Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

एतेषां ब्राह्मणेंद्राणां क्षेत्रे सिद्धिं समागताः । मंत्रास्ते तत्कथं नाशं त्वमेतेषां करिष्यसि

Transliteration

eteṣāṃ brāhmaṇeṃdrāṇāṃ kṣetre siddhiṃ samāgatāḥ | maṃtrāste tatkathaṃ nāśaṃ tvameteṣāṃ kariṣyasi

Translation

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କର ପରମ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେଇ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି; ତେବେ ତୁମେ ଏମାନଙ୍କୁ କିମ୍ବା ଏହି ସ୍ଥାନକୁ କିପରି ନାଶ କରିବ?

Word by Word

• एतेषाम्: of these
• एतेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (contextual)

• ब्राह्मणेन्द्राणाम्: of the chief Brahmins
• ब्राह्मणेन्द्राणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (ब्राह्मणानाम् इन्द्राः = best among Brahmins); पुल्लिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• क्षेत्रे: in the sacred field/place
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• सिद्धिम्: attainment, success
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• समागताः: have come/attained
• समागताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + गम् (धातु) → समागत (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकृत्-प्रत्यय (Past participle/क्त); पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); क्रियाविशेषणवत्/विधेय (predicate)

• मन्त्राः: mantras
• मन्त्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• ते: those
• ते: Apposition/Anvaya-support (सम्बोधन/अन्वय-सहायक)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)

• तत्: then/that
• तत्: Discourse particle (सम्बन्ध/प्रश्न-प्रवर्तक)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: अव्यय (particle/pronominal adverb)

• कथम्: how
• कथम्: Manner/Question (प्रकार/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)

• नाशम्: destruction
• नाशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• एतेषाम्: of these
• एतेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम-प्रातिपदिक; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• करिष्यसि: you will do/cause
• करिष्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

Speaker

Duḥśīla

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sacred field inhabited by venerable brāhmaṇa-sages; an interlocutor warns that mantras there have become siddha, making destruction impossible.

Characters & Entities

• brāhmaṇendras (foremost brāhmaṇas)
• kṣetra (sacred region)
• mantras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A kṣetra sanctified by holy persons is portrayed as spiritually fortified; dharma calls for protecting such sanctity rather than unleashing destructive power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse glorifies the idea of a sanctified kṣetra (sacred region) empowered by brāhmaṇas, but it does not name the site in this snippet.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it argues from the principle of mantra-siddhi in a sacred kṣetra rather than prescribing a ritual.