Adhyaya 30

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । तोषितः केन सिद्धेन तत्र सिद्धेश्वरो विभुः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरात्सूतनन्दन

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ସେଠାରେ କେଉଁ ସିଦ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଭୁ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ? ହେ ସୂତନନ୍ଦନ, ଏ ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ କହ।

Verse 2

सूत उवाच । आसीत्सिद्धाधिपोनाम पुरा हंस इति स्मृतः । अनपत्यतया तस्य कालश्चक्राम भूरिशः

ସୂତ କହିଲେ—ପୁରାତନ କାଳରେ ‘ହଂସ’ ନାମରେ ସ୍ମରିତ ଜଣେ ସିଦ୍ଧାଧିପ ଥିଲେ। ସନ୍ତାନ ନଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ବହୁ ସମୟ ଅତିବାହିତ ହେଲା।

Verse 3

ततश्चिन्ता प्रपन्नः स गत्वा देवपुरोहितम् । पप्रच्छागिरसः पुत्रं विप्रश्रेष्ठं बृहस्पतिम्

ତାପରେ ଚିନ୍ତାକୁଳ ହୋଇ ସେ ଦେବପୁରୋହିତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

Verse 4

भगवंश्चानपत्यस्य वार्द्धकं मे समागतम् । तस्मादपत्यलाभाय ममोपायं प्रकीर्तय

ସେ କହିଲେ—“ଭଗବନ୍, ସନ୍ତାନହୀନ ଥିବା ମୋ ପାଖକୁ ବାର୍ଧକ୍ୟ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି। ତେଣୁ ସନ୍ତାନଲାଭର ଉପାୟ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।”

Verse 5

तीर्थयात्रां व्रतं वापि शांतिकं वा द्विजोत्तम । येन स्यात्संततिः शीघ्रं त्वत्प्रसादाद्बृहस्पते

“ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ବୃହସ୍ପତେ! ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ହେଉ କି ବ୍ରତ ହେଉ କି ଶାନ୍ତିକର୍ମ—ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତତି ହେବ, ସେହି ଉପାୟ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।”

Verse 6

बृहस्पतिश्चिरं ध्यात्वा सिद्धं प्राह ततः परम् । चमत्कारपुरं क्षेत्रं गत्वा तत्र तपः कुरु

ବୃହସ୍ପତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରି ସେହି ସିଦ୍ଧଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଚମତ୍କାରପୁର ନାମକ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ତପ କର।”

Verse 7

ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं वंशोद्धारक्षमं शुभम् । नान्यं पश्यामि सिद्धेश सुतोपायं शुभावहम्

ତାପରେ ତୁମେ ଏକ ସତ୍ପୁତ୍ର ପାଇବ—ଯେ ଶୁଭ ଓ ବଂଶର ଉଦ୍ଧାର-ରକ୍ଷାରେ ସମର୍ଥ। ହେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର! ପୁତ୍ରଲାଭ ପାଇଁ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଶୁଭ ଉପାୟ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।

Verse 8

ततस्तत्क्षेत्रमासाद्य स सिद्धः श्रद्धयान्वितः । लिंगं संपूजयामास यथोक्तविधिना स्वयम्

ତାପରେ ସେହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ସିଦ୍ଧ ନିଜେ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧିଅନୁସାରେ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ସମ୍ପୂଜା କଲା।

Verse 9

ततश्चाराधयामास दिवानक्तमतंद्रितः । बलि पूजोपहारेण गीतवाद्योच्छ्रयादिभिः

ତାପରେ ସେ ଦିନ-ରାତି ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବେ ଆରାଧନା କଲା; ବଳି, ପୂଜୋପହାର, ଦାନ-ଅର୍ପଣ, ଏବଂ ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଆଦି ଭକ୍ତି-ଆଚରଣରେ (ଶିବଙ୍କୁ) ପ୍ରସନ୍ନ କଲା।

Verse 10

चांद्रायणैस्तथा कृच्छ्रैः पाराकैर्द्विजसत्तमाः । तथा मासोपवासैश्च तोषयामास शंकरम्

ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ, କଠୋର କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ପାରାକ ତପସ୍ୟା, ଏବଂ ମାସ-ଦୀର୍ଘ ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ତୋଷିଲା।

Verse 11

ततो वर्षसहस्राभ्यां तस्य तुष्टो महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा वृषारूढः सहोमया

ତାପରେ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମହେଶ୍ୱର ତାହାପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ବୃଷଭାରୂଢ ହୋଇ, ଉମାସହିତ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ସେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।

Verse 12

हंसाद्य तव तुष्टोऽहं तस्मात्प्रार्थय वांछितम् । अहं ते संप्रदास्यामि दुष्प्राप्यमपि निश्चितम्

ହେ ହଂସ! ଆଜି ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ; ତେଣୁ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ତାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କର। ନିଶ୍ଚୟ ଦୁର୍ଲଭ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି।

Verse 13

हंस उवाच । अपत्यार्थं समारंभो मयाऽद्य विहितः पुरा । तस्मात्त्वं देहि मे पुत्रान्वंशोद्धारक्ष मान्विभो

ହଂସ କହିଲା—ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲି। ତେଣୁ ହେ ବିଭୁ, ମୋ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର ଓ ରକ୍ଷା କରିବା ପୁତ୍ରମାନେ ଦିଅ।

Verse 14

त्वया चैव सदा लिंगे स्थेयमत्र सुरोत्तम । मम वाक्यादसंदिग्धं सर्वलोकहितार्थतः

ଏବଂ ହେ ସୁରୋତ୍ତମ! ତୁମେ ଏଠାରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ ରୁହ। ମୋ ବାକ୍ୟରୁ ଏହା ନିର୍ବିବାଦ—ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ।

Verse 16

यो मामत्र स्थितं मर्त्यः पूजयिष्यति भक्तितः । तस्याहं संप्रदास्यामि चित्तस्थं सकलं फलम्

ଯେ କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ମୋତେ ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜାଣି ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିବ, ତାହାର ଚିତ୍ତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଫଳ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଦେବି।

Verse 17

यो मे लिंगस्य याम्याशां स्थित्वा मंत्रं जपिष्यति । षडक्षरं प्रदास्यामि तस्यायुष्यं सुतान्वितम्

ଯେ ମୋ ଲିଙ୍ଗର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦାଁଡି ମନ୍ତ୍ରଜପ କରିବ, ତାକୁ ମୁଁ ଷଡକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦେବି ଏବଂ ପୁତ୍ରସହିତ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେବି।

Verse 18

एवमुक्त्वा महादेवस्ततश्चादर्शनं गतः । हंसोऽपि च गृहं गत्वा पुत्रानाप महोदयान्

ଏହିପରି କହି ମହାଦେବ ପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ହଂସ ମଧ୍ୟ ଗୃହକୁ ଯାଇ ମହୋଦୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 19

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तल्लिंगं यत्नतो द्विजाः । स्पर्शनीयं च पूज्यं च नमस्कार्यं प्रयत्नतः

ଏହେତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସର୍ବ ପ୍ରୟାସ ଓ ସାବଧାନତା ସହିତ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ପୂଜା କରି, ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

Verse 20

षडक्षरेण मन्त्रेण कीर्तनीयं च शक्तितः । वांछद्भिर्वांछितान्कामान्दुर्लभांस्त्रिदशैरपि

ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଷଡକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରକୁ କୀର୍ତ୍ତନ-ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଇଚ୍ଛୁକମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ଦେଇଥାଏ—ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।