
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସୂତ ହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ରର ବିଧିବଦ୍ଧ ପବିତ୍ର ଭୂଗୋଳ ଓ ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଗୌରୀକୁଣ୍ଡ ସମୀପର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କୁଣ୍ଡମାନଙ୍କରେ ସ୍ନାନ ଏବଂ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ—ଏହାକୁ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁ କ୍ଲେଶରୁ ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଫଳକଥା ଅଛି—ନିୟତ ଦିନରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସୌଭାଗ୍ୟ, ଦାମ୍ପତ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ, ସନ୍ତାନଲାଭ, ଏବଂ ବନ୍ଧ୍ୟତ୍ୱ ଭଳି ଦୋଷର ନିବୃତ୍ତି ହୁଏ। ଋଷିମାନେ ତୀର୍ଥସିଦ୍ଧିର ତତ୍ତ୍ୱ ପଚାରିଲେ, ସୂତ ଗୁହ୍ୟ ସାଧନାପଥ କହନ୍ତି—ଲିଙ୍ଗସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜା, ବିଶେଷତଃ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତ, ଏବଂ ସାଧକଙ୍କ ଦୃଢତା ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଗଣେଶଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ। ଏହା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣୋଚିତ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ପଥ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି—ସ୍ନାନ, ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାର ଆଚରଣ, ପ୍ରଭାତରେ ତିଳଦାନ ଇତ୍ୟାଦି, ଏବଂ ନିୟମିତ ଉପବାସ/ବୈରାଗ୍ୟ ଯାହା ମୋକ୍ଷମୁଖୀ। ଶେଷରେ ଫଳଶ୍ରୁତି—ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ-ପାଠ, ବ୍ୟାସ/ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମାନ, ଏବଂ ସାବଧାନ ଗ୍ରହଣରେ ମହାପବିତ୍ରତା ଓ ଉନ୍ନତି ମିଳେ।
Verse 1
सूत उवाच । या नारी तत्र सत्कुण्डे स्नात्वा तां पार्वतीं पुनः । दृष्ट्वा स्नाति ततस्तीर्थे तस्मिन्रूपमये शुभे
ସୂତ କହିଲେ—ଯେ ନାରୀ ସେଠାରେ ସେଇ ଉତ୍ତମ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି, ପୁନଃ ପାର୍ବତୀଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି, ତାପରେ ସେଇ ରୂପମୟ ଶୁଭ ତୀର୍ଥରେ ଆଉଥରେ ସ୍ନାନ କରେ—
Verse 2
पुनश्च पार्वतीं पश्येच्छ्रद्धया परया युता । सद्यः सा मुच्यते कृत्स्नैराजन्ममरणांतिकैः
ଏବଂ ସେ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପୁନଃ ପାର୍ବତୀଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ସମସ୍ତ କ୍ଲେଶରୁ ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 3
तत्रैवास्ति जयानाम पार्वत्याः किंकरी द्विजाः । तया तत्र कृतं कुण्डं गौरीकुण्डसमीपतः
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ସେଠାରେ ପାର୍ବତୀଦେବୀଙ୍କ କିଙ୍କରୀ ‘ଜୟା’ ନାମକ ସେବିକା ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୌରୀକୁଣ୍ଡ ସମୀପରେ ସେଠାରେ ଏକ କୁଣ୍ଡ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି।
Verse 4
या तत्र कुरुते स्नानं तृतीयादिवसेऽबला । सुतसौभाग्यसंपन्ना सा भवेत्पतिवल्लभा
ଯେ ନାରୀ ସେଠାରେ ତୃତୀୟା ଆଦି ତିଥିଦିନରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପୁତ୍ରସମ୍ପଦା ଓ ସୌଭାଗ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ପତିଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟା ହୁଏ।
Verse 5
तथान्यदपि तत्रास्ति विजयाकुण्डमुत्तमम् । तत्र स्नाताऽपि वंध्या स्त्री जायते पुत्रसंयुता
ସେହିପରି ସେଠାରେ ‘ବିଜୟା-କୁଣ୍ଡ’ ନାମରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଉତ୍ତମ କୁଣ୍ଡ ଅଛି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବନ୍ଧ୍ୟା ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରବତୀ ହୁଏ।
Verse 6
न च पश्यति पुत्राणां कदाचिद्व्यसनं द्विजाः । न वियोगं न दुःखं च स्वप्नांते च कदाचन
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ କେବେ ବିପଦ ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ—ନ ବିୟୋଗ, ନ ଦୁଃଖ; ସ୍ୱପ୍ନାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ନୁହେଁ।
Verse 7
काकवंध्याऽपि या नारी तत्र स्नानं समाचरेत् । सा पुत्रान्विविधांल्लब्ध्वा स्वर्गलोके महीयते
‘କାକବନ୍ଧ୍ୟା’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ନାରୀ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପୁତ୍ର ପାଇ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
Verse 8
ऋषय ऊचुः । एतेषां सूत तीर्थानां तीर्थमस्ति सुसिद्धिदम् । क्वचित्किंञ्चिद्भवेत्सिद्धिर्यत्र स्नानाच्छरीरजा
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତ, ଏହି ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ତୀର୍ଥ କିଛି ଅଛି କି? କେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ଶରୀରଜ ସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ?
Verse 9
सूत उवाच । सप्तविंशतिलिंगानि यानि संति द्विजोत्तमाः । तेषां मध्येऽभवत्सिद्धिरेकस्मिन्निखिला द्विजाः
ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଏଠାରେ ସତାଇଶଟି ଲିଙ୍ଗ ଅଛି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାରାହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
Verse 10
एकस्य सत्त्वयुक्तस्य वीरव्रतयुतस्य च । आश्विनस्य चतुर्दश्यां कृष्णायां द्विजसत्तमाः
ସେଇ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ—ସତ୍ତ୍ୱଯୁକ୍ତ ଓ ବୀରବ୍ରତଧାରୀ ସାଧକ ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ—
Verse 11
अर्धरात्रे विधानेन तेषां पूजां करोति यः । प्रागुक्तं जपनं भक्त्या स क्रमात्साधकोत्तमः
ଯେ ବିଧିଅନୁସାରେ ଅର୍ଧରାତ୍ରିରେ ତାଙ୍କର ପୂଜା କରେ ଏବଂ ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଜପକୁ ଭକ୍ତିସହ କରେ—ସେ କ୍ରମେ ସାଧକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ।
Verse 12
अंगन्यासं विधायोच्चैः क्षुरिकासूक्तमुच्चरत् । तेषामग्रे पुनः सम्यक्पूजयित्वा च शंकरम्
ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ କରି, ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କ୍ଷୁରିକା-ସୂକ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ପୁଣି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ଭଲଭାବେ ପୂଜା କରି—
Verse 13
पृथगेकैकशो भक्त्या पूजयेद्दिक्पतींश्च वै
ତାପରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍, ଏକେକ କରି, ଭକ୍ତିସହ ଦିଗ୍ପତିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
Verse 14
अथाऽगत्य गणेशो वै विकरालो भयानकः । लंबोदरो वै नग्नश्च कृष्णदन्तसमुद्भवः
ତାପରେ ଗଣେଶ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ—ବିକରାଳ ଓ ଭୟାନକ ରୂପରେ; ଲମ୍ବୋଦର, ନଗ୍ନ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ଦନ୍ତସହ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
Verse 15
खड्गहस्तोऽब्रवीद्युद्धं प्रकुरुष्व मया समम् । मुक्त्वैतत्कपटं भूमौ यदि वीरोऽसि सात्त्विकः
ଖଡ୍ଗ ହାତରେ ଧରି ସେ କହିଲା— “ମୋ ସହ ସମଯୁଦ୍ଧ କର। ଯଦି ତୁମେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ବୀର, ତେବେ ଏହି କପଟକୁ ଭୂମିରେ ତ୍ୟାଗ କର।”
Verse 16
ततस्तत्कर्षणाच्चापि यस्तेनाशु प्रताड्यते । स तेनैव शरीरेण नीयते तेन तत्पदम्
ତାପରେ ସେହି ଟାଣିନେବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ଯେ କେହି ସେହି ଶକ୍ତିରେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରହାରିତ ହୁଏ, ସେ ତାହାରେଇ—ସେହି ଦେହ ସହିତ—ସେହି ପରମ ପଦକୁ ନୀତ ହୁଏ।
Verse 17
यत्र स्थाने जरामृत्युर्न शोकश्च कदाचन । तथा चित्रेश्वरीपीठे सिद्धिरेकस्य कीर्तिता
ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଜରା ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ, କେବେ ଶୋକ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ—ସେହିପରି ଚିତ୍ରେଶ୍ୱରୀ ପୀଠରେ ଏକମାତ୍ର (ଅଦ୍ୱିତୀୟ) ସିଦ୍ଧି ଘୋଷିତ ହୋଇଛି।
Verse 19
माघकृष्णचतुर्दश्यां यः पीठं तत्र पूजयेत् । आगमोक्तविधानेन सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः
ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଯେ ତାହାଁ ସେହି ପୀଠକୁ ପୂଜା କରେ—ଆଗମୋକ୍ତ ବିଧାନ ଅନୁସାରେ, ସମ୍ୟକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ—
Verse 20
सिद्धिमूल्ये न गृह्णातु कश्चिच्चेदस्ति सात्त्विकः । ततश्च याचते यश्च प्रगृह्णाति च सद्द्विजाः
ଯେ ସତ୍ୟ ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ସେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କୌଣସି ‘ମୂଲ୍ୟ’ ଗ୍ରହଣ କରୁ ନାହିଁ। ତାପରେ ଯେ ମାଗେ ଓ ଯେ ଗ୍ରହଣ କରେ—ସେହି ନାମମାତ୍ର ସଦ୍ଦ୍ୱିଜମାନେ—
Verse 21
स तमादाय निर्याति यत्र देवो महेश्वरः । हाटकेश्वरजं लिंगं चित्रशर्मप्रतिष्ठितम्
ସେ ତାକୁ ସହ ନେଇ ସେଇ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ବିରାଜମାନ—ଯେଉଁଠାରେ ଚିତ୍ରଶର୍ମା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ‘ହାଟକେଶ୍ୱର’ ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
Verse 22
तस्य स्थानस्य मध्यस्थो यस्तं पूजयते नरः । शिवरात्रौ निशीथे च पुष्पलक्षणभक्तितः । सुसिद्धिमाप्नुयात्तूर्णं स शरीरेण तत्क्षणात्
ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଶିବରାତ୍ରିର ନିଶୀଥକାଳେ ଭକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରି ଯେ ନର ତାଙ୍କୁ ପୂଜେ—ସେ ଦେହସହିତ ସେଇ କ୍ଷଣରେ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ପାଏ।
Verse 23
सिद्धिस्थानानि सर्वाणि तस्मिन्क्षेत्रे स्थितानि वै । वीरव्रतप्रयुक्तानां मानवानां द्विजोत्तमाः
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ‘ସିଦ୍ଧି-ସ୍ଥାନ’ ଅବସ୍ଥିତ; ଏହା ବୀରବ୍ରତରେ ନିୟୁକ୍ତ ମାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ (ଫଳଦାୟକ)।
Verse 24
ऋषय ऊचुः । तामसो यस्त्वया प्रोक्तः सिद्धिमार्गो महामते । अनर्हो ब्राह्मणेन्द्राणां श्रोत्रियाणां विशेषतः
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହାମତେ! ଆପଣ କହିଥିବା ସିଦ୍ଧିର ତାମସ ମାର୍ଗ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷତଃ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଅଯୋଗ୍ୟ।
Verse 25
शुद्धान्तः करणैः सूत भूतहिंसाविवर्जितैः । यथा संप्राप्यते मोक्षो ब्राह्मणैः सुचिरादपि
ହେ ସୂତ! ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତଃକରଣ ସହିତ ଏବଂ ଜୀବହିଂସା ବର୍ଜନ କରି—ଯଦିଓ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲାଗେ—ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋକ୍ଷ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ତାହା କହନ୍ତୁ।
Verse 26
तत्त्वं ब्रूहि महाभाग मोक्षोपायं द्विजन्मनाम्
ହେ ମହାଭାଗ! ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହ—ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷର ଉପାୟ ଘୋଷଣା କର।
Verse 27
सूत उवाच । रुद्रैर्दशभिः संयुक्तमानंदेश्वरकं तथा । स्नात्वा तदग्रतः कुण्डे शास्त्रदृष्टेन कर्मणा
ସୂତ କହିଲେ—ଦଶ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଆନନ୍ଦେଶ୍ୱରକଙ୍କୁ ସମୀପ କରି, ତାଙ୍କ ଅଗ୍ରସ୍ଥ କୁଣ୍ଡରେ ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟ ବିଧିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 28
संसिद्धिमाप्नुयान्मर्त्यो दुर्लभां त्रिदशैरपि । माघमासे नरः स्नात्वा विश्वामित्रह्रदे नरः
ମର୍ତ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ପାଏ—ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ; ମାଘମାସରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
Verse 29
प्रत्यूषे तिलपात्रं च ब्राह्मणाय निवेदयेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्म लोके महीयते
ପ୍ରତ୍ୟୂଷେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତିଳପାତ୍ର ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ସେ ସର୍ବପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
Verse 30
यद्यपि स्याद्दुराचारः सर्वाशी सर्वविक्रयी । सुपर्णाख्यस्य देवस्य पुरतः श्रद्धयाऽन्वितः
ଯଦିଓ ସେ ଦୁରାଚାରୀ, ସବୁକିଛି ଖାଉଥିବା ଓ ସବୁକିଛି ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ହେଉ; ତଥାପି ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ‘ସୁପର୍ଣ’ ନାମକ ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।
Verse 31
प्रायोपवेशनं कृत्वा ह्युपवासपरो नरः । यस्त्यजेन्मानवः प्राणान्न स भूयोऽभिजायते
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରାୟୋପବେଶନ ବ୍ରତ କରି ଉପବାସନିଷ୍ଠ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଲାଭ କରେ ନାହିଁ।
Verse 32
एवं सिद्धित्रयं प्रोक्तं ब्राह्मणानां हितावहम् । सात्त्विकं ब्राह्मणश्रेष्ठाः शंसितं त्रिदशैरपि
ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହିତକର ତ୍ରିବିଧ ସିଦ୍ଧି କୁହାଗଲା; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଏବଂ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
Verse 33
अन्यानि तत्र तीर्थानि देवतायतनानि च । तानि स्वर्गप्रदान्याहुर्मुनयः शंसितव्रताः
ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବାଳୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ବ୍ରତପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୁନିମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ ବୋଲି କହନ୍ତି।
Verse 34
एतद्वः सर्वमाख्यातं क्षेत्रमाहात्म्यमुत्तमम् । हाटकेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम्
ଏହି ସବୁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କୁହାଗଲା—ହାଟକେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରର ଉତ୍ତମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ।
Verse 35
योऽत्र सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वा पश्यति भक्तितः । सर्वाण्यायतनान्येव स पापोऽपि विमुच्यते
ଯେ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତିସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବାଳୟ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 36
एतत्खंडं पुराणस्य प्रथमं परिकीर्तितम् । कार्तिकेयप्रणीतस्य सर्वपापहरं शुभम्
ପୁରାଣର ଏହି ଖଣ୍ଡ ପ୍ରଥମ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ; କାର୍ତ୍ତିକେୟ-ପ୍ରଣୀତ, ଶୁଭ ଓ ସର୍ବପାପହର।
Verse 37
यश्चैतत्कीर्तयेद्भक्त्या शृणुयाद्वा समाहितः । इह भुक्त्वा सुविपुलान्भोगान्याति त्रिविष्टपम्
ଯେ ଏହି କଥାକୁ ଭକ୍ତିରେ କୀର୍ତ୍ତନ କରେ, କିମ୍ବା ସମାହିତ ମନେ ଶୁଣେ—ସେ ଇହଲୋକରେ ବିପୁଳ ଭୋଗ ଭୋଗି ଶେଷେ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ (ସ୍ୱର୍ଗ) ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
Verse 38
सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वदानैश्च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति शृण्वञ्छ्रद्धासमन्वितः
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ—ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଶୁଣୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସେହି ଫଳକୁ ହିଁ ପାଏ।
Verse 39
श्रुत्वा पुराणमेतद्धि जन्मकोटिसमुद्भवात् । पातकाद्विप्रमुच्येत कुलानामुद्धरेच्छतम्
ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପରୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ନିଜ କୁଳର ଶତ ପିଢ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
Verse 40
ततो व्यासः पूजनीयो वस्त्रदानादिभूषणैः । गोभूहिरण्यनिर्वापैर्दानैश्च विविधैरपि
ଏହେତୁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—ବସ୍ତ୍ରଦାନ ଆଦି ଅଳଙ୍କାର-ଉପହାରରେ, ଏବଂ ଗୋଦାନ, ଭୂଦାନ, ହିରଣ୍ୟ-ନିକ୍ଷେପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିବିଧ ଦାନରେ ମଧ୍ୟ।
Verse 41
तेन संपूजितो व्यासः कृष्णद्वैपायनः मनुः । साक्षात्सत्यवतीपुत्रो येन व्यासः सुपूजितः
ସେହି ବିଧିରେ ମୁନି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରାଯାଏ। ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର; ଯାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାସଙ୍କ ସୁପୂଜା ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
Verse 42
एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्
ଗୁରୁ ଯଦି ଶିଷ୍ୟକୁ ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷର ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଶିଖାନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଋଣରୁ ନିଋଣ ହେବା ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଏମିତି କୌଣସି ଧନ ନାହିଁ ଯାହା ଦେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୋଇପାରିବ।
Verse 43
एतत्पवित्रमायुष्यं धन्यं स्व स्त्ययनं महत् । यच्छ्रुत्वा सर्वदुःखेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
ଏହା ପବିତ୍ର, ଆୟୁଷ୍ୟବର୍ଦ୍ଧକ, ଧନ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ୱକଲ୍ୟାଣର ମହା ଆଶୀର୍ବାଦ। ଏହା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 154
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये चित्रेश्वरीपीठक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଚିତ୍ରେଶ୍ୱରୀପୀଠ କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୧୫୪ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।