Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 86

Devanagari script

इति जपः । नैषु क्रोधो न मात्सर्यं पुण्यपापार्जनेन च । अयुतं द्विगुणं चापि क्रमादायुः प्रकीर्तितम्

Transliteration

iti japaḥ | naiṣu krodho na mātsaryaṃ puṇyapāpārjanena ca | ayutaṃ dviguṇaṃ cāpi kramādāyuḥ prakīrtitam

Translation

ଏହିପରି ଜପବିଧି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ ନାହିଁ, ମାତ୍ସର୍ୟ ନାହିଁ; ପୁଣ୍ୟ‑ପାପର ଅର୍ଜନ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ଆୟୁ କ୍ରମେ ଦଶହଜାର, ଏବଂ ତାହାର ଦ୍ୱିଗୁଣ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative particle/इत्यर्थक-अव्यय)

• जपः: recitation; japa
• जपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation marker/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• एषु: in these (persons/acts)
• एषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन; सर्वनाम

• क्रोधः: anger
• क्रोधः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• न: nor/not
• न: Sambandha (Negation marker/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• मात्सर्यम्: envy; jealousy
• मात्सर्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मात्सर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom./Acc.), एकवचन

• पुण्यपापार्जनेन: by the acquisition of merit and sin
• पुण्यपापार्जनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुण्य + पाप + अर्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः (तत्पुरुषः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अयुतम्: ten thousand
• अयुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom./Acc.), एकवचन; संख्यावाचक-शब्द

• द्विगुणम्: double
• द्विगुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom./Acc.), एकवचन; विशेषण; समासः (तत्पुरुषः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अपि: also; even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (emphatic/inclusive particle)

• क्रमात्: in order; successively
• क्रमात्: Adverbial (Manner/क्रमेण)
• Type: Noun
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (in sequence)

• आयुः: lifespan
• आयुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• प्रकीर्तितम्: is proclaimed; is stated
• प्रकीर्तितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is proclaimed’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Skanda Dialogue

Listener: Kauravya (descendant of Kuru)

Visual Art Cues

Scene: A serene assembly of japa-practitioners seated in luminous stillness, faces calm and free of anger/envy; subtle aura indicating long life and higher-loka eligibility.

Characters & Entities

• Japa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True spiritual practice culminates in inner purity—free from anger and envy—and transcends merit–sin accounting.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the focus is on the transformative state produced by japa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Japa (sacred repetition) is explicitly referenced as the practice.