ମର ପାପ ନାଶ ପାଇବ।

Verse 68

सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवान्विरराम पितामहः । पावकोऽपि च विप्राणामग्निहोत्रेषु संस्थितः

ସୂତ କହିଲେ—ଏପରି କହି ଭଗବାନ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) ନୀରବ ହେଲେ; ପାବକ (ଅଗ୍ନି) ମଧ୍ୟ ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କର୍ମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।

Verse 69

एवं तत्र समुद्भूतं वह्नितीर्थं महाद्भुतम् । तत्र स्नातो नरः प्रातः सर्वपापैः प्रमुच्यते

ଏଭଳି ସେଠାରେ ମହାଅଦ୍ଭୁତ ବହ୍ନିତୀର୍ଥ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ସେଠାରେ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ନର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 70

अग्निरुवाच ममातृप्तस्य लोकेश तावद्द्वादशवत्सरान् । क्षुत्पीडासंवृते मर्त्ये न प्राप्तं कुत्रचिद्धविः

ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ହେ ଲୋକେଶ! ମୁଁ ଅତୃପ୍ତ ଥିଲି; କ୍ଷୁଧାପୀଡାରେ ଆବୃତ ଏହି ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ବାରୋ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଖକୁ ହବି (ଆହୁତି) ପହଞ୍ଚିଲା ନାହିଁ।

Verse 71

भविष्यंति तथा यज्ञा कालेन महता विभो । संजातैः पशुभिर्भूयः सस्यादैरपरैर्भुवि

ହେ ବିଭୋ! ମହାକାଳ ଅତିତ ହେଲେ ପୁନର୍ବାର ଯଜ୍ଞମାନେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେବେ; ପୃଥିବୀରେ ପଶୁ, ଧାନ୍ୟ-ଶସ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ପାଦ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରଚୁର ହେବ।

Verse 72

श्रीब्रह्मोवाच । अत्र ये ब्राह्मणाः केचिन्निवसंति हुताशन । वसोर्द्धाराप्रदानेन ते त्वां नक्तंदिनं सदा

ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହେ ହୁତାଶନ! ଏଠାରେ କେତେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସନ୍ତି; ସେମାନେ ବସୋର୍ଧାରା (ଘୃତର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଧାରା) ଦାନ କରି ରାତି-ଦିନ ସଦା ତୁମକୁ ତର୍ପିତ ଓ ପୁଷ୍ଟ କରିବେ।

Verse 73

तर्पयिष्यंति सद्भक्त्या ततः पुष्टिमवाप्स्यसि । तेऽपि काम्यैर्मनोऽभीष्टैर्भविष्यंति समन्विताः

ସେମାନେ ସଦ୍ଭକ୍ତିରେ ତୁମକୁ ତର୍ପିତ କରିବେ; ତାହାରୁ ତୁମେ ପୁଷ୍ଟି ଓ ବଳ ପାଇବ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମନୋଭୀଷ୍ଟ କାମ୍ୟ ଫଳରେ ସମନ୍ୱିତ ହେବେ।

Verse 74

संक्रांति समये येषां वसोर्धाराप्रदायिनाम् । भविष्यति क्षुतं वह्ने हूयमाने तवानल

ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସମୟରେ ବସୋର୍ଧାରା ଦାନକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ଅନଲ! ଆହୁତି ଢାଳାଯାଉଥିବାବେଳେ, ହେ ବହ୍ନେ, ତୁମ ଅଗ୍ନିରେ ‘କ୍ଷୁତ’ ନାମକ ଶୁଭ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଉଦ୍ଭବିତ ହେବ।

Verse 75

तेषां पापं च यत्किंचिज्ज्ञानतोऽज्ञानतः कृतम् । तद्यास्यति क्षयं सर्वमाजन्ममरणांतिकम्

ସେମାନଙ୍କର ଯେକୌଣସି ପାପ—ଜାଣି କିମ୍ବା ଅଜାଣି—କରାଯାଇଥିଲେ, ତାହା ସବୁ ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଞ୍ଚିତ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କ୍ଷୟ ପାଇବ।

Verse 76

त्वयि तुष्टिं गते पश्चाद्भविष्यति महीपतिः । शिबिर्नाम सुविख्यात उशीनरसमुद्रवः

ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲାପରେ ପୃଥିବୀରେ ଜଣେ ରାଜା ଉଦ୍ଭବିବେ—ଉଶୀନର ବଂଶଜ, ‘ଶିବି’ ନାମରେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 77

स कृत्वा श्रद्धया युक्तः सत्रं द्वादशवार्षिकम् । वसोर्द्धाराप्रदानेन वर्षं त्वां तर्पयिष्यति । कलशस्य च वक्त्रेणाविच्छिन्नेन दिवानिशम्

ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଦ୍ୱାଦଶବର୍ଷୀୟ ସତ୍ରଯଜ୍ଞ କରିବେ। ପରେ ବସୋର୍ଧାରା ଅର୍ପଣରେ, କଳଶର ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ଦିନରାତି ଏକ ବର୍ଷ ତୁମକୁ ତର୍ପଣ କରିବେ।

Verse 78

ततस्तुष्टिं परां प्राप्य परां पुष्टिमवाप्स्यसि । पूज्यमानो धरापृष्ठे सर्वैर्वेदविदां वरैः

ତାପରେ ପରମ ତୃପ୍ତି ପାଇ ତୁମେ ପରମ ପୁଷ୍ଟି ଓ ବଳ ଲାଭ କରିବ; ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ବେଦବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବ।

Verse 79

अद्यप्रभृति यत्किंचित्कर्म चात्र भविष्यति । शांतिकं पौष्टिकं वापि वसोर्द्धारासमन्वितम् । संभविष्यति तत्सर्वं तव तृप्तिकरं परम्

ଆଜିଠାରୁ ଏଠାରେ ଯେକୌଣସି କର୍ମ—ଶାନ୍ତିକ ହେଉ କି ପୌଷ୍ଟିକ—ଯଦି ବସୋର୍ଧାରାସହିତ ହୁଏ, ତେବେ ସେସବୁ ତୁମ ପାଇଁ ପରମ ତୃପ୍ତିକର ହେବ।

Verse 80

अपि यद्वैश्वदेवीयं कर्म किंचिद्द्विजन्मनाम् । वसोर्द्धाराविहीनं च निष्फलं संभविष्यति

ଦ୍ୱିଜମାନେ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ବୈଶ୍ୱଦେବ କର୍ମ ମଧ୍ୟ, ବସୋର୍ଧାରା ବିହୀନ ହେଲେ, ନିଷ୍ଫଳ ହେବ।

Verse 81

यस्माद्भवति संपूर्णं कर्म यज्ञादिकं हि तत् । शांतिकं वैश्वदेवं च पूर्णाहुतिरिहोच्यते

ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞାଦି ସମସ୍ତ କର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ତେଣୁ ଏଠାରେ ଶାନ୍ତିକର୍ମ ଓ ବୈଶ୍ୱଦେବ ପାଇଁ ଏହାକୁ ‘ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 82

यः सम्यक्छ्रद्धया युक्तो वसोर्द्धारां प्रदास्यति । स कामं मनसा ध्यातं समवाप्स्यति कृत्स्नशः

ଯେ ଯଥାର୍ଥ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ବସୋର୍ଧାରା ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରିଥିବା ଇଚ୍ଛାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାଏ।