Adhyaya 41

Verse 1

। सूत उवाच । तस्यैवोत्तरदिग्भागे देवस्य जलशायिनः । स्थानमस्ति सुविख्यातं सर्वपातकनाशनम्

ସୂତ କହିଲେ— ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଉତ୍ତର ଦିଗଭାଗରେ ଜଳଶାୟୀ ଦେବଙ୍କ ଏକ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ସର୍ବ ପାପନାଶକ।

Verse 2

यस्तत्पूजयते भक्त्या शयने बोधने हरेः । उपवासपरो भूत्वा स गच्छेद्वैष्णवं पदम्

ହରିଙ୍କ ଶୟନ ଓ ବୋଧନ ସମୟରେ ଯେ ଭକ୍ତିରେ ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜେ ଏବଂ ଉପବାସନିଷ୍ଠ ରହେ, ସେ ବୈଷ୍ଣବ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 3

अशून्यशयनानाम द्वितीया दयिता तिथिः । सदैव देवदेवस्य कृष्णा सुप्तस्य या भवेत्

‘ଅଶୂନ୍ୟଶୟନା’ ନାମକ ପ୍ରିୟ ତିଥି ହେଉଛି ଦ୍ୱିତୀୟା; ଏହା ସଦା ଦେବଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପବିତ୍ର ଶୟନଭାବ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ।

Verse 4

तस्यां यः पूजयेत्तत्र तं देवं जलशायिनम् । शास्त्रोक्तेन विधानेन स गच्छति हरेः पदम्

ସେହି ତିଥିରେ ଯେ ଲୋକ ସେଠାରେ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧାନରେ ଜଳଶାୟୀ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ହରିଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । जलशायी कथं तत्र संप्राप्तः सूतनन्दन । पूज्यते विधिना केन तत्सर्वं विस्तराद्वद

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତନନ୍ଦନ! ସେଠାରେ ଜଳଶାୟୀ କିପରି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ? କେଉଁ ବିଧି-ବିଧାନରେ ତାଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ? ସବୁକିଛି ବିସ୍ତାରେ କହ।

Verse 6

सूत उवाच । पुरासीद्बाष्कलिर्नाम दानवेन्द्रो महाबलः । अजेयः सर्वदेवानां गन्धर्वोरगरक्षसाम्

ସୂତ କହିଲେ—ପୁରାକାଳରେ ବାଷ୍କଲି ନାମକ ମହାବଳୀ ଦାନବେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ଥିଲା।

Verse 7

अथासौ भूतलं सर्वं वशीकृत्वा महाबलः । ततो दैत्यगणैः सार्द्धं जगाम त्रिदशालयम्

ତାପରେ ସେ ମହାବଳୀ ସମଗ୍ର ଭୂତଳକୁ ବଶ କରି, ଦୈତ୍ୟଗଣ ସହିତ ତ୍ରିଦଶାଳୟ (ଦେବଲୋକ) କୁ ଗଲା।

Verse 8

तत्राभवन्महायुद्धं देवासुरविनाशकम् । देवानां दानवानां च क्रुद्धानामितरेतरम्

ସେଠାରେ ଦେବ ଓ ଅସୁର ଉଭୟଙ୍କୁ ବିନାଶ କରୁଥିବା ମହାଯୁଦ୍ଧ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; କ୍ରୋଧିତ ଦେବମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 9

वर्षाणामयुतं तावदहन्यहनि दारुणम् । तत्रासृक्कर्दमो जातः पर्वतश्चास्थि संभवः

ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦିନକୁ ଦିନ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା। ସେଠାରେ କାଦୁଆ ରକ୍ତକାଦୁଆ ହେଲା, ଏବଂ ଅସ୍ଥିରୁ ଏକ ପର୍ବତ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।

Verse 10

ततो वर्षसहस्रांते दशमे समुपस्थिते । जितस्तेन सहस्राक्षः ससैन्यः सपरिग्रहः

ତତଃ ଦଶମ ସହସ୍ରବର୍ଷର ଅନ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲାବେଳେ, ତାହାର ଦ୍ୱାରା ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ସେନାସହ ଓ ସମସ୍ତ ପରିବାରସହ ପରାଜିତ ହେଲେ।

Verse 11

ततः स्वर्गं परित्यज्य सर्वदेवगणैः सह । जगाम शरणं विष्णोः श्वेतद्वीपं प्रतिश्रयम्

ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ସହ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶରଣ ନେବାକୁ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରୟ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ଗଲେ।

Verse 12

यत्रास्ते भगवान्विष्णुर्योगनिद्रावशंगतः । शयानः शेषपर्यंके लक्ष्म्या संवाहितांघ्रियुक्

ସେଠାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଯୋଗନିଦ୍ରାବଶ ହୋଇ, ଶେଷପର୍ୟଙ୍କରେ ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି; ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀ ତାଙ୍କ ଚରଣଯୁଗଳକୁ କୋମଳ ଭାବେ ସେବା କରୁଛନ୍ତି।

Verse 13

ततो वेदोद्भवैः सूक्तैः स्तुतिं चक्रुः समंततः । तस्य देवस्य सद्भक्ताः सर्वे देवाः सवासवाः

ତାପରେ ବେଦୋଦ୍ଭବ ସୂକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ସହ ସମସ୍ତ ଦେବ ତାହିଁ ଦେବଙ୍କ ସଦ୍ଭକ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 14

अथोत्थाय जगन्नाथः प्रोवाच बलसूदनम् । कच्चित्क्षेमं सहस्राक्ष सांप्रतं भुवनत्रये । यत्त्वं देवगणैः सार्द्धं स्वयमेव इहागतः

ତେବେ ଜଗନ୍ନାଥ ଉଠି ବଲସୂଦନ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ! ଏବେ ତ୍ରିଭୁବନରେ କ୍ଷେମ ଅଛି କି? ଯେହେତୁ ତୁମେ ଦେବଗଣଙ୍କ ସହ ସ୍ୱୟଂ ଏଠାକୁ ଆସିଛ।”

Verse 15

शक्र उवाच । बाष्कलिर्नाम देत्येन्द्रो हरलब्धवरो बली । अजेयः संगरे देवैस्तेनाहं विजितो रणे

ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) କହିଲେ—‘ବାଷ୍କଲି ନାମରେ ଜଣେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଅଛି; ହର (ଶିବ)ଙ୍କ ଠାରୁ ବର ପାଇ ସେ ମହାବଳୀ ହୋଇଛି। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାକୁ ଜିତିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଇ ମୋତେ ରଣରେ ପରାଜିତ କରିଛି।’

Verse 16

संस्थितिश्च कृता स्वर्गे सांप्रतं मधु सूदन । तेनैष शरणं प्राप्तो देवैः सार्द्धं सुरोत्तम

‘ହେ ମଧୁସୂଦନ! ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ନିଜ ଶାସନ ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ତେଣୁ, ହେ ସୁରୋତ୍ତମ, ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛି।’

Verse 19

श्रीभगवानुवाच । अहं तं निग्रहीष्यामि संप्राप्ते समये स्वयम् । तस्मात्त्वं समयंयावत्कुरु शक्र तपो महत्

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—‘ଯଥାସମୟେ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ତାକୁ ନିଗ୍ରହ କରିବି। ତେଣୁ, ହେ ଶକ୍ର, ସେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ମହାତପ କର।’

Verse 20

येन ते जायते शक्तिस्तपोवीर्येण वासव । वधाय तस्य दैत्यस्य बलयुक्तस्य बाष्कलेः

‘ହେ ବାସବ! ତପୋବୀର୍ୟରୁ ତୁମ ଭିତରେ ଶକ୍ତି ଜନ୍ମିବ—ସେଇ ବଳବାନ ଦୈତ୍ୟ ବାଷ୍କଲିଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ।’

Verse 21

शक्र उवाच । कस्मिन्क्षेत्रे जगन्नाथ करोमि सुमहत्तपः । तस्य दैत्यस्य नाशार्थं तद स्माकं प्रकीर्तय

ଶକ୍ର କହିଲେ—‘ହେ ଜଗନ୍ନାଥ! ସେଇ ଦୈତ୍ୟର ନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁମହତ୍ ତପ କରିବି? ଦୟାକରି ତାହା ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।’

Verse 22

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भगवान्विष्णुः प्रोवाचाथ पुरंदरम् । चिरं मनसि निश्चित्य क्षेत्राण्यायतनानि च

ସୂତ କହିଲେ—ଏହା ଶୁଣି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ଆୟତନଗୁଡ଼ିକୁ ମନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ନିଶ୍ଚୟ କରି ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 23

चमत्कारपुरं क्षेत्रं शक्र सिद्धिप्रदायकम् । तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा तद्वधार्थं तपः कुरु

ଚମତ୍କାରପୁର ନାମକ କ୍ଷେତ୍ର ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯାଇ ଶତ୍ରୁବଧାର୍ଥେ ତପ କର।

Verse 24

शक्र उवाच । न वयं भवता हीना यास्यामोऽन्यत्र केशव । बाष्कलेर्दानवेन्द्रस्य भयाद्भीताः कथंचन

ଶକ୍ର କହିଲେ—ହେ କେଶବ, ଆପଣ ବିନା ଆମେ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠିକୁ ଯିବୁନାହିଁ; ଦାନବେନ୍ଦ୍ର ବାଷ୍କଲିର ଭୟରେ ଆମେ ସର୍ବଥା ଭୀତ।

Verse 26

तस्मादागच्छ तत्र त्वं स्वयमेव सुरेश्वर । त्वया संरक्षितो येन करोमि सुमहत्तपः

ତେଣୁ, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ସେଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ରହି ମୁଁ ଅତିମହାନ ତପ କରିବି।

Verse 27

अथ देवगणाः सर्वे तत्र गत्वा तदाऽश्रमान् । चक्रुः पृथक्पृथग्घृष्टास्तपोऽर्थं कृतनिश्चयाः

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ସେଠାକୁ ଯାଇ, ତପ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 28

वासुदेवोऽपि संस्मृत्य क्षीरोदं तत्र सागरम् । आनिनायाशु विस्तीर्णं ह्रदे तस्मिन्पुरातने

ବାସୁଦେବ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀରସାଗରକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେହି ପୁରାତନ ହ୍ରଦରେ ସେଇ ବିସ୍ତୃତ ସାଗରକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଲେ।

Verse 29

चकार शयनं तत्र श्वेतद्वीपे यथा पुरा । स्तूयमानः सुरैः सर्वैः समंताद्विनयान्वितैः

ସେଠାରେ ସେ ପୂର୍ବେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ଯେପରି ଶୟନ କରିଥିଲେ ସେପରି ଶୟନସ୍ଥାନ କଲେ; ଚାରିଦିଗରୁ ବିନୟଯୁକ୍ତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 30

अथाषाढस्य संप्राप्ते द्वितीयादिवसे शुभे । कृष्णपक्षे सहस्राक्षं स्वयमेव बृहस्पतिः । प्रोवाच वचनं श्लक्ष्णं बाष्पव्याकुल लोचनम्

ତାପରେ ଆଷାଢ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଶୁଭ ଦ୍ୱିତୀୟା ଦିନ ଆସିଲେ, ଅଶ୍ରୁରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନ ଥିବା ବୃହସ୍ପତି ସ୍ୱୟଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ମୃଦୁ ବଚନ କହିଲେ।

Verse 31

बृहस्पतिरुवाच । अशून्यशयनानाम द्वितीयाद्य पुरंदर । अतीव दयिता विष्णोः प्रसुप्तस्य जलाशये

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—ହେ ପୁରନ୍ଦର! ଆଜି ‘ଅଶୂନ୍ୟଶୟନା’ ନାମକ ଦ୍ୱିତୀୟା; ଜଳାଶୟରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ।

Verse 32

अस्यां संपूजितो विष्णुर्यावन्मासचतुष्टयम् । ददाति सकलान्कामान्ध्यातश्चेतसि सर्वदा । शास्त्रोक्तविधिना सम्यग्व्रतस्थो जलशायिनम्

ଏହି ଦିନରୁ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧିରେ ସମ୍ୟକ୍ ବ୍ରତସ୍ଥ ହୋଇ ଚାରି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳଶାୟୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ହୃଦୟରେ ସଦା ଧ୍ୟାନ କରିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 33

एवं स चतुरो मासान्द्वितीयादिवसे हरिम् । पूजयित्वा सहस्राक्षस्तेजसा सहितोऽभवत्

ଏହିପରି ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାରି ମାସ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତେଜ ଓ ଶ୍ରୀରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ।

Verse 34

तं दृष्ट्वा तेजसा युक्तं परितुष्टो जनार्दनः । प्रोवाच शक्र गच्छाद्य वधार्थं तस्य बाष्कलेः । सर्वैर्देवगणैः सार्धं विजयस्ते भविष्यति

ତାଙ୍କୁ ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ଦେଖି ଜନାର୍ଦନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ— “ହେ ଶକ୍ର, ଆଜିହିଁ ଯାଅ; ସେହି ବାଷ୍କଲିଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ। ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ସହ ତୁମର ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।”

Verse 35

शक्र उवाच । बिभेमि तस्य देवाहं दानवेन्द्रस्य दुर्मतेः । त्वया विना न गच्छामि सार्धं सर्वैः सुरैरपि

ଶକ୍ର କହିଲେ— “ହେ ଦେବ, ସେହି ଦୁର୍ମତି ଦାନବେନ୍ଦ୍ରକୁ ମୁଁ ଭୟ କରେ। ଆପଣ ବିନା ମୁଁ ଯିବିନି, ସମସ୍ତ ସୁରମାନେ ସହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।”

Verse 36

श्रीभगवानुवाच । त्वया सह सहस्राक्ष चक्रमेतत्सुदर्शनम् । गमिष्यति वधार्थाय मदीयं सुरविद्विषाम्

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— “ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ତୁମ ସହ ମୋର ଏହି ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ସୁରବିଦ୍ୱେଷୀମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଯିବ।”

Verse 37

एवमुक्त्वा हरिश्चक्रं प्रमुमोच सुदर्शनम् । वधार्थं दानवेन्द्राणां शक्रेण सहितं तदा

ଏହିପରି କହି ହରି ସେତେବେଳେ ଶକ୍ର ସହ ଦାନବେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।

Verse 38

शक्रोऽपि सहितस्तेन गत्वा चक्रेण कृत्स्नशः । सर्वानुत्सादयामास दानवान्रणमूर्धनि

ଶକ୍ର ମଧ୍ୟ ସେହି ଚକ୍ର ସହ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ, ସୁଦର୍ଶନଚକ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧର ଶିଖରେ ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

Verse 39

स चापि बाष्कलिस्तेन च्छिन्नश्चक्रेण कृत्स्नशः । पपात धरणीपृष्ठे वज्राहत इवाचलः

ବାଷ୍କଲି ମଧ୍ୟ ସେହି ଚକ୍ରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ବଜ୍ରାଘାତ ପାଇଥିବା ପର୍ବତ ପରି ଧରଣୀପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିଲା।

Verse 40

तथान्ये बहवः शूरा दानवा बलदर्पिताः । हत्वा सुदर्शनं चक्रं भूयः प्राप्तं हरेः करम्

ସେହିପରି ବଳର ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଶୂର ଦାନବ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ; ସୁଦର୍ଶନଚକ୍ର ପୁନର୍ବାର ହରିଙ୍କ କରକୁ ଫେରିଆସିଲା।

Verse 41

तेऽपि शक्रादयो देवाः प्रहृष्टा गतसंशयाः । भूयो विष्णुं समेत्याथ प्रोचुर्नत्वा ततः परम्

ତେବେ ଶକ୍ରାଦି ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସନ୍ଦେହମୁକ୍ତ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମୀପ କଲେ; ପ୍ରଣାମ କରି ପରେ କହିଲେ।

Verse 42

प्रभावात्तव देवेश हताः सर्वेऽमरारयः । प्राप्तं त्रैलोक्यराज्यं च भूयो निहतकंटकम्

ହେ ଦେବେଶ! ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ଅମରମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ନିହତ ହେଲେ; ତ୍ରିଲୋକ୍ୟର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଲଭ୍ୟ ହେଲା, ଏବେ ତାହା କଣ୍ଟକରହିତ (ନିର୍ବିଘ୍ନ) ଅଟେ।

Verse 43

तस्मात्कीर्तय यत्कृत्यं तच्च श्रेयस्करं मम । सदा स्यात्पुंडरीकाक्ष तथा शत्रुभयावहम्

ଅତଏବ ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ! ମୋର ଶ୍ରେୟସ୍କର ଯେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ତାହା କହ; ଯେନ ତାହା ସଦା ସିଦ୍ଧ ରହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଦାୟକ ହେଉ।

Verse 44

श्रीभगवानुवाच । मयात्रैव सदा स्थेयं रूपेणानेन वासव । सर्वलोकहितार्थाय ह्रदे पुण्य जलाश्रये

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ହେ ବାସବ! ଏହି ସ୍ଥାନରେ ମୁଁ ଏହି ରୂପରେ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ ରହିବି—ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ, ପୁଣ୍ୟଜଳାଶ୍ରୟ ଏହି ହ୍ରଦରେ।

Verse 45

त्वया तस्मात्समागम्य चातुर्मास्यं शचीपते । प्रयत्नेन प्रकर्तव्यमशून्यशयनं व्रतम्

ଅତଏବ ହେ ଶଚୀପତେ! ଏଠାକୁ ଆସି ତୁମେ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର—ଅର୍ଥାତ୍ ‘ଅଶୂନ୍ୟଶୟନ’ ନାମକ ବ୍ରତ।

Verse 46

न भवंति सहस्राक्ष येन ते परि पंथिनः । तथाभीष्टफलावाप्तिर्मत्प्रसादादसंशयम्

ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ! ତୁମ ପଥକୁ ଅବରୋଧ କରିବା ପ୍ରତିପକ୍ଷ ରହିବେ ନାହିଁ; ଏବଂ ଅଭୀଷ୍ଟଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ମୋ ପ୍ରସାଦରୁ ନିଶ୍ଚୟ ହେବ।

Verse 47

अन्योऽपि यो नरो भक्त्या पूजयिष्यति मामिह । संप्राप्स्यति स तांल्लोकान्दुर्लभांस्त्रि दशैरपि

ଏଠାରେ ଯେ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ନର ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ପୂଜିବ, ସେ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 48

तस्माद्गच्छ सहस्राक्ष कुरु राज्यं त्रिविष्टपे । भूयोऽप्यत्रैव देवेश द्रष्टव्योऽस्मि न संशयः । कार्यकाले समायाते श्वेतद्वीपे यथा तथा

ଏହେତୁ, ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ! ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ (ସ୍ୱର୍ଗ)କୁ ଯାଇ ରାଜ୍ୟ କର। ହେ ଦେବେଶ! କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଆସିଲେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ମୋତେ ପୁନଃ ଦର୍ଶନ କରିବ—ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ଯେପରି ଦେଖୁଛ, ସେପରି।

Verse 49

सूत उवाच । ततः प्रणम्य तं दृष्ट्वा प्रजगाम शतक्रतुः । वासुदेवोऽपि तत्रैव स्थितो लोकहिताय च

ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଦର୍ଶନ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା। ଏବଂ ବାସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ଲୋକହିତାର୍ଥେ ସେଠାରେଇ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

Verse 50

एवं तत्र द्विजश्रेष्ठा जलशायी जनार्दनः । सर्वलोकहितार्थाय संस्थितः परमेश्वरः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏପରି ଜଳଶାୟୀ ଜନାର୍ଦନ—ପରମେଶ୍ୱର—ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ସେଠାରେ ସଂସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 51

यस्तं पूजयते भक्त्या श्रद्धया परया युतः । चातुर्मास्ये विशेषेण स याति परमां गतिम्

ଯେ କେହି ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—ବିଶେଷକରି ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ—ସେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 52

तथा देवगणैः सर्वैर्द्वारका तत्र सा कृता । संपूज्य तु नरा यांति चातुर्मास्ये त्रिविष्टपम्

ସେହିପରି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ସେଠାକୁ ‘ଦ୍ୱାରକା’ ରୂପେ ଗଢ଼ିଦେଲେ। ସେଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି ଲୋକେ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ (ସ୍ୱର୍ଗ)କୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 53

शेषकालेऽपि चित्तस्थान्कामान्मर्त्यः समाप्नुयात् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूज्या सा द्वारका नरैः । सर्वेष्वपि हि कालेषु चातुमास्ये विशेषतः

ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଥିବା ପ୍ରିୟ କାମନାକୁ ମର୍ତ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରେ। ତେଣୁ ସର୍ବ ପ୍ରୟାସରେ ସେଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ—ସମସ୍ତ କାଳରେ, ବିଶେଷତଃ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ।

Verse 54

एतद्वः सर्वमाख्यातं सर्वपातकनाशनम् । आख्यानं देवदेवस्य सुपुण्यं जलशायिनः

ଏ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହିଲି—ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ: ଦେବଦେବ, ଜଳଶାୟୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ଆଖ୍ୟାନ।