Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

Devanagari script

विश्वामित्रोऽपि तद्दृष्ट्वा ब्राह्म्यं बलमनुत्तमम् । प्रतिज्ञामकरोत्तत्र तारेण सुस्वरेण च

Transliteration

viśvāmitro'pi taddṛṣṭvā brāhmyaṃ balamanuttamam | pratijñāmakarottatra tāreṇa susvareṇa ca

Translation

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେହି ଅନୁତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମ୍ୟ ବଳକୁ ଦେଖି, ସେଠାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସୁମଧୁର ସ୍ୱରରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।

Word by Word

• विश्वामित्रः: Viśvāmitra
• विश्वामित्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्वामित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात) — 'also/even'

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — 'that' (दृष्ट्वा का कर्म)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (पूर्वकालिक क्रिया) — 'having seen'

• ब्राह्म्यम्: brahmanical
• ब्राह्म्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — विशेषणम् (बलम्)

• बलम्: power/strength
• बलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• अनुत्तमम्: unsurpassed
• अनुत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — विशेषणम् (बलम्)

• प्रतिज्ञाम्: a vow/resolve
• प्रतिज्ञाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• अकरोत्: made
• अकरोत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — 'made'

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण) — 'there'

• तारेण: with a clear/high tone
• तारेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन — 'with a high/clear (tone)'

• सुस्वरेण: with a very melodious voice
• सुस्वरेण: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुस्वर (प्रातिपदिक: सु + स्वर)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन — विशेषणम् (तारेण/स्वरेण)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक) — 'and'

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king addressed as ‘mahārāja’

Visual Art Cues

Scene: Viśvāmitra, witnessing the unsurpassed brahma-bala, stands composed amid the aftermath, raising his hand in solemn resolve, uttering a vow in a clear, resonant voice.

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• brāhmya-bala (power of brahminhood)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Recognition of higher spiritual authority inspires transformation through a vow and disciplined pursuit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; the tīrtha framework remains implicit within the chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

A vow (pratijñā) is mentioned, implying disciplined practice, though no specific rite is detailed here.