Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

सूत उवाच । आसीद्ब्राह्मणशार्दूलः शाकल्य इति विश्रुतः । भार्गवान्वयसंभूतो वेद वेदांगपारगः

Transliteration

sūta uvāca | āsīdbrāhmaṇaśārdūlaḥ śākalya iti viśrutaḥ | bhārgavānvayasaṃbhūto veda vedāṃgapāragaḥ

Translation

ସୂତ କହିଲେ—ପୂର୍ବେ ‘ଶାକଲ୍ୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଶାର୍ଦୂଳ ଥିଲେ। ସେ ଭାର୍ଗବ ବଂଶଜ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• आसीत्: there was
• आसीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ब्राह्मणशार्दूलः: a tiger among Brahmins; eminent Brahmin
• ब्राह्मणशार्दूलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (ब्राह्मणः शार्दूल इव)

• शाकल्यः: Śākalya
• शाकल्यः: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शाकल्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• इति: thus; named
• इति: Quotation marker (इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/नामनिर्देश (quotative particle)

• विश्रुतः: well-known; renowned
• विश्रुतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• भार्गवान्वयसंभूतः: born in the Bhārgava lineage
• भार्गवान्वयसंभूतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भार्गव (प्रातिपदिक) + अन्वय (प्रातिपदिक) + संभूत (सम्+भू; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भार्गवान्वयात् संभूतः)

• वेद: knew
• वेद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect) / लट्-लकार (Present) रूपसाम्य; प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; अर्थतः 'जानाति'

• वेदाङ्गपारगः: master of the Vedāṅgas
• वेदाङ्गपारगः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेदाङ्ग (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वेदाङ्गानां पारगः)

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Sūta describes Śākalya: a dignified brāhmaṇa with sharp gaze, holding a manuscript or staff, surrounded by students; subtle aura of scholastic intensity.

Characters & Entities

• Sūta
• Śākalya
• Bhārgava lineage
• Veda
• Vedāṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual authority in Purāṇic narratives is grounded in lineage, discipline, and mastery of śāstra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse introduces a key figure whose story will support the tīrtha’s glory; the place-name is not stated in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it establishes the credentials of Śākalya as a Vedic authority within the māhātmya.