Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 181

Devanagari script

उपकारिषु यः साधुः साधुत्वे तस्य को गुणः । अपकारिषु यः साधुः कीर्त्यते जनैः

Transliteration

upakāriṣu yaḥ sādhuḥ sādhutve tasya ko guṇaḥ | apakāriṣu yaḥ sādhuḥ kīrtyate janaiḥ

Translation

ଯେ ଉପକାର କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମାତ୍ର ସଜ୍ଜନ, ତାହାର ସଜ୍ଜନତାରେ ବିଶେଷ ଗୁଣ କ’ଣ? କିନ୍ତୁ ଯେ ଅପକାର କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସଜ୍ଜନ ରହେ, ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ।

Word by Word

• उपकारिषु: among benefactors
• उपकारिषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उपकारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन; 'उपकारिन्' इति कर्तरि-शब्दः (benefactor)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्ध-सूचकः (relative pronoun)

• साधुः: a good man
• साधुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'सज्जनः/धर्मात्मा'

• साधुत्वे: in goodness / in being good
• साधुत्वे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: साधुत्व (प्रातिपदिक; तद्धित-भाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-शब्दः (state of goodness)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• कः: what? / which?
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचकः

• गुणः: virtue
• गुणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अपकारिषु: among harm-doers
• अपकारिषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अपकारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; 'अपकारिन्' (harm-doer)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सूचकः

• साधुः: a good man
• साधुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कीर्त्यते: is praised
• कीर्त्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्त् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; धातुः: कीर्त् (to praise/celebrate)

• जनैः: by people
• जनैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

Speaker

Guru

Visual Art Cues

Scene: A calm sage instructs a disciple: two contrasting vignettes—one man courteous only to a benefactor; another serene and forgiving toward an aggressor—highlighting the higher virtue of forbearance.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Real virtue is tested in adversity: being good to those who harm you is the mark of a true sādhu.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual; it prescribes compassionate conduct and forbearance as dharmic practice.