
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସୂତ ଏକ ଶିକ୍ଷାଦାୟକ କଥା କହିଛନ୍ତି। ଜନ୍ମରେ ବୈଶ୍ୟ, ମୂକ ଓ ଦରିଦ୍ର ଜଣେ ଲୋକ ଗୋପାଳ ହୋଇ ଜୀବିକା ଚାଲାଏ। ଚୈତ୍ର ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପଶୁ ଅଜାଣତେ ହରାଇଯାଏ। ମାଲିକ ତାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଇ ସତ୍ୱର ପଶୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ କହେ। ଭୟରେ ସେ ଭୋଜନ ଛାଡ଼ି, ହାତରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଯାଏ। ଖୁରର ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି କରି ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାମତ୍କାରପୁରର ପରିଧିକୁ ଘୁରିଯାଏ—ଅଜାଣତେ ଏହା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ହୋଇଯାଏ। ରାତି ଶେଷରେ ପଶୁ ମିଳି ସେ ଫେରାଇ ଦିଏ। ଗ୍ରନ୍ଥ କହେ, ଏହି କାଳବିଶେଷରେ ଦେବତାମାନେ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାଗମ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଏପରି କର୍ମର ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼େ। ପରେ ସେ ଗୋପାଳ (ଉପବାସ, ମୌନ ଓ ଅସ୍ନାନ ଅବସ୍ଥାରେ) ଏବଂ ସେହି ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାକାଳେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି। ଗୋପାଳ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ରଖେ। ରାଜା ହୋଇ ସେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମନ୍ତ୍ରୀ ସହ ପାଦେ ପାଦେ, ଉପବାସ ଓ ମୌନ ପାଳନ କରି ଚାମତ୍କାରପୁର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଇଚ୍ଛାପୂର୍ବକ କରେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପାପହରଣ ତୀର୍ଥରେ ଆସିଥିବା ଋଷିମାନେ ପଚାରନ୍ତି—ଏତେ ତୀର୍ଥ ଓ ମନ୍ଦିର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଧି ପ୍ରତି ଏତେ ଭକ୍ତି କାହିଁକି? ରାଜା ପୂର୍ବଜନ୍ମର କଥା କହେ। ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ନିଜେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଜପ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥସେବାରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ବିଶେଷ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି। ଶେଷରେ ରାଜା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦିବ୍ୟ ସତ୍ତା ହୋଇ ଆକାଶରେ ତାରାସଦୃଶ ଦେଖାଯାନ୍ତି—ଏହା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ଫଳପ୍ରମାଣ।
Verse 1
। सूत उवाच । यदन्यत्तत्र सञ्जातमाश्चर्यं द्विजसत्तमाः । तदहं कीर्तयिष्यामि रहस्यं हृदि संस्थितम्
ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ସେଠାରେ ଯେ ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଥିଲା, ତାହାକୁ ମୁଁ ଏବେ କୀର୍ତ୍ତନ କରିବି; ଯେ ରହସ୍ୟ ମୋ ହୃଦୟରେ ସଂସ୍ଥିତ ଥିଲା।
Verse 2
चमत्कारपुरे कश्चिद्वैश्यजातिसमुद्भवः । बभूव पुरुषो मूको दरिद्रेण समन्वितः
ଚମତ୍କାରପୁରରେ ବୈଶ୍ୟଜାତିରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ପୁରୁଷ ଥିଲା। ସେ ମୂକ ଥିଲା ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ପୀଡିତ ଥିଲା।
Verse 3
यो दौःस्थ्यात्सर्वलोकानां करोति पशुरक्षणम् । कुटुम्बभरणार्थाय संतुष्टो येनकेनचित्
ଦାରିଦ୍ର୍ୟବଶତଃ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲା। ପରିବାର ପୋଷଣ ପାଇଁ ଯେତେ ଅଳ୍ପ ମିଳୁଥିଲା, ସେଥିରେ ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲା।
Verse 4
कदाचिद्रक्षतस्तस्य पशूंस्तान्वनभूमिषु । पशुरेको विनिष्क्रांतः स्वयूथात्तृणलोभतः
ଏକଥର ସେ ବନଭୂମିରେ ସେହି ପଶୁମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲା। ତେବେ ତୃଣର ଲୋଭରେ ଗୋଟିଏ ପଶୁ ନିଜ ଝୁଣ୍ଡରୁ ବାହାରିଗଲା।
Verse 5
कृष्ण पक्षे चतुर्दश्यां चैत्रमासे द्विजोत्तमाः । न तदा लक्षितस्तेन गच्छमानो यदृच्छया
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଚୈତ୍ରମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସେହି ପଶୁ ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ଚାଲିଗଲା; ସେ ସମୟରେ ସେ ତାହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଲା ନାହିଁ।
Verse 6
अथ यावद्गृहं प्राप्तः स मूकः पशुपालकः । तावत्तस्य च गोः स्वामी भर्त्सयन्समुपागतः
ତାପରେ ସେ ମୂକ ପଶୁପାଳକ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିବାମାତ୍ରେ, ସେହି ଗୋର ମାଲିକ ତାକୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସେଠାକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା।
Verse 7
किं पाप न समायातः पशुरेकोऽद्य नो यथा । नूनं त्वया हतः सोऽपि विक्रीतोऽपिहितोऽथवा । तस्मा दानय मे क्षिप्रं निराहारोऽपि गां त्वरात्
ହେ ପାପୀ! ଆଜି ମୋ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ କାହିଁକି ଫେରିଲା ନାହିଁ? ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ତାହାକୁ ମାରିଛ, କିମ୍ବା ବେଚିଛ, କିମ୍ବା ଲୁଚାଇଛ। ତେଣୁ ତୁରନ୍ତ ମୋତେ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ଦେ—ଉପବାସ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର।
Verse 8
तच्छ्रुत्वा भयसंत्रस्तः स मूकः पशुपालकः । निष्क्रांतो यष्टिमादाय निराहारोऽपि मन्दिरात्
ତାହା ଶୁଣି ଭୟରେ ସନ୍ତ୍ରସ୍ତ ସେ ମୂକ ପଶୁପାଳକ ଲାଠି ଧରି ଘରୁ ବାହାରିଲା—କିଛି ନ ଖାଇ ମଧ୍ୟ।
Verse 9
ततोऽरण्यं समासाद्य वीक्षांचक्रे समंततः । सूक्ष्मदृष्ट्या स दुर्गाणि गहनानि वनानि च
ତାପରେ ସେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖୋଜିଲା; ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୁର୍ଗମ ପଥ ଓ ଘନ ବନମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲା।
Verse 10
अथ तेन क्वचिद्दृष्टं पदं तस्य पशोः स्फुटम् । अटव्यां भ्रममाणेन परिज्ञातं च कृत्स्नशः
ତାପରେ ସେ କେଉଁଠି ନା କେଉଁଠି ସେହି ପଶୁର ସ୍ପଷ୍ଟ ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖିଲା; ଅଟବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରି କରି ସେ ଚିହ୍ନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚିହ୍ନିଲା।
Verse 11
ततश्च तत्पदान्वेषी स जगाम वनाद्वनम् । चमत्कारपुरस्यास्य समंताद्द्विजसत्त माः
ତାପରେ ସେହି ପଦଚିହ୍ନ ଖୋଜୁଥିବା ସେ ଜଣେ ଜଣେ କରି ବନରୁ ବନକୁ ଗଲା; ଏହି ଚମତ୍କାରପୁରର ଚାରିପାଖ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭ୍ରମଣ କଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
Verse 12
एवं प्रदक्षिणा तस्य जाता पशुदिदृक्षया । स्थानस्य चैव निर्वेशे पशोश्चापिद्विजोत्तमाः
ଏହିପରି ପଶୁକୁ ଦେଖିବା/ପୁନଃ ପାଇବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଅଜାଣତେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲା; ସେ ସ୍ଥାନର ସମଗ୍ର ପରିସର ଓ ପଶୁର ଅବସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଯେନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ।
Verse 13
प्रदक्षिणावसाने च पशुर्लब्धो हि तेन सः । निशांतेऽथ गृहं नीत्वा स्वामिने विनिवेदितः
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ସମାପ୍ତ ହେବା ସହିତ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପଶୁଟିକୁ ପାଇଲା। ପରେ ରାତିର ଶେଷରେ ତାହାକୁ ଘରକୁ ନେଇ ତାହାର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲା।
Verse 14
चैत्रे पुण्यतमे मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । क्षेत्रे पुण्यतमे देवास्तीर्थान्या यांति सर्वशः
ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ଚୈତ୍ର ମାସରେ, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ, ସେ ପରମ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଆସନ୍ତି।
Verse 15
एवमज्ञानभावेन कृता ताभ्यां प्रदक्षिणा । पशुपालपशुभ्यां वै सुपुण्ये तत्र वासरे
ଏହିପରି ଅଜ୍ଞାନଭାବରେ ମଧ୍ୟ, ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଦିନରେ ଗୋପାଳକ ଓ ପଶୁ—ଦୁହେଁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।
Verse 16
निराहारस्य मूकस्य साहारस्य पशोस्तथा
—ନିରାହାର ଥିବା ମୂକ ଜନଙ୍କର, ଏବଂ ଆହାର ପାଇଥିବା ପଶୁର ମଧ୍ୟ।
Verse 17
विना स्नानेन भक्षाच्च दैवाद्द्विजवरोत्तमाः । ततः काले व्यतिक्रांते कियन्मात्रे स्वकर्मतः । उभौ पंचत्वमापन्नौ पृथक्त्वेनायुषः क्षये
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସ୍ନାନ ବିନା ଓ ଭୋଜନ ବିନା ଦୈବବଶେ କିଛି କାଳ ଅତିକ୍ରମ ହେଲାପରେ, ନିଜ ନିଜ କର୍ମାନୁସାରେ ଆୟୁଷ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେବା ସମୟରେ ସେମାନେ ଉଭୟେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ମୃତ୍ୟୁ (ପଞ୍ଚତ୍ୱ) କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
Verse 18
ततश्च पशुपालस्तु दशार्णाधिपतेः सुतः । संजातस्तत्प्रभावेन पूर्वजातिमनुस्मरन्
ତାପରେ ସେ ପଶୁପାଳକ ସେହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ଦଶାର୍ଣାଧିପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲା ଏବଂ ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲା।
Verse 20
अथागत्य स राजेंद्रस्तेनैव सह मंत्रिणा । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां पुरस्तस्याः प्रदक्षिणाम्
ତାପରେ ସେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସେହି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ସେଠାକୁ ଆସି, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ତାହାର (ପବିତ୍ର ସନ୍ନିଧିର) ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।
Verse 21
चक्रे संवत्सरस्यांते श्रद्धया परया युतः । निराहारश्च मौनेन पदातिर्द्विजसत्तमाः
ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ, ବର୍ଷାନ୍ତେ ସେ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତାହା କଲା—ନିରାହାର ରହି, ମୌନବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ପଦଯାତ୍ରାରେ।
Verse 22
एकदा तत्र चाऽयाता मुनयः शंसितव्रताः । तीर्थे पापहरे पुण्ये विश्वामित्रसमुद्भवे
ଏକଦା ସେଠାକୁ ପ୍ରଶଂସିତ ବ୍ରତଧାରୀ ମୁନିମାନେ ଆସିଲେ—ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରସମୁଦ୍ଭବ, ପାପହର ଓ ପୁଣ୍ୟପ୍ରଦ ସେହି ତୀର୍ଥକୁ।
Verse 23
याज्ञवल्क्यो भरद्वाजः शुनःशेपोऽथ गालवः । देवलो भागुरिर्धौम्यः कश्य पश्च्यवनो भृगुः
ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଶୁନଃଶେପ ଓ ଗାଲବ; ଦେବଲ, ଭାଗୁରି, ଧୌମ୍ୟ, କଶ୍ୟପ, ଚ୍ୟବନ ଓ ଭୃଗୁ—ଏହି ମହର୍ଷିମାନେ ସେଠାରେ ସମାଗତ ହେଲେ।
Verse 24
तथान्ये शंसिताऽत्मानो ब्रह्मचर्यपरायणाः । तीर्थयात्राप्रसंगेन तस्मिन्क्षेत्रे समागताः
ସେହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ—ପ୍ରଶଂସିତ ଆଚରଣବାନ, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟପରାୟଣ—ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମାଗତ ହେଲେ।
Verse 25
तान्दृष्ट्वा स महीपालः प्रणिपत्य कृतांजलिः । यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं पूजयामास भक्तितः
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ରାଜା କରଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଜ୍ୟେଷ୍ଠତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଅନୁସାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
Verse 26
ततस्तेषां स मध्ये च संनिविष्टो महीपतिः । तथागतः स भूपालः सर्वै स्तैश्चाभिनंदितः
ତାପରେ ସେ ମହୀପତି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଏଭଳି ଭାବେ ସେମାନଙ୍କ ସମୀପକୁ ଆସିଥିବା ସେ ଭୂପାଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନନ୍ଦିତ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ।
Verse 27
ततश्चक्रुः कथा दिव्या मुनयस्ते महीपतेः । पुरतो मुनिमुख्यानां चरितानि महात्मनाम्
ତାପରେ ସେ ମୁନିମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ କଥା କହିଲେ—ମୁନିମୁଖ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଓ କର୍ମବୃତ୍ତାନ୍ତ।
Verse 28
राजर्षीणां पुराणानां धर्मशास्त्रसमुद्भवाः । आनंदं तस्य राजर्षेर्जनयंतो द्विजोत्तमाः
ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କ ବିଷୟକ ପୁରାଣ ଓ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଉପଦେଶ ଆଧାର କରି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିଜ ବଚନରେ ସେ ରାଜର୍ଷିଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ।
Verse 29
अथ क्वाऽपि कथांते स पार्थिवस्तैर्महर्षिभिः । पृष्टः कौतूहलाविष्टैर्दत्त्वा श्रौतीस्तदाशिषः
ତାପରେ କେତେବେଳେ କଥା ଶେଷ ହେବା ପରେ ସେ ରାଜା, ଶ୍ରୌତ ପ୍ରକାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅର୍ପଣ କରି, କୌତୁହଳାବିଷ୍ଟ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶ୍ନିତ ହେଲେ।
Verse 30
ऋषय ऊचुः । वर्षेवर्षे महीपाल त्वमत्राऽगत्य यत्नतः । करोषि मंत्रिणा सार्धं पुरस्याऽस्य प्रदक्षिणाम्
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହୀପାଳ! ତୁମେ ବର୍ଷେବର୍ଷେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଏଠାକୁ ଆସି, ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଏହି ନଗରର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଛ।
Verse 31
अस्मिन्क्षेत्रे सुतीर्थानि संति पार्थिवसत्तम । तथाऽन्यानि प्रसिद्धानि देवतायतनानि च
ହେ ପାର୍ଥିବସତ୍ତମ! ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥମାନ ଅଛି; ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆୟତନ ରୂପ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବାଳୟମାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
Verse 32
आदरस्तेषु वै राजन्नास्ति स्वल्पो ऽपि कर्हिचित् । एतन्नः कौतुकं जातं न चेद्गुह्यं प्रकीर्तय
ହେ ରାଜନ୍! ସେସବୁ ପ୍ରତି ତୁମର ଆଦର କେବେ ମଧ୍ୟ ଅଳ୍ପମାତ୍ର ମଧ୍ୟ କମେ ନାହିଁ। ଏହାରୁ ଆମର କୌତୁହଳ ଜାଗିଛି; ଗୁହ୍ୟ ନୁହେଁ ଯଦି, ତେବେ କହ।
Verse 33
सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा विनयाऽवनतः स्थितः । स प्रोवाच वचो भूपः किंचिद्व्रीडासमन्वितः
ସୂତ କହିଲେ—ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ବିନୟରେ ନମି ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ। ପରେ ଅଳ୍ପ ଲଜ୍ଜାସହିତ ଉତ୍ତର କହିଲେ।
Verse 34
यत्पृष्टोऽस्मि द्विजश्रेष्ठा युष्माभिः सांप्रतं मम । तद्गुह्यं न मयाऽख्यातं कस्यचिद्धरणीतले
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଆପଣମାନେ ଏମାତ୍ରେ ଯାହା ମୋତେ ପଚାରିଛନ୍ତି, ସେଇ ଗୁହ୍ୟ ରହସ୍ୟ ମୁଁ ଧରଣୀତଳେ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ କହିନାହିଁ।
Verse 35
तथाऽपि हि प्रकर्तव्यं युष्माकं सत्यमेव हि । अपि गुह्यतमं चेत्स्याच्छृण्वंतु मुनिसत्तमाः
ତଥାପି ଆପଣମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏହା ସତ୍ୟ ଓ ଯଥୋଚିତ। ଯଦି ଅତିଗୁହ୍ୟ ମଧ୍ୟ ହୁଏ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଶୁଣନ୍ତୁ।
Verse 36
सूत उवाच । ततः स कथयामास पूर्वजातिसमुद्भवम् । वृत्तांतं तन्मुनींद्राणां तेषां ब्राह्मणसत्तमाः
ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ସେଇ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ—ସେହି ମୁନୀନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ।
Verse 37
यथा नष्टः पशुस्तस्य कृता यद्वदवेक्षणा । यथा प्रदक्षिणा जाता चमत्कारपुरस्य तु
ତାଙ୍କର ପଶୁ କିପରି ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଏବଂ କିପରି ତାହାର ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଗଲା; ତଥା ଚମତ୍କାରପୁରର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କିପରି ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
Verse 38
जातिस्मृतिर्यथा जाता प्राक्तनी तत्प्रभावतः । राज्यप्राप्तिर्विभूतिश्च तथेष्टाप्तिः पदेपदे
ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ଯେପରି ପୂର୍ବଜନ୍ମସ୍ମୃତି ଜାଗ୍ରତ ହେଲା; ସେପରି ରାଜ୍ୟଲାଭ ଓ ବିଭୂତି ମିଳିଲା, ଏବଂ ପଦେପଦେ ଇଷ୍ଟଫଳ ସିଦ୍ଧ ହେଲା।
Verse 39
तच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे प्रहृष्टाः पृथिवीपतेः । आशीर्वादान्बहून्दत्त्वा साधुसाध्विति चाऽब्रुवन्
ତାହା ଶୁଣି ପୃଥିବୀପତିଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ମୁନି ହର୍ଷିତ ହେଲେ; ବହୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ “ସାଧୁ! ସାଧୁ!” ବୋଲି କହିଲେ।
Verse 40
समुत्थाय ततश्चक्रुः पुरस्तस्याः प्रदक्षिणाम् । यथोक्तविधिना सर्वे श्रद्धया परया युताः
ତାପରେ ସେମାନେ ଉଠି, ଯଥୋକ୍ତ ବିଧିଅନୁସାରେ, ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।
Verse 41
गताश्च परमां सिद्धिं तत्प्रभावात्सुदुर्लभाम् । जपयज्ञप्रदानैर्या तीर्थसेवादिकैरपि
ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ସେମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ—ଯାହା ଜପ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥସେବା ଆଦିଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
Verse 42
सोऽपि राजा स मन्त्री च जातौ वैमानिकौ सुरौ । अद्याऽपि तौ हि दृश्येते तारारूपौ नभस्तले
ସେଇ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ବୈମାନିକ ଦେବରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଆକାଶରେ ତାରାରୂପେ ଦୃଶ୍ୟମାନ।