Adhyaya 36

Verse 1

नारद उवाच । एवं दृष्ट्वा क्षितौ तानि लिंगानि हरसूनुना । हरिब्रह्मेंद्रप्रमुखा देवाः प्रोचुः परस्परम्

ନାରଦ କହିଲେ—ପୃଥିବୀରେ ହରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ସେହି ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ହରି, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରମୁଖ ଦେବମାନେ ପରସ୍ପରେ କଥା କହିଲେ।

Verse 2

अहो धन्यः कुमारोऽयं महीसागरसंगमे । येन चत्वारी लिंगानि स्तापितानि सुदुर्लभे

ଆହୋ! ମହୀ–ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ ଏହି କୁମାର ଧନ୍ୟ; ଯେଉଁଥିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଚାରି ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି।

Verse 3

वयमप्यत्र शुद्ध्यर्थं तोषार्थं स्कन्दरुद्रयोः । साध्वर्थे चात्मलाभाय कुर्मो लिंगपरंपराम्

ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତୋଷ ପାଇଁ, ସଦର୍ଥ ଏବଂ ଆତ୍ମଲାଭ ପାଇଁ ଲିଙ୍ଗ-ପରମ୍ପରା ସ୍ଥାପନ କରିବୁ।

Verse 4

अथवा कोटिशो देवा मुनयो नैव संख्यया । सर्वे चेत्स्थापयिष्यंति लिंगान्यत्र महीतटे

କିମ୍ବା କୋଟି କୋଟି ଦେବତା ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ମୁନି—ଯଦି ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏହି ତଟରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତି—(ତେବେ ଏହି ସ୍ଥାନ ପରମ ପବିତ୍ର ହେବ)।

Verse 5

पूजा तेषां कतं भावि बहुत्वाच्चात्र पठ्यते । यस्य राष्ट्रे रुद्रलिंगं पूज्यते नैव शक्तितः

ସେମାନଙ୍କ ପୂଜା କିପରି ସମ୍ୟକ୍ ହେବ? କାରଣ ସେମାନେ ବହୁ—ଏଠାରେ ଏମିତି ପଢ଼ାଯାଏ। ଯେ ରାଜ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରଲିଙ୍ଗକୁ ଯଥାଶକ୍ତି ପୂଜା କରାଯାଏ ନାହିଁ,

Verse 6

तस्य सीदति तद्राष्ट्रं दुर्भिक्षव्याधितस्करैः । संभूय स्थापयिष्यामो लिंगमेकं ततः शुभम्

ସେହି ରାଜ୍ୟ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ ଓ ଚୋରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଅବନତି ପାଏ। ତେଣୁ ଆମେ ସମେତି ଏକ ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବୁ।

Verse 7

इति कृत्वा मतिं सर्वे प्राप्यानुज्ञां महेश्वरात् । प्रहर्षिता सुहश्चैव हरिब्रह्ममुखाः सुराः

ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି ଏବଂ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅନୁଜ୍ଞା ପାଇ, ହରି ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 8

भूमिभागं शुभं वीक्ष्य विजने लिंगमुत्तमम् । स्थापयामासुरथ ते स्वयं ब्रह्मविनिर्मितम्

ତାପରେ ସେମାନେ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଭ ଭୂମିଭାଗ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ମିତ ସେଇ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗକୁ ସେଠାରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 9

सिद्धार्थैः स्तापितं यस्मा द्देवैर्ब्रह्मादिभिः स्वयम् । सिद्धेश्वरमिति प्राह नाम लिंगस्य वै गुहः

ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବାରୁ, ଗୁହ (ସ୍କନ୍ଦ) ସେଇ ଲିଙ୍ଗର ନାମ ‘ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର’ ବୋଲି କହିଲେ।

Verse 10

सर्वैर्देवैस्तत्र लिंगे खानितं सर उत्तमम् । सर्वतीर्थोदकैः शुभ्रैः पूरितं च महात्मभिः

ସେଠାରେ ସେଇ ଲିଙ୍ଗର ସମୀପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକ ଉତ୍ତମ ସରୋବର ଖୋଦିଲେ, ଏବଂ ମହାତ୍ମାମାନେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ତାହାକୁ ପୂରଣ କଲେ।

Verse 11

एतस्मिन्नंतरे पार्थ पातालाच्छेषनंदनः । कुमुदोनाम आगत्य प्राह शेषाहिपन्नगान्

ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ହେ ପାର୍ଥ, ପାତାଳରୁ ଶେଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ‘କୁମୁଦ’ ନାମକ ନାଗ ଉପରକୁ ଆସି, ଶେଷବଂଶୀୟ ନାଗମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲା।

Verse 12

अस्मिंस्तारकयुद्धे तु प्रलंबोनाम दानवः । पलायित्वा स्कंदभीत्या पापः पातालमाविशत्

ଏହି ତାରକ-ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଲମ୍ବ ନାମକ ପାପୀ ଦାନବ ସ୍କନ୍ଦଭୟରେ ପଳାଇ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 13

स वो वसूनि पुत्रांश्च भार्याः कन्या गृहाणि च । विध्वंसयति नागेंद्राः शीघ्रं धावतधावत

ସେ ତୁମ ଧନ, ପୁଅମାନେ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, କନ୍ୟାମାନେ ଓ ଘରମାନେ ଧ୍ୱଂସ କରୁଛି। ହେ ନାଗେନ୍ଦ୍ରମାନେ, ଶୀଘ୍ର ଦୌଡ଼, ଦୌଡ଼!

Verse 14

शेषात्मजस्य तद्वाक्यं कुमदस्य निशम्यते । औत्सुक्यमापुर्नागेंद्रा यामयामेति वादिनः

ଶେଷପୁତ୍ର କୁମୁଦଙ୍କ ସେଇ କଥା ଶୁଣି ନାଗେନ୍ଦ୍ରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତୁର ହେଲେ ଏବଂ ‘ଚଳ, ଚଳ’ ବୋଲି କହି ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 15

तान्निवार्य ततः स्कंदः क्रुद्धः शक्तिमथाददे । पातालाय मुमोचाथ प्रोच्य दैत्यो निहन्यताम्

ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକି ସ୍କନ୍ଦ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଶକ୍ତି (ବେଳ) ଧରିଲେ। ‘ଦୈତ୍ୟ ନିହତ ହେଉ’ ବୋଲି କହି ପାତାଳ ଦିଗକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

Verse 16

ततः स्कंदभुजोत्सृष्टा भुवं निर्भिद्य वेगतः । प्रविष्टा सहसा शक्तिर्यथा दैवं नरं प्रति

ତାପରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଭୁଜରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶକ୍ତି ବେଗରେ ପୃଥିବୀକୁ ଭେଦି ସହସା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା—ଯେପରି ଦୈବଗତି ମନୁଷ୍ୟ ଉପରେ ଧାଇ ଆସେ।

Verse 17

सा तं हत्वा प्रलंबं च कोटिभिर्दशभिर्वृतम् । नंदयित्वा गता नागाञ्जलकल्लोपूर्विका

ସେଇ ଶକ୍ତି ତାକୁ ଏବଂ ଦଶ କୋଟି ପରିବାରରେ ଘେରା ପ୍ରଲମ୍ବକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲା। ନାଗମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ସେ ଜଳକଲ୍ଲୋପୂର୍ବିକା ଦିଗକୁ ଗଲା।

Verse 18

यांत्या शक्त्या तया पार्थ यत्कृतं विवरं भुवि । पातालगंगातोयेन पूरितं पापहारिणा

ହେ ପାର୍ଥ! ଯାଉଥିବା ସେଇ ଶକ୍ତି ଭୂମିରେ ଯେ ଛିଦ୍ର କରିଥିଲା, ତାହା ପାପହାରିଣୀ ପାତାଳଗଙ୍ଗାର ଜଳରେ ପୂରିଗଲା।

Verse 19

तस्य नाम ददौ स्कंदः सिद्धकूप इति स्मृतः । कृष्माष्टम्यां चतुर्दश्यामुपवासी नरः स्वयम्

ସ୍କନ୍ଦ ତାହାକୁ ନାମ ଦେଲେ; ତାହା ‘ସିଦ୍ଧକୂପ’ ବୋଲି ସ୍ମରଣୀୟ। କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜେ ଉପବାସ କରୁ।

Verse 20

स्नात्वा कूपेऽर्चयेदीशं सिद्धेश्वरमनन्यधीः । प्रभूतभवसंभूतपापं तस्य विलीयते

କୂପରେ ସ୍ନାନ କରି ଅନନ୍ୟଚିତ୍ତରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଈଶଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରୁ। ତାହାର ଭବସଂସାରଜନିତ ପ୍ରଚୁର ପାପ ଲୟ ପାଏ।

Verse 21

सिद्धकुंडे च यः स्नात्वा श्राद्धं कुर्याद्विचक्षणः । सर्वकल्मषनिर्मुक्तो भक्तियोग्यो भवेभवे

ଯେ ବିଚକ୍ଷଣ ସିଦ୍ଧକୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ସର୍ବ କଲ୍ମଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ଭକ୍ତିଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 22

वृश्चाप्यक्षयस्तस्य तुष्टो रुद्रो वरं ददौ । प्रयाग वटतुल्योऽयमेतत्सत्यं न संशयः

ତାହାର ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦି ପିତୃକର୍ମ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ପ୍ରସନ୍ନ ରୁଦ୍ର ବର ଦେଲେ—“ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରୟାଗର ଅକ୍ଷୟବଟ ସମ; ଏହା ସତ୍ୟ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।”

Verse 23

अत्रागत्य महाभागः क्षाद्धं कुर्यात्सुभक्तितः । पितॄणामक्षयं तच्च सर्वेषां पिंडपातनम्

ହେ ମହାଭାଗ, ଏଠାକୁ ଆସି ଶୁଭଭକ୍ତିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର। ତାହା ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପିତୃଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡଦାନ ସମାନ ହୁଏ।

Verse 24

ततो ब्रह्मादयो देवाः स्कंदेन सहितास्तदा । सिद्धांबिकां महाशक्तिं प्रार्थयामासुरीश्वरीम्

ତାପରେ ସ୍କନ୍ଦ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବମାନେ ମହାଶକ୍ତି, ଅଧୀଶ୍ୱରୀ ସିଦ୍ଧାମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

Verse 25

त्वयाविष्टो हि भगवान्मत्स्यरूपी जनार्दनः । जगदुद्धारणार्थाय चक्रे कर्माम्यनेकशः

ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ପ୍ରେରଣାରେ ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦନ ମତ୍ସ୍ୟରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଜଗତ୍ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ସେ ଅନେକ ମହାକର୍ମ କରିଥିଲେ।

Verse 26

इति तां प्रार्थयामासुरत्र त्याज्यं न ते शुभे । अत्र स्थिताः सर्व इमे क्षेत्रपाला महाबलाः

ଏଭଳି ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ ଏହି ସ୍ଥାନ ତ୍ୟାଗ କରନି। ଏଠାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ମହାବଳୀ କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାନେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।”

Verse 27

अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां बलिपुष्पैश्च त्वां शुभे । ये पूजयंति ते पाल्याः सर्वापत्सु च या सदा

ହେ ଶୁଭେ! ଅଷ୍ଟମୀ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ବଳି ଓ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରି ଯେମାନେ ତୁମ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ସଦା ସମସ୍ତ ଆପଦରେ ରକ୍ଷା କର।

Verse 28

एवमुक्ता सिद्धमाता तथेति प्रत्यपद्यत । स्थापयामासुरथ तां लिंगादुत्तरभागतः

ଏପରି କୁହାଯାଉଥିବାବେଳେ ସିଦ୍ଧମାତା ‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଲେ। ପରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 29

ततः क्षेत्रपतीन्देवाश्चतुःषष्टिं महेश्वरम् । सिद्धेयं नाम क्षेत्रस्य रक्षार्थं निदधुः स्वयम्

ତାପରେ ଦେବମାନେ ସ୍ୱୟଂ ‘ସିଦ୍ଧେୟା’ ନାମକ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷାର୍ଥେ ଚଉଷଠି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କ୍ଷେତ୍ରପତି (ରକ୍ଷକ) ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

Verse 30

त्वां च ये पूजयिष्यंति कार्यारभेषु सर्वदा । वर्षे वर्षे राजमाषबलिना च विशेषतः

ଏବଂ ଯେମାନେ ସର୍ବଦା କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭରେ ତୁମ ପୂଜା କରିବେ—ବିଶେଷତଃ ପ୍ରତିବର୍ଷ ରାଜମାଷ (ଉଡ଼ଦ) ବଳି ଅର୍ପଣ କରି—

Verse 31

तानसौ पालयेत्तुष्टः पिता लोकानिव स्वकान् । सिद्धिकृतो देवास्तत्र सिद्धिविनायकम्

ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପିତା ଯେପରି ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ପାଳନ କରେ ସେପରି ରକ୍ଷା କରିବ। ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧିଦାତା ଦେବମାନେ ସିଦ୍ଧିବିନାୟକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 32

कपर्दितनयं प्रार्थ्य स्थापयाचक्रिरे मुदा । तं च ये पूजयंत्यत्र कार्यारंभेषु सर्वदा

କପର୍ଦ୍ଦିତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ଏବଂ ଯେମାନେ ଏଠାରେ ସର୍ବଦା କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି—

Verse 33

तेषां सिद्धिं ददात्येष प्रबलो विघ्नराड्भवः । यद्यत्र पूजयेद्यस्तु सततं सिद्धसप्तकम्

ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରବଳ ବିଘ୍ନରାଜ (ଗଣପତି) ସିଦ୍ଧି ଦାନ କରନ୍ତି। ଏବଂ ଯେ ଏଠାରେ ସତତ ‘ସିଦ୍ଧ-ସପ୍ତକ’କୁ ପୂଜେ—

Verse 34

पश्येद्वा स्मरते वापि सर्वदोषैर्विमुच्यते । सिद्धेश्वरः सिद्धवटश्च साक्षात्सिद्धांबिका सिद्धविनायकश्च । सिद्धेयक्षेत्राधिपतिश्च सिद्धसरस्तथा सिद्धकूपश्च सप्त

ଯେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖେ କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ ମାତ୍ର କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସେହି ସାତ—ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର, ସିଦ୍ଧବଟ, ସାକ୍ଷାତ୍ ସିଦ୍ଧାମ୍ବିକା, ସିଦ୍ଧବିନାୟକ, ସିଦ୍ଧେୟ-କ୍ଷେତ୍ରାଧିପତି, ସିଦ୍ଧସର (ପବିତ୍ର ସରୋବର) ଏବଂ ସିଦ୍ଧକୂପ (ପୁଣ୍ୟ କୂପ)।

Verse 35

अत्र तुष्टो ददौ रुद्रः सुराणां दुर्लभान्वरान् । वैशाखमासस्याष्टम्यां कृष्णायां सिद्धकूपके

ଏଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରୁଦ୍ର ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଏମିତି ବର ଦାନ କଲେ—ବୈଶାଖ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀରେ, ସିଦ୍ଧକୂପରେ।

Verse 36

स्नात्वा पिंडान्वटे कृत्वा पूजयन्मां च सिद्धभाक् । सदा योऽभ्यर्चयेन्मां च ब्रह्मचारी जितेंद्रियः

ସ୍ନାନ କରି, ବଟବୃକ୍ଷ ନିକଟେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରି, ଏବଂ ମୋର ପୂଜା କଲେ ସେ ସିଦ୍ଧିର ଭାଗୀ ହୁଏ। ଯେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ ମୋତେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ସେ ସେହି ଫଳ ପାଏ।

Verse 37

अष्टाविष्टकरा नित्यं भवेयुस्तस्य सिद्धयः । मंत्रजाप्यं बलिं होममत्र यः कुरुते नरः

ତାହାର ସିଦ୍ଧିମାନେ ନିତ୍ୟ ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିଗୁଣ ଫଳଦାୟକ ହୁଅନ୍ତି। ଯେ ନର ଏହି ସ୍ଥାନରେ ମନ୍ତ୍ରଜପ, ବଳି-ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ହୋମ କରେ, ସେ ଏମିତି ସିଦ୍ଧି ପାଏ।

Verse 38

एकचित्तः शुचिर्भूत्वा सोऽभूष्टां सिद्धिमाप्नुयात् । समाहितमनाश्चाथ सिद्धेशं यस्तु पश्यति

ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ ସେ ଅଭୀଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ପାଏ। ପରେ ସମାହିତ ମନରେ ଯେ ସିଦ୍ଧେଶଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ଫଳ ଲାଭ କରେ।

Verse 39

तस्य सिद्धिर्भवत्येव विघ्नैर्यदि न हन्यते । सिद्धांबिका महादेवी ह्यत्र संनिहितास्ति या

ତାହାର ସିଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ, ଯଦି ତାହା ବିଘ୍ନଦ୍ୱାରା ନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। କାରଣ ଏଠାରେ ସିଦ୍ଧାମ୍ବିକା ମହାଦେବୀ ସନ୍ନିହିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 40

सिद्धिदा साधकेंद्राणां महाविद्यां जपंति ये । धीरेभ्यो ब्रह्मचारिभ्यः सत्यचित्तेभ्य एव च

ସେ ସାଧକେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ—ଯେମାନେ ମହାବିଦ୍ୟାର ଜପ କରନ୍ତି। ଧୀରମାନଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସତ୍ୟଚିତ୍ତମାନଙ୍କୁ ସେ ବର ଦିଅନ୍ତି।

Verse 41

मंत्रजाप्याद्ददात्येषा सर्वसिद्धीर्यथोप्सिताः । पातालस्य बिलं चैतद्गुहशक्त्या कृतं महत्

ମନ୍ତ୍ରଜପ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେବୀ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି। ଏହା ପାତାଳର ମହାନ ବିଲ; ଗୁହ (ସ୍କନ୍ଦ) ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ।

Verse 42

सिद्धां बिकाप्रसादेन विघ्नक्षेत्रपयोर्मम । प्रत्यक्षं भविता यत्र नानाश्चर्याणि भूरिशः

ସିଦ୍ଧାମ୍ବିକାଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଏହି ବିଘ୍ନକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଜଳରେ ନାନାପ୍ରକାର ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେବ।

Verse 43

अत्र सिद्धिं प्रयास्यंति कोटिशः पुरुषाः सुराः । विद्याधरत्वं देवत्वं गंधर्वत्वं च नागता

ଏଠାରେ କୋଟି କୋଟି ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରି ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟାଧରତ୍ୱ, ଦେବତ୍ୱ, ଗନ୍ଧର୍ବତ୍ୱ ଏବଂ ନାଗଭାବ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ।

Verse 44

यक्षत्वं चामरत्वं च प्राप्स्यंत्यत्र च साधकाः । अत्र वै विजयोनाम स्थंडिलस्य प्रभावतः

ଏଠାରେ ସାଧକମାନେ ଯକ୍ଷତ୍ୱ ଓ ଅମରତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ନିଶ୍ଚୟ, ‘ବିଜୟ’ ନାମକ ସ୍ଥଣ୍ଡିଲ-ଭୂମିର ପ୍ରଭାବରୁ ଏହି ସବୁ ହୁଏ।

Verse 45

सिद्धांबिकां समाराध्य सिद्धिमाप्स्यति दुर्लभाम् । यो मां द्रक्ष्यति चात्रस्थं यश्च मां पूजयिष्यति । वादप्रचारतो वापि पुण्यावाप्तिर्भविष्यति

ସିଦ୍ଧାମ୍ବିକାଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କଲେ ଦୁର୍ଲଭ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯେ ଏଠାରେ ସ୍ଥିତ ମୋତେ ଦର୍ଶନ କରିବ, ଯେ ମୋର ପୂଜା କରିବ—ଏବଂ ଏହାକୁ କହି ପ୍ରଚାର କରିବ—ସେ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିବ।

Verse 46

नारद उवाच । त्र्यंबकेण वरेष्वेवं दत्तेष्वपि सुरोत्तमाः

ନାରଦ କହିଲେ—ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ ଏପରି ଭାବେ ବର ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ…

Verse 47

प्रहृष्टाः समपद्यंत गाथां चेमां जगुस्तदा । तेन यज्ञैर्जपैःस्तोत्रैस्तपो भिस्तोषिता वयम्

ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହେଲେ ଏବଂ ତେବେ ଏହି ଗାଥା ଗାଇଲେ—“ସେହି ଯଜ୍ଞ, ଜପ, ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଆମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲୁ।”

Verse 48

सर्वे देवाः सिद्धिलिंगं यो नरः पूजयिष्यति । सर्वकामफलावाप्तिरित्येवं शंकरोऽब्रवीत्

ଯେ ନର ସିଦ୍ଧିଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିବ, ସେ ସମସ୍ତ କାମନାର ଫଳ ପାଇବ—ଏପରି ଶଙ୍କର କହିଲେ।

Verse 49

इत्युक्त्वा ते जयं प्राप्ताः स्कंदेन सहिताः सुराः । काराय्यं रम्यप्रासादान्रम्यैस्तारकसंभवैः

ଏପରି କହି ସ୍କନ୍ଦସହିତ ସେ ସୁରମାନେ ବିଜୟ ପାଇଲେ। ତାରକବଂଶର ପରାଜୟରୁ ଲଭ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ନିଧିଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ରମ୍ୟ ପ୍ରାସାଦ ସେମାନେ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ।

Verse 50

चतुर्वर्गफलावाप्तिं दत्त्वा क्षेत्रस्य संययुः । केचित्स्कंदं प्रशंसंतस्तीर्थमन्ये हरिं परे

ସେ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ-କାମ-ମୋକ୍ଷ ଚତୁର୍ବର୍ଗର ଫଳପ୍ରାପ୍ତି ଦାନ କରି ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। କେହି ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ, କେହି ତୀର୍ଥକୁ, ଆଉ କେହି ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 51

केचिल्लिंगानि पंचापि युद्धं केचिद्दिवं ययुः । ततोंऽतरिक्षे चालिंग्य महासेनं हरोऽब्रवीत्

କେହି ପାଞ୍ଚଟି ଲିଙ୍ଗ ସବୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, କେହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଗଲେ, ଆଉ କେହି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ମହାସେନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ହର କହିଲେ।

Verse 52

सप्तमे मारुतस्कंधे व स नित्यं प्रियात्मज । कार्येष्वहं त्वया पुत्र संप्रष्टव्यः सदैव हि

ସପ୍ତମ ବିଭାଗ—ମାରୁତ-ସ୍କନ୍ଧରେ—ଏହି ଉପଦେଶ ନିତ୍ୟ କଥିତ ହେବ, ହେ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ବତ୍ସ, ତୁମେ ସଦା ମୋତେ ପଚାରିବା ଉଚିତ।

Verse 53

दर्शनान्मम भक्त्या च श्रेयः परमवाप्स्यसि । स्तंभतीर्थे च वत्स्येऽहं न विमोक्ष्यामि कर्हिचित्

ମୋର ଦର୍ଶନ ଓ ମୋପ୍ରତି ଭକ୍ତିଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପରମ ଶ୍ରେୟ ପାଇବ। ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭ-ତୀର୍ଥରେ ମୁଁ ବସିବି; କେବେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ।

Verse 54

इत्युक्त्वा विससर्जैनं परिष्वज्य महेश्वरः । ब्रह्मविष्णुमुखांश्चैव भक्त्या तैरभिनंदितः

ଏପରି କହି ମହେଶ୍ୱର ତାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ବିଦାୟ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଆଦିମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ତାହାକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ।

Verse 55

विसर्जिताः सुराजग्मुः स्वानिस्वान्यालयानि च । शर्वो जगाम कैलासं स्कंधं वै सप्तमं गुहः

ବିଦାୟ ପାଇ ସୁରମାନେ ନିଜ ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ। ଶର୍ବ (ଶିବ) କୈଳାସକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଗୁହ (ସ୍କନ୍ଦ) ସପ୍ତମ ସ୍କନ୍ଧକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 56

इत्येतत्कथितं पार्थ लिंगपंचकसंभवम् । यः पठेत्स्कंदसंबद्धां कथां मर्त्यो महामतिः

ହେ ପାର୍ଥ, ଏପରି ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗର ସମ୍ଭବ କଥା କହାଗଲା। ଯେ ମହାମତି ମର୍ତ୍ୟ ସ୍କନ୍ଦ-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏହି କଥା ପଢ଼େ—

Verse 57

श्रृणुयाच्छ्रावयेद्वापि स भवेत्कीर्तिमान्नरः । बह्वायुः सुभगः श्रीमान्कांतिमाञ्छुभदर्शनः

ଯେ ଏହା ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ଶୁଣାଏ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ହୁଏ। ତାହାକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସୌଭାଗ୍ୟ, ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧି, କାନ୍ତି ଓ ଶୁଭଦର୍ଶନ ମିଳେ।

Verse 58

भूतेभ्यो निर्भयश्चापि सर्वदुःखविवर्जितः । शुचिर्भूत्वा पुमान्यश्च कुमारेश्वरसन्निधौ

ସେ ଭୂତପ୍ରେତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରେନାହିଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏବଂ କୁମାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ଯେ ପୁରୁଷ ଶୁଚି ହୁଏ—

Verse 59

श्रृणुयात्स्कंदचरितं महाधनपतिर्भवेत् । बालानां व्याधिदुष्टानां राजद्वारोपसेविनाम्

ସ୍କନ୍ଦଚରିତ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମହାଧନପତି ହୋଇପାରେ। ଏହି କଥା ବିଶେଷକରି ଶିଶୁମାନଙ୍କ, ରୋଗପୀଡିତମାନଙ୍କ ଓ ରାଜଦ୍ୱାର ସେବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରକ।

Verse 60

इदं तत्परमं धन्यं सर्वदोषहरं सदा । तनुक्षये च सायुज्यं षण्मुखस्य व्रजेन्नरः

ଏହା ପରମ ଧନ୍ୟ ଏବଂ ସଦା ସମସ୍ତ ଦୋଷ ହରେ। ଦେହକ୍ଷୟ ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଷଣ୍ମୁଖ (ସ୍କନ୍ଦ) ସହ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଏ।

Verse 61

वरमेनं ददुर्देवाः स्कंदस्याथ गता दिवम्

ତାପରେ ଦେବମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ତାହାକୁ ଏହି ବର ଦେଲେ, ଏବଂ ପରେ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଗଲେ।