Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

युधिष्ठिर उवाच । देवि पूज्ये महाशक्ते कृष्णस्य भगिनि प्रिये । नत्वा त्वां शरणं यामि मनोवाक्कायकर्मभिः

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | devi pūjye mahāśakte kṛṣṇasya bhagini priye | natvā tvāṃ śaraṇaṃ yāmi manovākkāyakarmabhiḥ

Translation

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ହେ ଦେବି, ପୂଜ୍ୟେ, ହେ ମହାଶକ୍ତି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭଗିନୀ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି ମନ-ବାକ୍-କାୟ-କର୍ମରେ ମୁଁ ତୁମ ଶରଣକୁ ଯାଉଛି।

Word by Word

• युधिष्ठिरः: Yudhiṣṭhira
• युधिष्ठिरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• पूज्ये: worthy of worship
• पूज्ये: Sambodhana (Address-qualifier/सम्बोधनविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूज्य (प्रातिपदिक/कृदन्त-विशेषण)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); विशेषण

• महाशक्ते: O great Power
• महाशक्ते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (उपसर्ग/पूर्वपद) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• कृष्णस्य: of Kṛṣṇa
• कृष्णस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• भगिनि: O sister
• भगिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• प्रिये: O beloved
• प्रिये: Sambodhana (Address-qualifier/सम्बोधनविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); विशेषण

• नत्वा: having bowed
• नत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: नम् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (सम्बोधनार्थे), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• यामि: I go / I take (refuge)
• यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• मनः: with mind
• मनः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular) (समासपूर्वपद)

• वाक्: with speech
• वाक्: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular) (समासपूर्वपद)

• काय: with body
• काय: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: काय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular) (समासपूर्वपद)

• कर्मभिः: with deeds
• कर्मभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)

Speaker

Yudhiṣṭhira

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• Devī
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True refuge in the Goddess is total—uniting thought, word, bodily conduct, and ethical action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The hymn is framed within a kṣetra context where Devī is worshipped as a protective power for pilgrims.

What ritualistic prescription is mentioned?

A stotra-style act of śaraṇāgati (taking refuge) expressed through bowing and inner-outer dedication.