Adhyaya 28

Verse 1

। सूत उवाच । तस्यां देवसभायां च संस्थिता ये द्विजोत्तमाः । प्रभासादीनि तीर्थानि मूर्तानि सकलानि च

ସୂତ କହିଲେ—ସେହି ଦେବସଭାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ପ୍ରଭାସ ଆଦି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ହୋଇ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରୂପେ ସେଠାରେ ଥିଲେ।

Verse 2

तानि श्रुत्वा वचस्तस्य देवाचार्यस्य तादृशम् । भयं कृत्वा महच्चित्ते प्रोचुश्च त्रिदिवेश्वरम्

ଦେବାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଏପରି ବଚନ ଶୁଣି ସେମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତରେ ମହାଭୟ ଜନ୍ମିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ତ୍ରିଦିବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 3

यद्येवं देवदेवेश भविष्य त्यशुभं युगम् । वयं नाशं समेष्यामो न स्थास्यामो जगत्त्रये

ଯଦି ଏପରି, ହେ ଦେବଦେବେଶ! ତେବେ ଅଶୁଭ ଯୁଗ ଆସିବ; ଆମେ ନାଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବୁ ଏବଂ ତ୍ରିଲୋକରେ ସ୍ଥିର ରହିପାରିବୁ ନାହିଁ।

Verse 4

पुरंदराद्य चास्माकं स्थानं किंचित्प्रदर्शय । तस्मात्कीर्तय नः स्थानं किंचित्क्वापि पुरंदर

ହେ ପୁରନ୍ଦର! ଆଜି ଆମକୁ କିଛି ଆଶ୍ରୟସ୍ଥାନ ଦେଖାଅ; ତେଣୁ, ହେ ପୁରନ୍ଦର, କେଉଁଠି ହେଉ ରହିବାଯୋଗ୍ୟ କିଛି ନିବାସସ୍ଥାନ ଆମକୁ କହ।

Verse 5

यदाश्रित्य नयिष्यामो रौद्रं कलियुगं विभो । अस्पृष्टानि नरैर्म्लेच्छैः प्रभावसहितानि च । पाताले स्वर्गलोके वा मर्त्ये वा सुरसत्तम

ହେ ବିଭୋ! ଯାହାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଆମେ ଭୟଙ୍କର କଲିଯୁଗକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବୁ—ମ୍ଲେଚ୍ଛ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରୁ ଅସ୍ପୃଷ୍ଟ ଏବଂ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାବଯୁକ୍ତ—ପାତାଳରେ ହେଉ, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ହେଉ କି ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ!

Verse 6

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा कृपाविष्टः शतक्रतुः । प्रोवाच ब्राह्मणश्रेष्ठं भूय एव बृहस्पतिम्

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) କୃପାରେ ଆବିଷ୍ଟ ହେଲେ; ପୁନର୍ବାର ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 7

अस्पृष्टं कलिना स्थानं किंचि द्वद बृहस्पते । समाश्रयाय तीर्थानां यदि वेत्सि जगत्त्रये

ହେ ବୃହସ୍ପତେ! କଲିର ସ୍ପର୍ଶରୁ ଅସ୍ପୃଷ୍ଟ କିଛି ସ୍ଥାନ କହ; ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଆଶ୍ରୟ ହେବ—ଯଦି ତୁମେ ତ୍ରିଲୋକରେ ତାହା ଜାଣ।

Verse 8

शक्रस्य तद्वचः श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा वृहस्पतिः । तत्र प्रोवाच तीर्थानि भया द्भीतानि हर्षयन्

ଶକ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବୃହସ୍ପତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କଲେ; ପରେ ସେଠାରେ ଭୟରେ ଭୀତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି କହିଲେ।

Verse 9

हाटकेश्वरमित्युक्तमस्ति क्षेत्रमनुत्तमम् । लिंगस्य पतनाज्जातं देवदेवस्य शूलिनः

ହାଟକେଶ୍ୱର ନାମରେ ଏକ ଅନୁତ୍ତମ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି; ଦେବଦେବ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ଲିଙ୍ଗର ପ୍ରାକଟ୍ୟ-ପତନରୁ ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।

Verse 10

यत्र पूर्वं तपस्तप्तं विश्वामित्रेण धीमता । त्रिशंकोर्भूमिपालस्य कृते तीर्थे महात्मना

ଏହିଠାରେ ସେଇ ତୀର୍ଥ; ପୁରାତନକାଳରେ ଧୀମାନ ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏଠାରେ ଘୋର ତପ କରି, ଭୂପାଳ ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ଏହି ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

Verse 11

यत्र स्थित्वा सभूपालस्त्रिशंकुः पापवर्जितः । चण्डालत्वं परित्यज्य सदेह स्त्रिदिवं गतः

ସେଇ ସ୍ଥାନରେ ରହି ରାଜା ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ପାପମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଚାଣ୍ଡାଳତ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରି ସଦେହେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

Verse 12

यत्र शक्रसमादेशात्पूरितं पांसुभिः पुरा । संवर्तकेन रौद्रेण वायुना तीर्थमुत्तमम्

ସେଠାରେ ପୁରାତନକାଳରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସଂବର୍ତ୍ତକ ନାମକ ପ୍ରଳୟକାରୀ ରୌଦ୍ର ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଧୂଳିରେ ପୂରିତ ହୋଇଥିଲା।

Verse 13

यत्र रक्षत्यधस्ताच्च स स्वयं हाटकेश्वरः । उपरिष्टात्प्रदेशं च कलौ देवोऽचलेश्वरः

ସେଠାରେ ତଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ୱୟଂ ହାଟକେଶ୍ୱର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ ଉପର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଦେବ ଅଚଲେଶ୍ୱର ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 14

हाटकेश्वरमाहात्म्यादस्पृष्टं कलिना हि तत् । पंचक्रोशप्रमाणेन अचलेश्वरजेन च

ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ-ପ୍ରଭାବରୁ ସେହି କ୍ଷେତ୍ର କଳିଦ୍ୱାରା ସ୍ପୃଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ପଞ୍ଚ କ୍ରୋଶ ପରିମାଣରେ ଏବଂ ଅଚଲେଶ୍ୱରଜ ଶକ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷିତ।

Verse 15

तस्मास्वांशेन गच्छंतु तत्र तीर्थान्यशेषतः । तेषां कलिभयं शक्र नैव तत्रास्त्यसंशयम्

ଏହିହେତୁ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ନିଜ-ନିଜ ଅଂଶ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ସେଠାକୁ ଯାଉନ୍ତୁ। ହେ ଶକ୍ର, ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଳିଭୟ ନାହିଁ—ନିଶ୍ଚୟ।

Verse 16

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सर्वतीर्थानि तत्क्षणात् । हाटकेश्वरसंज्ञं तत्क्षेत्रं जग्मुर्द्विजोत्तमाः

ତାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ସେଇ କ୍ଷଣେ ହାଟକେଶ୍ୱର-ନାମକ ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।

Verse 17

यज्ञोपवीतमात्राणि कृत्वा स्थानानि चात्मनः । क्षेत्रमासादयामासुस्तत्सर्वहि द्विजोत्तमाः

କେବଳ ଯଜ୍ଞୋପବୀତର ଚିହ୍ନମାତ୍ରେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।

Verse 18

एतस्मात्कारणाजात क्षेत्रं पुण्यतमं हि तत् । हाटकेश्वरदेवस्य महापातकनाशनम्

ଏହି କାରଣରୁ ସେହି କ୍ଷେତ୍ର ସର୍ବାଧିକ ପୁଣ୍ୟମୟ ହେଲା। ଏହା ହାଟକେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ଧାମ, ଯାହା ମହାପାତକକୁ ମଧ୍ୟ ନାଶ କରେ।

Verse 19

ऋषय ऊचुः । अत्याश्चर्यमिदं सूत यत्त्वयैतदुदाहृतम् । संगमं सर्वतीर्थानां क्षेत्रे तत्र प्रकीर्तितम्

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତ! ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଯେ ତୁମେ ଘୋଷଣା କଲ—ସେହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଙ୍କ ସଙ୍ଗମ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 20

तावन्मात्रप्रभावाणि तत्स्थानि प्रभवंति किम् । तानि तीर्थानि नो ब्रूहि विस्तरेण महामते

ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ସେହି ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ କେତେ ଏବଂ କିପରି? ହେ ମହାମତି, ସେ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଆମକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହ।

Verse 21

नामतः स्थानतश्चैव तथा चैव प्रभावतः । सर्वाण्यपिमहाभाग परं कौतूहलं हि नः

ହେ ମହାଭାଗ! ନାମରୁ, ସ୍ଥାନରୁ ଏବଂ ପ୍ରଭାବରୁ—ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ ଆମର ପରମ କୌତୁହଳ ଅଛି।

Verse 22

सूत उवाच । तिस्रः कोट्योऽर्धकोटिश्च तीर्थानां द्विजसत्तमाः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं व्याप्य सर्वं व्यवस्थिताः

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ତିନି କୋଟି ଏବଂ ଆଉ ଅର୍ଧକୋଟି ତୀର୍ଥ ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ର ସମଗ୍ରେ ବ୍ୟାପି ସ୍ଥାପିତ ଅଛି।

Verse 23

न तेषां कीर्तनं शक्यं कर्तुं वर्षशतैरपि । तथा स्वायंभुवस्यादौ कल्पस्य प्रथमस्य च

ସେମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ଗଣନା ଶତଶତ ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଯୁଗର ଆଦିରୁ ଏବଂ ପ୍ରଥମ କଳ୍ପର ଆଦିରୁ ଏହିପରି ହିଁ।

Verse 24

कृतः समाश्रयस्तत्र क्षेत्रे तीर्थैः शुभावहे । बहुत्वादथ कालस्य बहूनि द्विजसत्तमाः

ସେଇ ଶୁଭ ଓ କଲ୍ୟାଣଦାୟକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୀର୍ଥମାନେ ସମାନ ଆଶ୍ରୟ କଲେ; କିନ୍ତୁ କାଳ ଦୀର୍ଘ ହେବାରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଅନେକ (ତୀର୍ଥ) ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଲା।

Verse 25

उच्छेदं संप्रयातानि तीर्थान्यायतनानि च । यान्यहं वेद कार्त्स्न्येन प्रभावसहितानि च । तानि वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଓ ଆୟତନ (ଦେବାଳୟ) ଲୁପ୍ତ ହୋଇଗଲା। କିନ୍ତୁ ଯାହାକୁ ମୁଁ ପ୍ରଭାବସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କୀର୍ତ୍ତନ କରିବି; ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଶୁଣ।

Verse 26

येषां संश्रवणादेव नरः पापात्प्रमुच्यते । ध्यानात्स्नानात्तथा दानात्स्पर्शनाद्विजसत्तमाः

ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ସେପରି ଧ୍ୟାନ, ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପର୍ଶରେ ମଧ୍ୟ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।