Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 85

Devanagari script

यद्यत्कर्ममयं लिंगं ब्रह्मलिंगं जनोर्चयन् । भेदेनैकांतमद्वैतं तस्मै भगवते नमः

Transliteration

yadyatkarmamayaṃ liṃgaṃ brahmaliṃgaṃ janorcayan | bhedenaikāṃtamadvaitaṃ tasmai bhagavate namaḥ

Translation

ଲୋକେ ଯେଯେ କର୍ମମୟ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମଲିଙ୍ଗ; ଭେଦଭାବରେ ଉପାସିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ସେ ପରମ ଏକାନ୍ତ ଅଦ୍ୱୈତ—ସେଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Word by Word

• यत्: whatever
• यत्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; यद्यत्-प्रयोगे ‘whatever’

• यत्: whatever (each)
• यत्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; पुनरुक्ति-प्रयोग (yad-yat)

• कर्ममयम्: consisting of action/ritual
• कर्ममयम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कर्मन् + मय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्म-सम्बन्धी मयम् = ‘made of/consisting of action’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying लिङ्गम्)

• लिङ्गम्: liṅga, emblem
• लिङ्गम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ब्रह्मलिङ्गम्: Brahman-liṅga / liṅga of Brahman
• ब्रह्मलिङ्गम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः लिङ्गम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मपद (object)

• जनः: a person/people
• जनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उर्चयन्: worshipping
• उर्चयन्: Karta (Agent as participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ-प्रत्यय/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; परस्मैपदी; ‘worshipping’ (qualifies जनः)

• भेदेन: by distinction/by difference
• भेदेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• एकान्तम्: exclusive, absolute
• एकान्तम्: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकान्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying अद्वैतम्)

• अद्वैतम्: non-duality
• अद्वैतम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अद्वैत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तस्मै: to him/to that (one)
• तस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन, पुंलिङ्ग

• भगवते: to the Lord
• भगवते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• नमः: salutation
• नमः: Prayojana/Discourse (Salutation/नमस्कार)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक/निपातवत्)
• Form: अव्ययवत् प्रयोगः; नमः-शब्दः (salutation particle), दत्तिवाचक-प्रयोगे चतुर्थी-सह (with dative)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahma-liṅga (conceptual/universal)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Devotees offer water, bilva leaves, and lamps to a dark stone liṅga; above it, the liṅga dissolves into a boundless luminous Brahman-field, indicating that the worshipped form is the non-dual Absolute; the verse ends in a gesture of namaskāra.

Characters & Entities

• Bhagavān
• Brahman
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when worship seems dualistic, the ultimate reality of the Lord is non-dual Brahman.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No place-name appears here; the verse glorifies the principle of Brahma-liṅga worship rather than a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Arcana (worship) of the liṅga—specifically the Brahma-liṅga—is affirmed.