
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ଭୟଙ୍କର ଭୂଗର୍ଭ ପଥ ‘ମହାନ୍ ନାଗ-ବିଲ’ କିପରି ପୂରଣ ହୋଇ ବନ୍ଦ ହେଲା ଓ ପରେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା, ସେଥିର ସ୍ଥଳମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସୂତ କହନ୍ତି—ଇନ୍ଦ୍ର ସଂବର୍ତ୍ତକ ବାୟୁକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ ଯେ ଧୂଳି ଦେଇ ଗର୍ତ୍ତକୁ ପୂରଣ କର; କିନ୍ତୁ ବାୟୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରି ପୂର୍ବ ଘଟଣା କହିଲା—ଲିଙ୍ଗ ଢାକିଦେବାରୁ ଶାପ ପାଇ ସେ ମିଶ୍ର ଗନ୍ଧବାହକ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ତ୍ରିପୁରାରି ଶିବଙ୍କ ଭୟରୁ ପୁଣି ସେ କାମ କରିପାରେନି। ଇନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ ଦେବେଜ୍ୟ (ବୃହସ୍ପତି) ହିମାଳୟଙ୍କ ତିନି ପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପାୟ ଦେଖାଇଲେ—ମୈନାକ (ସମୁଦ୍ରେ ଲୁଚିଥିବା), ନନ୍ଦିବର୍ଧନ (ବଶିଷ୍ଠାଶ୍ରମ ନିକଟର ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଫାଟ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ), ଓ ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ (ଉପଲବ୍ଧ); ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନାଗ-ବିଲକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିପାରିବେ କେବଳ ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ। ଇନ୍ଦ୍ର ହିମାଳୟଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ; କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟଲୋକର କଠୋରତା ଓ ଅଧର୍ମ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ତାଙ୍କ ପକ୍ଷ କାଟିଥିବା ସ୍ମୃତିରୁ ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ ଯିବାକୁ ମନା କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟ କରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ—ସେଠାରେ ବୃକ୍ଷ, ତୀର୍ଥ, ଦେବାଳୟ ଓ ଋଷିଆଶ୍ରମ ଉଦ୍ଭବିବ; ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହେବେ। ପରେ ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ନାଗ-ବିଲରେ ନାକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡୁବାଇ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା, ତାଙ୍କ ଉପରେ ଲତା-ପତ୍ର ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଶୋଭା ପାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ବର ଦେଲେ—ଭବିଷ୍ୟତରେ ଗୋଟିଏ ରାଜା ତାଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣହିତାର୍ଥେ ନଗର ସ୍ଥାପନ କରିବ; ଚୈତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଇନ୍ଦ୍ର ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କରିବେ; ଶିବ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଗୋଟିଏ ଦିନ ସେଠାରେ ବାସ କରି ତ୍ରିଲୋକରେ କୀର୍ତ୍ତି ପ୍ରସାର କରିବେ। ଶେଷରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନ ଉପରେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ତୀର୍ଥ, ମନ୍ଦିର ଓ ତପୋବନ ଗଢ଼ିଉଠିଲା।
Verse 1
। सूत उवाच । अथ शक्रः समाहूय प्रोचे संवर्तकानिलम् । हाटकेश्वरजेक्षेत्रे महान्नागबिलोऽस्ति वै
ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ସଂବର୍ତ୍ତକ ବାୟୁକୁ ଡାକି କହିଲେ—‘ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ବିଶାଳ ନାଗବିଲ ଅଛି।’
Verse 2
तं पूरय ममादेशाद्द्रुतं गत्वाऽभिपांसुभिः । येन न स्याद्गतिस्तत्र कस्यचिन्मृत्युधर्मिणः
‘ମୋ ଆଦେଶରେ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ସେହି ବିଲ-ବିବରକୁ ବାଲିରେ ପୂରିଦିଅ; ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁଧର୍ମୀ କାହାରି ତାହାଁକୁ ଯିବା ପଥ ନ ରହେ।’
Verse 3
वायुरुवाच । तवादेशान्मया पूर्वं पूरितो विवरो यदा । लिंगोद्भवस्तदा शापः प्रदत्तो मे पुरारिणा
ବାୟୁ କହିଲା—‘ପୂର୍ବେ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସେହି ବିବରକୁ ପୂରିଥିଲି, ସେତେବେଳେ ଲିଙ୍ଗୋଦ୍ଭବ କାଳରେ ତ୍ରିପୁରାରି (ଶିବ) ମୋତେ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ।’
Verse 4
यस्माल्लिंगं ममैतद्वै त्वया पांसुभिरावृतम् । तस्मात्समानधर्मा त्वं गन्धवाहो भविष्यसि
‘ଯେହେତୁ ତୁମେ ମୋର ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ବାଲିରେ ଆବୃତ କରିଛ, ସେହିହେତୁ ତୁମେ ସମାନଧର୍ମୀ ହୋଇ ଗନ୍ଧବାହ (ଗନ୍ଧ ବହନକାରୀ) ହେବ।’
Verse 5
यद्वत्कर्पूरजं गन्धं समग्रं त्वं हि वक्ष्यसि । अमेध्यसंभवं तद्वन्मम वाक्यादसंशयम्
ଯେପରି ତୁମେ କର୍ପୂରଜନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣ କର, ସେପରି ମୋର ବାକ୍ୟରେ ନିଃସନ୍ଦେହ ତୁମେ ଅପବିତ୍ରତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁର୍ଗନ୍ଧକୁ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିବ।
Verse 6
तस्मात्कुरु प्रसादं मे विदित्वैतत्सुरेश्वर । कृत्येऽस्मिन्स्म र्यतामन्यस्त्रिपुरारेर्बिभेम्यहम्
ଏହେତୁ, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ଏହା ଜାଣି ମୋପରେ ପ୍ରସାଦ କର। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନ୍ୟଜନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କର; କାରଣ ମୁଁ ତ୍ରିପୁରାରି (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଭୟ କରେ।
Verse 7
ततः संचिंतयामास पूरणं त्रिदशाधिपः । तस्य नागबिलस्यैव नैव किंचिदवैक्षत
ତାପରେ ତ୍ରିଦଶାଧିପତି (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାହା ପୂରଣ କରିବା ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେହି ନାଗବିଲକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଉପାୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
Verse 8
ततस्तं प्राह देवेज्यःस्वय मेव शतक्रतुम् । कस्मात्त्वं व्याकुलीभूतः कृत्येऽस्मिंस्त्रिदशाधिप
ତାପରେ ଦେବେଜ୍ୟ (ବୃହସ୍ପତି) ସ୍ୱୟଂ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ କହିଲେ—ହେ ତ୍ରିଦଶାଧିପ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ କାହିଁକି ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଛ?
Verse 9
अस्ति पर्वतमुख्योऽत्र नाम्ना ख्यातो हिमालयः । तस्य पुत्रत्रयं जातं तच्च शक्र शृणुष्व मे
ଏଠାରେ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ‘ହିମାଳୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଛି। ତାଙ୍କର ତିନି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଛନ୍ତି—ହେ ଶକ୍ର, ସେ କଥା ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
Verse 10
मैनाकः प्रथमः प्रोक्तो द्वितीयो नंदिवर्धनः । रक्तशृंगस्तृतीयस्तु पर्वतः परिकीर्तितः
ପ୍ରଥମଟି ମୈନାକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ନନ୍ଦିବର୍ଧନ; ତୃତୀୟ ପର୍ବତ ‘ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ’ (ଲାଲ ଶିଖର) ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
Verse 11
स मैनाकः समुद्रांतः प्रविष्टः शक्र ते भयात् । पक्षाभ्यां सहितोऽद्यापि स तत्रैव व्यवस्थितः
ହେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)! ତୁମ ଭୟରୁ ସେଇ ମୈନାକ ପର୍ବତ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଆଜି ମଧ୍ୟ ପକ୍ଷସହିତ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
Verse 12
नंदिवर्धन इत्येष द्वितीयः परिकीर्तितः । वसिष्ठाश्रमजो रन्ध्रस्ते न कृत्स्नः प्रपूरितः
ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟଟି ‘ନନ୍ଦିବର୍ଧନ’ ଭାବେ କୀର୍ତିତ। ବସିଷ୍ଠାଶ୍ରମସଂଯୁକ୍ତ ଯେ ରନ୍ଧ୍ର (ଚିର), ସେଟି (ତୁମେ) ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିନାହ।
Verse 13
हिमाचलसमादेशाद्वसिष्ठस्य च सन्मुनेः । देवभूमिं परित्यज्य स गतस्तत्र सत्वरम्
ହିମାଚଳଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏବଂ ସନ୍ମୁନି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ବଚନରେ, ସେ ଦେବଭୂମି ତ୍ୟାଗ କରି ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଗଲା।
Verse 14
तृतीयस्तिष्ठतेऽद्यापि रक्तशृंगः स्मृतोऽत्र यः । तमानय सहस्राक्ष बिलं सार्पं प्रपूरय
ଏଠାରେ ତୃତୀୟଟି ମଧ୍ୟ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଯାହା ‘ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ’ ଭାବେ ସ୍ମୃତ। ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର)! ତାହାକୁ ଆଣି ସାର୍ପ-ବିଲକୁ ପୂରଣ କର।
Verse 15
नान्यथा पूरितुं शक्यो बिलोऽयं त्रिदशाधिप । तं मुक्त्वा पर्वत श्रेष्ठं सत्यमेतन्मयोदितम्
ହେ ତ୍ରିଦଶାଧିପ! ଏହି ବିଲ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ପୂରଣ ହେବ ନାହିଁ। ସେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ନ କଲେ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ—ଏହି ସତ୍ୟ ମୁଁ କହୁଛି।
Verse 16
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा देवपूज्यस्य वचनं त्रिदशाधिपः । जगाम सत्वरं तत्र स यत्रास्ते हिमालयः
ସୂତ କହିଲେ—ଦେବପୂଜ୍ୟ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ତ୍ରିଦଶାଧିପ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଶୀଘ୍ର ହିମାଳୟ ଯେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ, ସେଠାକୁ ଗଲେ।
Verse 17
ततः प्रोवाच तं गत्वा सामपूर्वमिदं वचः । हिमाचलं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम्
ତାପରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ସାମଭାବରେ ଆରମ୍ଭ କରି ଏହି ବଚନ କହିଲେ—ହେ ହିମାଚଳ, ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣସେବିତ!
Verse 18
इन्द्र उवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे महान्नागबिलः स्थितः । तेन गत्वा नरा देवं पाताले हाटकेश्वरम्
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ମହାନ୍ ନାଗବିଲ ଅଛି। ସେଠାକୁ ଯାଇ ଲୋକେ ପାତାଳସ୍ଥ ହାଟକେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଆନ୍ତି।
Verse 19
पूजयिष्यंति ये केचिदपि पापपरायणाः । मया सार्धं करिष्यंति ततः स्पर्द्धां नगोत्तम
ହେ ନଗୋତ୍ତମ! ପାପପରାୟଣ ଯେ କେହି ହେଉନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ପୂଜା କରିବେ; ତାପରେ ପୁଣ୍ୟରେ ମୋ ସହିତ ସ୍ପର୍ଧା କରିବେ।
Verse 20
तस्मात्पुत्रमिमं तत्र रक्तशृंगं हिमालय । प्रेषयस्व बिलो येन पूर्यते सोऽहिसंभवः
ଏହେତୁ, ହେ ହିମାଳୟ! ତୁମ ପୁତ୍ର ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗକୁ ସେଠାକୁ ପଠାଅ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ସର୍ପଜ ‘ନାଗବିଲ’ ଗୁହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।
Verse 21
कुरुष्व त्वं ममातिथ्यं गृहप्राप्तस्य पर्वत । आत्मपुत्रप्रदानेन कीर्तिं प्राप्स्यस्यलौकिकीम्
ହେ ପର୍ବତ! ମୁଁ ତୁମ ଗୃହକୁ ଆସିଛି; ମୋତେ ଅତିଥି ଭାବେ ସତ୍କାର କର। ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଅର୍ପଣ କଲେ ତୁମେ ଅଲୌକିକ, ଜଗତ୍-ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇବ।
Verse 22
बाढमित्येव सोऽप्युक्त्वा पूजयित्वा च देवपम् । ततः प्रोवाच तं पुत्रं रक्तशृंगं हिमालयः
“ବାଢମ୍” ବୋଲି ସେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମତି ଦେଲା ଏବଂ ଦେବାଧିପତିଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲା। ତାପରେ ହିମାଳୟ ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ।
Verse 23
तवार्थाय सहस्राक्षः पुत्र प्राप्तो ममांतिकम् । तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र यत्र नागबिलः स्थितः
ପୁତ୍ର! ତୁମ ନିମିତ୍ତେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଯେଉଁଠାରେ ନାଗବିଲ ଅଛି ସେଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ।
Verse 24
पूरयित्वा ममादेशात्तं त्वं शक्रस्य कृत्स्नशः । सुखी भव सहानेन तथान्यैः सुरसत्तमैः
ମୋ ଆଦେଶାନୁସାରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ସେହି ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂରଣ କରି, ତାଙ୍କ ସହ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ସୁଖୀ ହେଉ।
Verse 25
रक्तशृंग उवाच । नाहं तत्र गमिष्यामि मर्त्य भूमौ कथंचन । यत्र कण्टकिनो वृक्षा रूक्षाः फलविवर्जिताः
ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ କହିଲେ—ମୁଁ କେବେବି ସେହି ମର୍ତ୍ୟଭୂମିକୁ ଯିବିନି; ଯେଉଁଠାରେ କଣ୍ଟକୀ ବୃକ୍ଷ ରୁକ୍ଷ ଓ ଫଳଶୂନ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
Verse 26
न सिद्धा न च गंधर्वा न देवा न च किंनराः । न च तीर्थानि रम्याणि न नद्यो विमलोदकाः
ସେଠାରେ ନ ସିଦ୍ଧ ଅଛନ୍ତି, ନ ଗନ୍ଧର୍ବ, ନ ଦେବ, ନ କିନ୍ନର; ନ ରମ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ନ ନିର୍ମଳ ଜଳର ନଦୀ।
Verse 27
तथा पापसमाचारा मनुष्याः शीलवर्जिताः । दुष्टचित्ताः सदा सर्वे तिर्यग्योनिगता अपि
ଅଧିକରେ ସେଠାର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାପାଚାରୀ, ଶୀଳହୀନ; ସମସ୍ତେ ସଦା ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତ, ଯେନେ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନିରେ ପତିତ।
Verse 28
तथा मम नगश्रेष्ठ पक्षौ द्वावपि कर्तितौ । शक्रेण तेन नो शक्तिर्गंतुमस्ति कथंचन
ଏବଂ ହେ ନଗଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୋର ଦୁଇଟି ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଶକ୍ର ଛେଦିଦେଇଛି; ତେଣୁ ମୋତେ କେବେବି ଯିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ।
Verse 29
तस्मात्कंचित्सहस्राक्ष उपायं तत्कृते परम् । चिंतयत्वेव मां मुक्त्वा सत्यमेतन्मयोदितम्
ଏହେତୁ, ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ! ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପରମ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରି, ମୋତେ ଏହି ବାଧ୍ୟତାରୁ ମୁକ୍ତ କର; ମୁଁ କହିଥିବା କଥା ସତ୍ୟ।
Verse 30
शक्र उवाच । अह त्वां तत्र नेष्यामि स्वहस्तेन विदारितम् । तत्रापि सुशुभा वृक्षा भविष्यंति तवाश्रयाः
ଶକ୍ର କହିଲେ—ମୁଁ ନିଜ ହସ୍ତରେ ପଥ ଚିରି ତୁମକୁ ସେଠାକୁ ନେଇଯିବି। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଆଶ୍ରୟରୂପେ ଅତି ଶୋଭନ ବୃକ୍ଷମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ।
Verse 31
तथा पुण्यानि तीर्थानि देवतायतनानि च । समंतात्ते भविष्यंति मुनीनामाश्रमास्तथा
ସେହିପରି ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରମାନେ ତୁମ ଚାରିପାଖେ ସମସ୍ତଦିଗରେ ପ୍ରକଟ ହେବେ; ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମମାନେ ମଧ୍ୟ ହେବେ।
Verse 32
अत्रस्थस्य प्रभावो यस्तव पर्वत नंदन । मद्वाक्यात्तत्र संस्थस्य कोटिसंख्यो भविष्यति
ହେ ପର୍ବତନନ୍ଦନ! ଏଠାରେ ଥିବାବେଳେ ତୁମର ଯେ ପ୍ରଭାବ, ମୋର ବାକ୍ୟଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ସ୍ଥିର ଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ତାହା କୋଟିଗୁଣ ହେବ।
Verse 33
तथा ये मानवास्तत्र पापात्मानोऽपि भूतले । विपाप्मानो भविष्यंति सहसा तव दर्शनात्
ଏବଂ ସେଠାରେ ଭୂତଳରେ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ—ପାପୀ ସ୍ୱଭାବର ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ତୁମ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ସହସା ପାପମୁକ୍ତ ହେବେ।
Verse 34
तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र मया सार्धं नगात्मज । न चेद्वज्रप्रहारेण करिष्यामि सहस्रधा
ତେଣୁ, ହେ ନଗାତ୍ମଜ, ମୋ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯାଅ; ନଚେତ୍ ବଜ୍ରପ୍ରହାରରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସହସ୍ରଧା କରିଦେବି।
Verse 35
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रक्तशृंगो भयान्वितः । प्रविष्टः सहसागत्य तस्मिन्नागबिले गतः
ସୂତ କହିଲେ—ତାହାର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ ଭୟାକୁଳ ହେଲା। ସେ ତୁରନ୍ତ ଆସି ପ୍ରବେଶ କରି ସେହି ନାଗବିଳକୁ ଗଲା।
Verse 36
निमग्नो ब्राह्मणश्रेष्ठा नासाग्रं यावदेव हि । शृंगैर्मनोरमैस्तुं गैः समग्रैः सहितस्तदा । वृक्षगुल्मलताकीर्णै रम्यपक्षिनिषेवितैः
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେ କେବଳ ନାକର ଅଗ୍ରଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ନିମଗ୍ନ ଥିଲା। ତାପରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ମନୋହର, ସମଗ୍ର ଶିଖରମାନେ ଯୁକ୍ତ, ବୃକ୍ଷ-ଗୁଲ୍ମ-ଲତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ରମ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ସେବିତ ଥିଲା।
Verse 37
एवं संस्थाप्य तं शक्रो हिमाचलसुतं नगम् । ततः प्रोवाच सहृष्टो वरो मत्तः प्रगृह्यताम्
ଏଭଳି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ହିମାଚଳସୁତ ସେହି ପର୍ବତକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ପରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ କହିଲେ—“ମୋଠାରୁ ଗୋଟିଏ ବର ଗ୍ରହଣ କର।”
Verse 38
रक्तशृंग उवाच । एष एव वरोऽस्माकं यत्त्वं तुष्टः सुरेश्वर । किं वरेण करिष्यामि त्वत्प्रसादादहं सुखी
ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ କହିଲା—ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବାଟାହିଁ ଆମର ବର। ଅନ୍ୟ ବର ନେଇ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି? ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ସୁଖୀ।
Verse 39
इन्द्र उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्ने नगात्मज । किं पुनर्दर्शने जाते कृते कृत्ये विशेषतः
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ହେ ନଗାତ୍ମଜ, ମୋର ଦର୍ଶନ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ହେଲେ, ଏବଂ ବିଶେଷତଃ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେ କିପରି ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ?
Verse 41
इन्द्र उवाच । भविष्यति महीपालश्चमत्कार इति स्मृतः । तव मूर्धनि विप्रार्थं स पुरं स्थापयिष्यति
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—‘ଚମତ୍କାର’ ନାମେ ସ୍ମୃତ ଏକ ରାଜା ଭବିଷ୍ୟତେ ଉଦ୍ଭବିବ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ସେ ତୁମ ଶିଖର ଉପରେ ଏକ ନଗର ସ୍ଥାପନ କରିବ।
Verse 42
तत्र ब्राह्मणशार्दूला वेदवेदांगपारगाः । विभवं तव निःशेषं भजिष्यंति प्रहर्षिताः
ସେଠାରେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତୁମ ସମଗ୍ର ବିଭବକୁ ଭୋଗ କରି ଗୌରବ କୀର୍ତ୍ତନ କରିବେ।
Verse 43
तथाहं चैत्रमासस्य चतुर्दश्यां नगात्मज । कृष्णायां स्वयमागत्य शृंगे मुख्यतमे तव
ହେ ନଗାତ୍ମଜ! ଚୈତ୍ରମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ଆସି ତୁମର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଖରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବି।
Verse 44
पूजयिष्यामि देवेशं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । सर्वैर्देवगणैः सार्धं तथा किंनरगुह्यकैः
ମୁଁ ‘ହାଟକେଶ୍ୱର’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବି—ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ସହ, ଏବଂ କିନ୍ନର ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କ ସହିତ।
Verse 45
तमेकं दिवसं चात्र शृंगे तव हरः स्वयम् । अस्माभिः सहितस्तुष्टो निवासं प्रकरिष्यति
ଏବଂ ଏଠାରେ ତୁମ ଶିଖର ଉପରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂ ହର—ଆମ ସହିତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ—ନିବାସ କରିବେ।
Verse 46
प्रभावस्तेन ते मुख्य स्त्रैलोक्येऽपि भविष्यति । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवालयम्
ଏହାଦ୍ୱାରା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ପ୍ରଭାବ ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ତୁମକୁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ମୁଁ ଏବେ ତ୍ରିଦିବ-ଧାମକୁ ଯାଉଛି।
Verse 47
सूत उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षस्ततः प्राप्तस्त्रिविष्टपम् । रक्तशृंगोऽपि तस्थौ च व्याप्य नागबिलं तदा
ସୂତ କହିଲେ: ଏଭଳି କହି ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସେଠାରୁ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ (ସ୍ୱର୍ଗ) ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ରକ୍ତଶୃଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ସେ ସମୟରେ ନାଗବିଲକୁ ବ୍ୟାପି ସେଠାରେ ରହିଲା।
Verse 48
तस्योपरि सुमुख्यानि तीर्थान्यायतनानि च । संजातानि मुनीनां च संजाताश्च तथाऽश्रमाः
ସେହି ସ୍ଥାନର ଉପରେ ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଓ ପବିତ୍ର ଆୟତନ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହିପରି ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ହେଲେ।