Adhyaya 37

Verse 2

। सूत उवाच । अथापश्यत्स विप्राणां वृन्दं वृन्दारकोपमम् । संनिविष्टं धरापृष्ठे लीलाभाजि द्विजोत्तमाः । एके वेदविदस्तत्र वेदव्याख्यानतत्पराः । परस्परं सुसंक्रुद्धा विवदंति जिगीषवः

ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ସେ ଦେବଗଣ ସଦୃଶ ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ସମୂହକୁ ଦେଖିଲେ; ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ସେମାନେ ସେହି ଲୀଳାସ୍ଥଳରେ ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ବସିଥିଲେ। ସେଠାରେ କେତେକ ବେଦବିଦ୍ ବେଦବ୍ୟାଖ୍ୟାନରେ ତତ୍ପର ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବିବାଦ କରୁଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଜିତିବାକୁ ଆତୁର।

Verse 3

यज्ञविद्याविदोऽन्येऽपि यज्ञाख्यानपरायणाः । तत्र विप्राः प्रदृश्यंते शतशो ब्रह्मवादिनः

ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞବିଦ୍ୟାର ଜ୍ଞାତା, ଯଜ୍ଞାଖ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ଥିଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଶତଶଃ ବିପ୍ର ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିଲେ।

Verse 4

अन्ये ब्राह्मणशार्दूला वेदांगेषु विचक्षणाः । प्रवदंति च संदेहान्वृन्दानामग्रतः स्थिताः

ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଶାର୍ଦ୍ଦୂଳମାନେ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଦର୍ଶୀ; ସେମାନେ ବୃନ୍ଦମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରେ ଦାଁଡ଼ି ନିଜ ସନ୍ଦେହଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶରେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ।

Verse 5

वेदाभ्यासपराश्चान्ये तारनादेन सर्वशः । नादयंतो दिशां चक्रं तत्र सम्यग्द्विजोत्तमाः

ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦାଭ୍ୟାସରେ ଲୀନ ଥିଲେ; ‘ତାର’ ନାଦ ଉଚ୍ଚାରି ସେଠାରେ ଦିଗ୍ଚକ୍ର ସମଗ୍ରକୁ ଗୁଞ୍ଜାଇ ଦେଉଥିଲେ।

Verse 6

अन्ये कौतूहलाविष्टाः संचरान्विषमान्मिथः । पप्रच्छुर्जहसुश्चान्ये ज्ञात्वा मार्गप्रवर्तिनम्

ଅନ୍ୟମାନେ କୌତୁହଳରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ, ବିଷମ ପଥମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏଦିକ-ସେଦିକ ଚାଲିଥିଲେ; କେହି ପଚାରୁଥିଲେ, ଆଉ କେହି ମାର୍ଗପ୍ରବର୍ତ୍ତକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ହସୁଥିଲେ।

Verse 7

स्मृतिवादपराश्चान्ये तथान्ये श्रुतिपाठकाः । संदेहान्स्मृतिजानन्ये पृच्छंति च परस्परम्

କେହି ସ୍ମୃତିବାଦର ପ୍ରବଚନରେ ତତ୍ପର ଥିଲେ, ଆଉ କେହି ଶ୍ରୁତିପାଠକ ଥିଲେ; ସ୍ମୃତିଜ୍ଞମାନେ ନିଜ ସନ୍ଦେହ ବିଷୟରେ ପରସ୍ପରକୁ ପଚାରୁଥିଲେ।

Verse 8

कीर्तयंति तथा चान्ये पुराणं ब्राह्मणोत्तमाः । वृद्धानां पुरतस्तत्र सभामध्ये व्यवस्थिताः

ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଭାମଧ୍ୟରେ ବସି ପୁରାଣକୁ ପାଠ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ କରୁଥିଲେ।

Verse 9

अथ तान्स मुनिर्दृष्ट्वा ब्राह्मणान्संशितव्रतान् । अभिवाद्य ततः प्राह सादरं विनयान्वितः

ତାପରେ ମୁନି ସେହି ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସାଦରେ ଅଭିବାଦନ କରି ବିନୟସହିତ ଏପରି କହିଲେ।

Verse 10

मम बुद्धिः समुत्पन्ना शम्भोरायतनं प्रति । कर्तुं ब्राह्मणशार्दूलास्तस्मात्स्थानं प्रदर्श्यताम्

ମୋ ମନରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆୟତନ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରିବାର ସଙ୍କଳ୍ପ ଉଦ୍ଭବିଛି; ତେଣୁ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶାର୍ଦୂଳମାନେ, ଯଥୋଚିତ ସ୍ଥାନ ଦର୍ଶାନ୍ତୁ।

Verse 11

तवाहं देवदेवस्य शम्भोः प्रासादमुत्तमम् । विधायाराधयिष्यामि तमेव वृषभध्वजम्

ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଦେବଦେବ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରି ସେହି ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହିଁ ଆରାଧନା କରିବି।

Verse 12

स एवं जल्पमानोऽपि मुहुर्मुहुरतंद्रितः । न तेषामुत्तरं लेभे शुभं वा यदि वाशुभम्

ସେ ଏଭଳି ଅକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ କହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ନ ଶୁଭ ନ ଅଶୁଭ—କୌଣସି ଉତ୍ତର ପାଇଲେ ନାହିଁ।

Verse 13

ततः कोपपरीतात्मा समुनिस्तान्द्विजोत्तमान् । शशाप तारशब्देन यथा शृण्वंति कृत्स्नशः

ତାପରେ କ୍ରୋଧେ ଆବୃତଚିତ୍ତ ସେ ମୁନି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ‘ତାର’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଯେପରି ସମସ୍ତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶୁଣିଲେ।

Verse 14

दुर्वासा उवाच । विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनोद्भवः । एते मदावलिप्तानामेत एव सतां दमाः

ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ—ବିଦ୍ୟାମଦ, ଧନମଦ, ଏବଂ ତୃତୀୟ ଉଚ୍ଚକୁଳଜନ୍ୟ ମଦ—ଏହିମାନେ ଅହଙ୍କାରୀଙ୍କୁ କଳୁଷିତ କରୁଥିବା ମତ୍ତତା; ଏହିମାନେଇ ସତ୍ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ଦମନର ସାଧନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 15

तत्र येऽपि हि युष्माकं मदा एव व्यवस्थिताः । यतस्ततोऽन्वयेऽप्येवं भविष्यति मदान्विताः

ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେମାନେ କେବଳ ଏହି ମଦରେ ହିଁ ଅବସ୍ଥିତ—ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅବସ୍ଥା ହେବ; ସେମାନେ ମଦଯୁକ୍ତ ହେବେ।

Verse 16

सदा सौहृदनिर्मुक्ताः पितरोऽपि सुतैः सह । भविष्यंति पुरे ह्यस्मिन्किं पुनर्बांधवादयः

ଏହି ନଗରରେ ପିତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ସଦା ସୌହାର୍ଦ୍ୟରହିତ ହେବେ; ତେବେ ଅନ୍ୟ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ କଥା କ’ଣ କହିବା!?

Verse 17

एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो निवृत्तस्तदनन्तरम् । अपमानं परं प्राप्य ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः

ଏପରି କହି ସେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନିବୃତ୍ତ ହେଲେ। ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହାତରୁ ପରମ ଅପମାନ ପାଇ ସେଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 18

अथ तन्मध्यगो विप्र आसीद्वृद्धतमः सुधीः । सुशील इति विख्यातो वेदवेदांगपारगः

ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତିବୃଦ୍ଧ ଓ ସୁବୁଦ୍ଧି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ; ‘ସୁଶୀଳ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।

Verse 19

स दृष्ट्वा तं मुनिं क्रुद्धं गच्छंतमपमानितम् । सत्वरं प्रययौ पृष्ठे तिष्ठ तिष्ठेति च ब्रुवन्

ଅପମାନିତ ହୋଇ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମୁନି ଚାଲିଯାଉଥିବାକୁ ଦେଖି ସେ ତୁରନ୍ତ ପଛେ ପଛେ ଧାଇଲେ ଏବଂ “ଥାମନ୍ତୁ, ଥାମନ୍ତୁ” ବୋଲି କହିଲେ।

Verse 20

अथासाद्य गतं दूरं प्रणिपत्य मुनिं च सः । प्रोवाच क्षम्यतां विप्र विप्राणां वचनान्मम

ତାପରେ ଦୂରକୁ ଯାଇଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚି ସେ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ—“ହେ ବିପ୍ର, ଆମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କଥା ହେତୁ ଦୟାକରି କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।”

Verse 21

एतैः स्वाध्यायसंपन्नैर्न श्रुतं वचनं तव । नोत्तरं तेन संदत्तं सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟସମ୍ପନ୍ନ ଏହି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ, ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟ ଦେଲେ ନାହିଁ; ଏହି ସତ୍ୟ ମୁଁ କହୁଛି।

Verse 22

तस्माद्भूमिर्मया दत्ता शंभुहर्म्यकृते तव । अस्मिन्स्थाने द्विजश्रेष्ठ प्रासादं कर्तुमर्हसि

ଏହିହେତୁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ମନ୍ଦିର-ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଭୂମି ଦାନ କରିଛି। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସ୍ଥାନରେ ହିଁ ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ।

Verse 23

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुर्वासा हर्षसंयुतः । क्षितिदानोद्भवां चक्रे स्वस्ति ब्राह्मणसत्तमाः । प्रासादं निर्ममे पश्चात्तस्य वाक्ये व्यवस्थितः

ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ହର୍ଷସଂଯୁକ୍ତ ଦୁର୍ବାସା ଭୂମିଦାନରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ମଙ୍ଗଳାଶୀର୍ବାଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ପରେ ନିଜ ବାକ୍ୟରେ ଅବିଚଳ ରହି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବାଳୟ-ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କଲେ।

Verse 24

अथ ते ब्राह्मणा ज्ञात्वा सुशीलेन वसुन्धरा । देवतायतनार्थाय दत्ता तस्मै तपस्विने

ତାପରେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜାଣିଲେ ଯେ ଦେବତାଙ୍କ ଆୟତନ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣାର୍ଥେ ସୁଶୀଳ ତାହା ସେହି ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ଭୂମି ଦାନ କରିଛନ୍ତି।

Verse 25

सर्वे कोपसमायुक्ताः सुशीलं प्रति ते द्विजाः

ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସୁଶୀଳଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହେଲେ।

Verse 26

ततः प्रोचुः समासाद्य येन शप्ता दुरात्मना । वयं तस्मै त्वया दत्ता प्रासादार्थं वसुन्धरा

ତାପରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମୀପେ ଯାଇ କହିଲେ—“ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ଆମକୁ ଶାପ ଦେଇଛି, ଆଉ ତୁମେ ତାହାକୁ ମନ୍ଦିର-ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣାର୍ଥେ ଏହି ଭୂମି ଦାନ କରିଦେଲ।”

Verse 27

तस्मात्त्वमपि चास्माकं बाह्य एव भविष्यसि । सुशीलोऽपि हि दुःशीलो नाम्ना संकीर्त्यसे बुधैः

“ଏହିହେତୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ସମୁଦାୟରୁ ବାହ୍ୟ ହେବ। ନାମରେ ସୁଶୀଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ତୁମକୁ ‘ଦୁଃଶୀଳ’ ନାମରେ ଘୋଷଣା କରିବେ।”

Verse 28

एषोऽपि तापसो दुष्टो यः करोति शिवालयम् । नैव तस्य भवेत्सिद्धिश्चापि वर्षशतैरपि

ଯେ ଶିବାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରେ, ସେ ତପସ୍ବୀ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ। ଶତଶତ ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ସିଦ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 29

तथा कीर्तिकृतां लोके कीर्तनं क्रियते नरैः । ततः संपश्यतां चास्य कीर्तिर्नास्य तु दुर्मतेः

ଲୋକେ ଯେପରି କୀର୍ତ୍ତିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି; ସେପରି ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁର୍ମତିର କୀର୍ତ୍ତି ରହିବ ନାହିଁ।

Verse 30

एष दुःशीलसंज्ञो वै तव नाम्ना भविष्यति । प्रासादो नाममात्रेण न संपूर्णः कदाचन

ତୋର ନାମରେ ଏହା ‘ଦୁଃଶୀଳ’ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେବ। ଏହି ପ୍ରାସାଦ ନାମମାତ୍ର ପ୍ରାସାଦ ରହିବ, କେବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ନାହିଁ।

Verse 31

यस्मात्सौहृदनिर्मुक्ताः कृतास्तेन वयं द्विजाः । मदैस्त्रिभिः समायुक्ताः सर्वान्वयसमन्विताः

କାରଣ ସେ ଆମ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସୌହୃଦ୍ୟରୁ ବିମୁଖ କରିଦେଲା—ଯଦ୍ୟପି ଆମେ ଉତ୍ତମ ବଂଶପରମ୍ପରାସହିତ ଏବଂ ତ୍ରିବିଧ ମଦରେ ସମନ୍ୱିତ ଥିଲୁ—ଏହିହେତୁ (ଏହି ପରିଣାମ ହେବ)।

Verse 32

तस्मादेषोऽपि पापात्मा भविष्यति स कोपभाक् । तप्तं तप्तं तपो येन संप्रयास्यति संक्षयम्

ଏହିହେତୁ ଏହି ପାପାତ୍ମା ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧର ଭାଗୀ ହେବ; ଏବଂ ସେ ଯେ ତପକୁ ପୁନଃପୁନଃ କରିଛି, ତାହା ଶେଷରେ କ୍ଷୟ ପାଇବ।

Verse 33

एवमुक्त्वाथ ते विप्राः कोपसंरक्तलोचनाः । दुःशीलं संपरित्यज्य प्रविष्टाः स्वपुरे ततः

ଏହିପରି କହି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ହୋଇ, ଦୁଃଶୀଳକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ପରେ ନିଜ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 34

दुःशीलोऽपि बहिश्चक्रे गृहं तस्य पुरस्य च । देवशर्मा यथापूर्वं संत्यक्तः पुरवासिभिः

ଦୁଃଶୀଳ ମଧ୍ୟ ସେହି ନଗରର ବାହାରେ ତାହାର ଘରକୁ ରଖିଲା; ଏବଂ ଦେବଶର୍ମା ପୂର୍ବବତ୍ ନଗରବାସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହୋଇ ରହିଲା।

Verse 35

तस्यान्वयेऽपि ये जातास्ते बाह्याः संप्रकीर्तिताः । बाह्याः क्रियासु सर्वासु सर्वेषां पुरवासिनाम्

ତାହାର ବଂଶରେ ଯେମାନେ ଜନ୍ମିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ‘ବାହ୍ୟ’ ବୋଲି ଘୋଷିତ ହେଲେ; ନଗରବାସୀମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା-ଆଚାରରେ ସେମାନେ ସବୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମୁଦାୟବାହ୍ୟ ହେଲେ।

Verse 36

सूत उवाच । एवं तेषु द्विजेंद्रेषु शापं दत्त्वा गतेषु च । दुर्वासाः प्राह दुःशीलं कोपसंरक्तलो चनः

ସୂତ କହିଲେ—ଏହିପରି ସେ ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ରମାନେ ଶାପ ଦେଇ ଚାଲିଗଲାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ଥିବା ଦୁର୍ବାସା ଦୁଃଶୀଳକୁ କହିଲେ।

Verse 37

मम सिद्धिं गता मंत्राः समर्थाः शत्रुसंक्षये । आथर्वणास्तथा चान्ये वेदत्रयसमुद्भवाः

ମୋ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ରମାନେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଶତ୍ରୁସଂକ୍ଷୟରେ ସମର୍ଥ—ଆଥର୍ବଣ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଓ ତ୍ରିବେଦଜ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 38

तस्मादेतत्पुरं कृत्स्नं पशुपक्षि समन्वितम् । नाशमद्य नयिष्यामि यथा शत्रोर्हि दुष्टकः

ଏହେତୁ ଆଜି ମୁଁ ଏହି ସମଗ୍ର ନଗରକୁ—ପଶୁପକ୍ଷୀ ସହିତ—ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁକୁ ନାଶ କରିବା ପରି ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି।

Verse 39

दुःशील उवाच । नैतद्युक्तं नरश्रेष्ठ तव कर्तुं कथंचन । ब्राह्मणानां कृते कर्म ब्राह्मणस्य विशेषतः

ଦୁଃଶୀଳ କହିଲା—ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଏହା କରିବା ଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ; ଏହା ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ନିମିତ୍ତ କରାଯାଉଥିବା କର୍ମ, ବିଶେଷତଃ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବିଷୟରେ।

Verse 40

निघ्नंतो वा शपंतो वा वदंतो वापि निष्ठुरम् । पूजनीयाः सदा विप्रा दिव्यांल्लोकानभीप्सुभिः

ସେମାନେ ମାରୁନ୍ତୁ, ଶାପ ଦିଅନ୍ତୁ, କିମ୍ବା କଠୋର କଥା କହୁନ୍ତୁ—ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ଆକାଙ୍କ୍ଷୀମାନେ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜ୍ୟ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 41

ब्राह्मणैर्निर्जितैर्मेने य आत्मानं जयान्वितम् । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଯେ ନିଜକୁ ବିଜୟୀ ଭାବେ ମନେ କରେ, ସେ ତାମିସ୍ର ଆଦି ଘୋର ନରକମାନେ ଭିତରେ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 42

आत्मनश्च पराभूतिं तस्माद्विप्रात्सहेत वै । य इच्छेद्वसतिं स्वर्गे शाश्वतीं द्विजसत्तम

ଏହେତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମ! ଯେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶାଶ୍ୱତ ବାସ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ନିଜର ଅପମାନ-ପରାଭବକୁ ମଧ୍ୟ ସହିବା ଉଚିତ।

Verse 43

एतेषां ब्राह्मणेंद्राणां क्षेत्रे सिद्धिं समागताः । मंत्रास्ते तत्कथं नाशं त्वमेतेषां करिष्यसि

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କର ପରମ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେଇ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି; ତେବେ ତୁମେ ଏମାନଙ୍କୁ କିମ୍ବା ଏହି ସ୍ଥାନକୁ କିପରି ନାଶ କରିବ?

Verse 44

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नवते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା, ସୁରାପାନୀ, ଚୋର ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସଭଙ୍ଗକାରୀ—ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଜ୍ଜନମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କୃତଘ୍ନ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।

Verse 45

तस्मात्कोपो न कर्तव्यः क्षेत्रे चात्र व्यवस्थितैः । क्षमां कुरु मुनिश्रेष्ठ कृपां कृत्वा ममोपरि

ଏହିପରି ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକମାନେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋପରେ କୃପା କରି କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।

Verse 46

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय तत्र कृत्वावसत्तपः । प्राप्तश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

ସୂତ କହିଲେ—ସେ ‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ସେଠାରେ ବାସ କରି ତପସ୍ୟା କଲା। ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ପରମ ସିଦ୍ଧି ସେ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 47

दुःशीलाख्यः क्षितौ सोऽपि प्रासादः ख्याति मागतः । यस्य संदर्शनादेव नरः पापात्प्रमुच्यते

ପୃଥିବୀରେ ‘ଦୁଃଶୀଳ’ ନାମକ ସେଇ ପ୍ରାସାଦ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲା; ଯାହାର କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 48

तस्य मध्यगतं लिंगं शुक्लाष्टम्यां सदा नरः । यः पश्यति क्षणं ध्यात्वा नरकं स न पश्यति

ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ଦିନ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଧ୍ୟାନ କରି ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ନରକ ଦେଖେ ନାହିଁ।