Adhyaya 232

Verse 1

ऋषय ऊचुः । प्रसुप्ते देवदेवेशे शंखचक्रगदाधरे । यच्चान्यदपि कर्तव्यं नियमो व्रतमेव वा

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଦେବଦେବେଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ଯେତେବେଳେ ଶୟନରତ, ତେବେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ? କେଉଁ ନିୟମ, କେଉଁ ବ୍ରତ ପାଳନୀୟ?

Verse 2

होमो वाथ जपो वाथ दानं वा तद्वदस्व नः । सूत उवाच । यः कश्चिन्नियमो विप्राः प्रसुप्ते गरुडध्वजे

ଏହା ହୋମ କି ଜପ କି ଦାନ—ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ। ସୂତ କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ଥିବାବେଳେ ଯେକୌଣସି ନିୟମ କରାଗଲେ—

Verse 3

अनंतफलदः स स्यादित्युवाच पितामहः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कश्चिद्बाह्यो विजानता

ତାହା ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ—ଏହିପରି ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ କିଛି ନ କିଛି ବାହ୍ୟ (ଦୃଶ୍ୟ) ନିୟମ ଅବଶ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 4

नियमो वा जपो होमः स्वाध्यायो व्रतमेव वा । कर्तव्यं ब्राह्मणश्रेष्ठास्तुष्ट्यर्थं चक्रपाणिनः

ନିୟମ ହେଉ କି ଜପ, ହୋମ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ କିମ୍ବା ବ୍ରତ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ—ଚକ୍ରପାଣି ଭଗବାନଙ୍କ ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଏସବୁ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 5

चतुरो वार्षिकान्मासानेकभक्तेन यो नयेत् । वासुदेवं समुद्दिश्य स धनी जायते नरः

ଯେ ଲୋକ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ବର୍ଷାକାଳର ଚାରି ମାସ ‘ଏକଭକ୍ତ’ (ଦିନକୁ ଏକଥର ଭୋଜନ) ନିୟମରେ କାଟେ, ସେ ଧନୀ ହୁଏ।

Verse 6

नक्षत्रैर्भोंजनं कुर्याद्यः प्रसुप्ते जनार्दने । स धनी रूपसंपन्नः सुमतिश्च प्रजायते

ଜନାର୍ଦନ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ଥିବାବେଳେ ଯେ ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁସାରେ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ଧନୀ, ରୂପସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ସୁମତି (ସଦ୍ବୁଦ୍ଧି) ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 7

एकांतरोपवासैश्च यो नयेद्द्विजसत्तमाः । चतुरो वार्षिकान्मासान्वैकुंठे स सदा वसेत्

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେ ଚାରି ମାସ ଏକ ଦିନ ଉପବାସ ଓ ଏକ ଦିନ ଭୋଜନ କରି ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ, ସେ ସଦା ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବସେ।

Verse 8

षष्ठान्नकालभोजी स्याद्यः प्रसुप्ते जनार्दने । राजसूयाश्वमेधाभ्यां स कृत्स्नं फलमाप्नुयात्

ଜନାର୍ଦନ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ଥିବାବେଳେ ଯେ ଦିନର ଷଷ୍ଠକାଳରେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରେ, ସେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ—ଦୁହିଁର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଏ।

Verse 9

त्रिरात्रोपोषितो यस्तु चतुर्मासान्सदा नयेत् । न स भूयोऽपि जायेत संसारेऽत्र कथंचन

ଯେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ପରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଚାରି ମାସର ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ, ସେ ଏହି ସଂସାରରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଏ ନାହିଁ।

Verse 10

सायंप्रातः परो भूत्वा चतुर्मासान्सदा नयेत् । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य स फलं लभते नरः

ଯେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରାତଃକାଳରେ ବିଶେଷ ପବିତ୍ରତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ନିରନ୍ତର ଚାରି ମାସର ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ, ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

Verse 11

अयाचितं चरेद्यस्तु प्रसुप्ते मधुसूदने । न विच्छेदो भवेत्तस्य कदाचित्सह बंधुभिः

ମଧୁସୂଦନ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ଥିବାବେଳେ ଯେ ଯାଚନା ନକରି ମିଳୁଥିବା ଅନ୍ନରେ ଜୀବନ ଚାଲାଏ, ତାହାର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ କେବେ ମଧ୍ୟ ବିଚ୍ଛେଦ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 12

तैलाभ्यंगं च यो जह्याद्घृताभ्यंगं विशेषतः । चतुरो वार्षिकान्मासान्स स्वर्गे भोगभाग्भवेत्

ଯେ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟର ଚାରି ମାସ ତେଲ-ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଘୃତ-ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 13

ब्रह्मचर्येण यो मासांश्चतुरोऽपि नयेन्नरः । विमानवरमारूढः स स्वर्गे स्वेच्छया वसेत्

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟରେ ଚାରି ମାସ ଅତିବାହିତ କରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ବସେ।

Verse 14

यः स्नानं चतुरो मासान्कुरुते तैलवर्जितम् । मधुमांसपरित्यागी स भवेन्मुक्तिभाक्सदा

ଯେ ଚାରି ମାସ ତେଲ ବିନା ସ୍ନାନ କରେ ଏବଂ ମଧୁ ଓ ମାଂସ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ସଦା ମୁକ୍ତିର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 16

न स पापेन लिप्येत संवत्सरकृते पुनः । एतत्प्राह द्विजश्रेष्ठा मनुः स्वायंभुवो वचः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେ ପୁନର୍ବାର ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; କାରଣ ଏହା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କ ଉକ୍ତ ଉପଦେଶ।

Verse 17

शाके संक्रमते ब्रह्मा श्रावणे मासि संस्थिते । दध्नि भाद्रपदे विष्णुः क्षीरे चाश्वयुजे हरः

କୁହାଯାଏ ଯେ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଶାକରେ ବ୍ରହ୍ମା ସଂକ୍ରମଣ କରନ୍ତି; ଭାଦ୍ରପଦରେ ଦହିରେ ବିଷ୍ଣୁ ଅବସ୍ଥିତ; ଏବଂ ଆଶ୍ୱୟୁଜରେ କ୍ଷୀରରେ ହର (ଶିବ) ନିବାସ କରନ୍ତି।

Verse 18

वर्जयेच्छ्रावणे शाकं दधि भाद्रपदे च यः । क्षीरमाश्वयुजे मासि कार्तिके च सदामिषम्

ଏହେତୁ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଶାକ (ପତ୍ରଶାକ) ବର୍ଜନ କରିବ, ଭାଦ୍ରପଦରେ ଦଧି ତ୍ୟାଗ କରିବ; ଆଶ୍ୱୟୁଜରେ କ୍ଷୀର ଛାଡ଼ିବ, ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକରେ ସର୍ବଥା ମାଂସ ବର୍ଜନ କରିବ।

Verse 19

यः कांस्यं वर्जयेन्मर्त्यः प्रसुप्ते गरुडध्वजे । स फलं प्राप्नुयात्कृत्स्नं वाजपेयातिरात्रयोः

ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାବେଳେ, ଯେ ମର୍ତ୍ୟ କାଂସ୍ୟ (କାଂସା ପାତ୍ର) ବ୍ୟବହାର ବର୍ଜନ କରେ, ସେ ବାଜପେୟ ଓ ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଏ।

Verse 20

अक्षारलवणाशी च यो भवेद्ब्राह्मणोत्तमः । तस्यापि सकलाः पूर्ताः प्रभवंति सदा ततः

ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷାର ଓ ଲବଣଯୁକ୍ତ ଆହାର ବିନା ରହେ, ସେହି ନିୟମର ପ୍ରଭାବରୁ ତାହା ପାଇଁ ‘ପୂର୍ତ୍ତ’ କର୍ମର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ସଦା ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।

Verse 21

यो होमं चतुरो मासान्प्रकरोति तिलाक्षतैः । स्वाहांतैर्वैष्णवैर्मंत्रैर्न स रोगेण युज्यते

ଯେ ଚାରି ମାସ ଧରି ତିଳ ଓ ଅକ୍ଷତ ଦ୍ୱାରା, ‘ସ୍ୱାହା’ଯୁକ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ତ୍ରରେ ହୋମ କରେ, ସେ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 22

यो जपेत्पौरुषं सूक्तं स्नात्वा विष्णोः स्थितोऽग्रतः । मतिस्तस्य विवर्धेत शुक्लपक्षे यथोडुराट्

ସ୍ନାନ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ପୌରୁଷ ସୂକ୍ତ ଜପ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ମତି, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ବଢୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି କ୍ରମେ କ୍ରମେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 23

शतमष्टोत्तरं यावत्फलहस्तः प्रदक्षिणाम् । करोति विष्णोर्मौनेन न स पापेन लिप्यते

ହାତରେ ଫଳ ଧରି ମୌନ ରଖି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ୧୦୮ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ଜନ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 24

मिष्टान्नं ब्राह्मणेंद्राणां यो ददाति स्वशक्तितः । विशेषात्कार्तिके मासि सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्

ଯେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଦାନ କରେ—ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ—ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

Verse 25

यः स्वाध्यायं चतुर्वेदैर्विष्णोरायतने चरेत् । चतुरो वार्षिकान्मासान्स विद्वान्सर्वदा भवेत्

ଯେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଚାରି ମାସ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଚାରି ବେଦର ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ କରେ, ସେ ସଦା ବିଦ୍ୱାନ ହୁଏ।

Verse 26

नृत्यगीतादिकं यश्च कुर्याद्विष्णोः सदा गृहे । अप्सरसोऽस्य कुर्वंति पुरतः स्वर्गतस्य च

ଯେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହ/ମନ୍ଦିରରେ ସଦା ନୃତ୍ୟ-ଗୀତ ଆଦି କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲାପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।

Verse 27

यस्तु रात्रिदिनं विप्रो नृत्यगीतादिकं ददेत् । चतुरो वार्षिकान्मासान्स गन्धर्वत्वमाप्नुयात्

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଚାରି ମାସ ରାତିଦିନ ନୃତ୍ୟ-ଗୀତ ଆଦିର ବ୍ୟବସ୍ଥା/ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ଗନ୍ଧର୍ବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 28

एते च नियमाः सर्वे शक्यंते यदि भो द्विजाः । कर्तुं च चतुरो मासानेकस्मिन्वाऽपि कार्त्तिके

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯଦି ଏହି ସମସ୍ତ ନିୟମ ପାଳନ କରିବା ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚତୁର୍ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—କିମ୍ବା ଅତି କମରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସମାତ୍ରେ—ନିଶ୍ଚୟ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 29

तथापि चैव कर्तव्यं लोकद्वयमभीप्सता । कार्तिक्यां ब्राह्मणश्रेष्ठा वैष्णवैः पुरुषैरिह

ତଥାପି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଯେଉଁ ବୈଷ୍ଣବ ପୁରୁଷମାନେ ଉଭୟ ଲୋକର ସିଦ୍ଧି ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଏଠାରେ ଏହି ନିୟମ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 30

कांस्यं मांसं क्षुरं क्षौद्रं पुनर्भोजनमैथुने । कार्तिके वर्जयेद्यस्तु य एतान्ब्राह्मणः सदा

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସଦା କାଂସ୍ୟପାତ୍ର ବ୍ୟବହାରକୁ (ସଂଯମାର୍ଥେ) ତ୍ୟାଗ କରେ, ମାଂସ, କ୍ଷୌରକର୍ମ (ଦାଢ଼ି/କେଶ କାଟିବା), ମଧୁ, ପୁନର୍ଭୋଜନ (ଭୋଜନ ପରେ ପୁଣି ଖାଇବା) ଏବଂ ମୈଥୁନ ବର୍ଜନ କରେ—ସେଇ ନିୟମାନୁସାରେ ସଂଯମ ପାଳନ କରେ।

Verse 31

पूर्वोक्तानां तु सर्वेषां नियमानां फलं लभेत्

ଏହିପରି ସେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ନିୟମର ଫଳ ପାଏ।

Verse 32

अथ यः कार्तिके मासि प्रासादस्योपरि द्विजाः । जलशाय्याख्यदेवस्य कलशे दीपकं ददेत् । पूर्वोक्तनियमानां च स षण्णां फलभाग्भवेत्

ଏବେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯେ କେହି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ‘ଜଳଶାୟୀ’ ନାମକ ଦେବଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ଶିଖର ଉପରିସ୍ଥ କଳଶରେ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଛଅ ନିୟମର ଫଳର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 33

यद्यदिष्टतमं किंचि त्सुप्राप्यं चैव यद्भवेत् । नियमस्तस्य कर्तव्यश्चातुर्मास्ये शुभार्थिभिः

ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଇଷ୍ଟ ଏବଂ ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ, ତାହା ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାମୀମାନେ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ ତଦନୁରୂପ ନିୟମ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 34

नियमे च कृते दद्याद्ब्राह्मणाय तदेव हि । नियमस्तु कृतो यस्य स्वशक्त्या स्यात्फलं ततः

ନିୟମ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ସେହି ବ୍ରତ-ଦାନଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ନିୟମ କରେ, ତାହାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହୁଏ।

Verse 35

यो विना नियमं मर्त्यो व्रतं वा जाप्यमेव वा । चतुर्मासान्नयेन्मूर्खो जीवन्नपि मृतो हि सः

ନିୟମ ବିନା—ନ ବ୍ରତ, ନ ଜପ—ଚାତୁର୍ମାସର ଚାରି ପବିତ୍ର ମାସ କାଟୁଥିବା ମୂର୍ଖ ମନୁଷ୍ୟ, ଜୀବିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ମୃତସମ।

Verse 36

यथा काक यवाः प्रोक्ता यथारण्यास्तिलोद्भवाः । नाममात्रप्रसिद्धाश्च तथा ते मानवा भुवि

ଯେପରି ‘କାକ-ଯବ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭବ ତିଳ କେବଳ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେପରି ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୁବିରେ ନାମମାତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 37

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्यो यत्नेन कार्तिके । एकोऽपि नियमः कश्चित्सुसूक्ष्मोऽपि द्विजोत्तमाः

ଏହେତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକରେ ସର୍ବ ପ୍ରୟାସରେ—ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ନିୟମ ଅବଶ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 38

एतद्वः सर्वमाख्यातं चातुर्मासीसमुद्भवम् । व्रतानां नियमानां च माहात्म्यं विस्तराद्द्विजाः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଦ୍ଭବିତ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମମାନଙ୍କର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ତାରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଦେଲି।

Verse 39

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं पठेद्वापि समाहितः । चातुर्मासी कृतात्पापात्सोऽपि मुक्तिमवाप्नुयात्

ଯେ କେହି ନିତ୍ୟ ଏହାକୁ ଶୁଣେ, କିମ୍ବା ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ପଢ଼େ, ସେ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟକାଳରେ କୃତ ପାପରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋକ୍ଷ ପାଏ।

Verse 232

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्याने चातुर्मास्यव्रतनियमवर्णनंनाम द्वात्रिंशदुत्तरद्विशतमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ଜଲଶାୟ୍ୟୁ ଉପାଖ୍ୟାନାନ୍ତର୍ଗତ “ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟବ୍ରତନିୟମବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ ଦ୍ୱିଶତ-ଦ୍ୱାତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।