Adhyaya 31
Mahesvara KhandaKaumarika KhandaAdhyaya 31

Adhyaya 31

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ କହନ୍ତି—ଦେବମାନେ ଗୁହ (ସ୍କନ୍ଦ)ଙ୍କୁ ବର ମାଗିଲେ: ପାପୀ ତାରକଙ୍କ ବଧ। ଗୁହ ସମ୍ମତି ଦେଇ ମୟୂରରେ ଆରୋହଣ କରି ଯୁଦ୍ଧସଜ୍ଜ ହୋଇ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଧର୍ମର ଶର୍ତ୍ତ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି—ଯେମାନେ ଗୋ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସେ କେବେ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହା ବିଜୟଲୋଭ ନୁହେଁ, ଧର୍ମରକ୍ଷାର ଅଭିଯାନ। ତାପରେ ବିରାଟ ସେନାସଂଚଳନ—ଶିବ ପାର୍ବତୀ ସହ ସିଂହଯୁକ୍ତ ଦୀପ୍ତ ରଥରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ରଶ୍ମି ଧରନ୍ତି; କୁବେର, ଇନ୍ଦ୍ର, ମରୁତ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଯମ, ବରୁଣ ଓ ଅସ୍ତ୍ର-ଉପକରଣର ଦିବ୍ୟରୂପ ସହଯାତ୍ରୀ ହୁଅନ୍ତି। ପଛରୁ ବିଷ୍ଣୁ ସମଗ୍ର ବ୍ୟୂହକୁ ରକ୍ଷା କରି ଆସନ୍ତି। ଉତ୍ତର ତଟରେ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଚୀର ନିକଟେ ସେନା ରୁକେ; ସ୍କନ୍ଦ ତାରକପୁରର ସମୃଦ୍ଧି ନିରୀକ୍ଷଣ କରନ୍ତି। ପରେ ଦୂତନୀତି—ଇନ୍ଦ୍ର ଦୂତ ପଠାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଅନ୍ତି; ଦୂତ ତାରକଙ୍କୁ କଠୋର ସନ୍ଦେଶ ଦିଏ: ବାହାରି ଆସ, ନଚେତ୍ ନଗର ଧ୍ୱଂସ ହେବ। ଅପଶକୁନରେ ବ୍ୟାକୁଳ ତାରକ ବିଶାଳ ଦେବସେନାକୁ ଦେଖି ‘ମହାସେନ’ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଜୟଧ୍ୱନି ଓ ସ୍ତୁତି ଶୁଣେ; ଶେଷରେ ଦେବଶତ୍ରୁନାଶ ପାଇଁ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ଔପଚାରିକ ସ୍ତୁତି ହୁଏ।

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । ते चैनं योज्य चाशीर्भिरयाचंत वरं गुहम् । एष एव वरोऽस्माकं यत्पापं तारकं जहि

ନାରଦ କହିଲେ—ତାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ନିଯୁକ୍ତ କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସେମାନେ ଗୁହଙ୍କୁ ବର ମାଗିଲେ: “ଆମର ଏହି ଏକମାତ୍ର ବର—ସେ ପାପୀ ତାରକକୁ ବଧ କର।”

Verse 2

एवमस्त्विति तानुक्त्वा योगोयोग इति ब्रुवन् । तारकारिमहातेजा मयूरं चाध्यरोहत

ସେମାନଙ୍କୁ “ଏବମସ୍ତୁ” ବୋଲି କହି, “ଯୋଗୋ-ଯୋଗ” ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା ତାରକାସୁର-ବୈରୀ ମହାତେଜସ୍ବୀ ପ୍ରଭୁ ମୟୂରରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

Verse 3

शक्तिहस्तो विनद्याथ गुहो देवांस्तदाब्रवीत् । यद्यद्य तारकं पापं नाहं हन्मि सुरोत्तमाः

ଶକ୍ତି ହାତରେ ଧରି ଗୁହ ଗର୍ଜନ କରି ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ସୁରୋତ୍ତମମାନେ! ଯଦି ଆଜି ମୁଁ ସେହି ପାପୀ ତାରକକୁ ବଧ ନ କରେ…”

Verse 4

गोब्राह्मणावमन्तॄणां ततो यामि गतिं स्फुटम् । एवं तेन प्रतिज्ञाते शब्दोऽतिसुमहानभूत्

“…ତେବେ ମୁଁ ଗୋ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅବମାନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ଗତିକୁ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବି।” ଏପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିବା ସହିତ ଅତିମହାନ ନାଦ ଉଠିଲା।

Verse 5

योगोयोग इति प्राहुराज्ञया शरजन्मनः । अरजो वाससी रक्ते वसानः पार्वतीसुतः

ଶରଜନ୍ମା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତେ “ଯୋଗୋ-ଯୋଗ” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ପାର୍ବତୀସୁତ ନିର୍ମଳ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।

Verse 6

अथाग्रे सर्वदेवानां स्थितो वीरो ययौ मुदा । तस्य केतुरलं भाति चरणायुधशोभितः

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ସେହି ବୀର ଆନନ୍ଦରେ ଆଗେଇଗଲେ। ପାଦାୟୁଧ-ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ଭାସିଲା।

Verse 7

चरणाभ्यां चरणाभ्यां गिरीञ्छक्तो यो विदारयितुं रणे । या चेष्टा सर्वभूतानां प्रभा शांतिर्बलं यथा

ଯେ ରଣରେ ନିଜ ଚରଣଦ୍ୱୟରେ ପର୍ବତକୁ ଭେଦିବାକୁ ସମର୍ଥ, ସେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଚେଷ୍ଟାର ମୂର୍ତ୍ତି; ତାହାରେ ପ୍ରଭା, ଶାନ୍ତି ଓ ବଳ ମଧ୍ୟ ବିରାଜିତ ଥିଲା।

Verse 8

तन्मया गुहशक्तिः सा भृशं हस्ते व्यरोचत । यद्दार्ढ्यं सर्वलोकेषु तन्मयं कवचं तथा

ଗୁହଙ୍କ ସେଇ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା, ଯେନ ତାଙ୍କ ତନ୍ମୟତାରୁ ଗଢ଼ା; ଏବଂ ସର୍ବଲୋକର ଯେ ଦୃଢତା, ସେହି ତନ୍ମୟ ହୋଇ ତାଙ୍କ କବଚ ହେଲା।

Verse 9

योत्स्यमानस्य वीरस्य देहेप्रादुरभूत्स्वयम् । धर्मः सत्यमसंमोहस्तेजः कांतत्वमक्षतिः

ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉଦ୍ୟତ ସେଇ ବୀରଙ୍କ ଦେହରେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲା—ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ, ଅସମ୍ମୋହ, ତେଜ, କାନ୍ତି ଓ ଅକ୍ଷତତ୍ୱ।

Verse 10

बलमोजः कृपा चव बद्धा करयुगं तथा । आदेशकारीण्यग्रेऽस्य स्वयं तस्थुर्महात्मनः

ବଳ, ଓଜ ଓ କୃପା—ଏବଂ ସେବାକୁ ସଜ୍ଜ ବନ୍ଧା ପରି ଥିବା କରଯୁଗଳ—ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅଗ୍ରେ ସ୍ୱୟଂ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା, ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନକୁ ଉତ୍ସୁକ।

Verse 11

तमग्रे चापि गच्छंतं पृष्ठतोनुययौ हरः । रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः

ସେ ଅଗ୍ରେ ଗମନ କରୁଥିବାବେଳେ, ପୃଷ୍ଠତଃ ହର (ଶିବ) ଅନୁସରଣ କଲେ; ପ୍ରଭୁ ପାର୍ବତୀ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତ ରଥରେ ଆରୂଢ ଥିଲେ।

Verse 12

निर्मितेन हरेणैव स्वयमीशेन लीलया । सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे

ସେଇ ପରମ ରଥଟି ସ୍ୱୟଂ ହର ମହେଶ୍ୱର ଲୀଳାରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ; ସେହି ରଥୋତ୍ତମରେ ତାଙ୍କର ସହସ୍ର ସିଂହ ଯୋଜିତ ଥିଲେ।

Verse 13

अभीषून्पुरुषव्याघ्र ब्रह्मा च जगृहे स्वयम् । ते पिबंत इवाकाशं त्रासयंतश्चराचरम्

ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର! ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ରଶ୍ମିଗୁଡ଼ିକୁ ଧରିଲେ; ସେ ସିଂହମାନେ ଯେନ ଆକାଶକୁ ପିଉଛନ୍ତି, ଏମିତି ଚରାଚର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲେ।

Verse 14

सिंहा रथस्य गच्छंतो नदंतश्चारुकेसराः । तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह

ରଥର ସିଂହମାନେ ଆଗେଇ ଯାଇ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ସୁନ୍ଦର କେଶର ସହ; ସେହି ରଥରେ ଉମା ସହିତ ପଶୁପତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ।

Verse 15

विद्युता मेडितः सूर्यः सेंद्रचापघनो यथा । अग्रतस्तस्य भगवान्धनेशो गुह्यकैः सह

ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ମେଘରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ଘେରା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସେପରି ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କ ସହ ଭଗବାନ୍ ଧନେଶ (କୁବେର) ଗମନ କଲେ।

Verse 16

आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः । ऐरावणं समास्ताय शक्रश्चापि सुरैः सह

ନରବାହନ (କୁବେର) ରୁଚିର ପୁଷ୍ପକରେ ଆରୋହଣ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ଶକ୍ର ମଧ୍ୟ ଐରାବତରେ ଚଢ଼ି ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଗଲେ।

Verse 17

पृष्ठतोनुययौ यांतं वरदं वृषभध्वजम् । तस्य दक्षिणतो देवा मरुतश्चित्रयोधिनः

ବରଦାତା ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ୍ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବାବେଳେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଚାଲିଲେ; ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦେବଗଣ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମୀ ମରୁତଗଣ ଗତି କଲେ।

Verse 18

गच्छंति वसुभिः सार्धं रुद्रैश्च सह संगताः । यमश्च मृत्युना सार्धं सर्वतः परिवारितः

ସେମାନେ ବସୁମାନଙ୍କ ସହ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ ଏବଂ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ; ଯମ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ସହ, ସବୁଦିଗରୁ ଘେରାଯାଇ, ଚଳିତ ହେଲେ।

Verse 19

घोरैर्व्याधिशतैश्चापि सव्यतो याति कोपितः । यमस्य पृष्ठतश्चापि घोरस्त्रिशिखरः सितः

ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗଲେ, ସହିତ ଶତଶଃ ଭୟଙ୍କର ବ୍ୟାଧିମାନେ ଥିଲେ; ଯମଙ୍କ ପଛରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣ ଭୟାନକ ‘ତ୍ରିଶିଖର’ ଚାଲିଲା।

Verse 20

विजयोनाम रुद्रस्य याति शूलः स्वयं कृतः । तमुग्रपाशो भगवन्वरुणः सलिलेश्वरः

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ୱୟଂକୃତ ତ୍ରିଶୂଳ ‘ବିଜୟ’ ନାମରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲା; ତାହାର ପଛେ ଜଳାଧୀଶ୍ୱର ଭଗବାନ୍ ବରୁଣ ଉଗ୍ର ପାଶ ଧାରଣ କରି ଚାଲିଲେ।

Verse 21

परिवार्य शतैयाति यादोभिर्विविधैर्वृतः । पृष्ठतो विजयस्यापि याति रुद्रस्य पट्टिशः

ସେ ଶତଶଃ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ବିଭିନ୍ନ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଅଗ୍ରସର ହେଲା; ଏବଂ ‘ବିଜୟ’ର ପଛେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପଟ୍ଟିଶ (ଯୁଦ୍ଧକୁହାଡ଼) ମଧ୍ୟ ଚାଲିଲା।

Verse 22

गदामुशलशक्त्याद्यैर्वरप्रहरणैर्वृतः । पट्टिशं चान्वगात्पार्थ अस्त्रं पाशुपतं महत्

ଗଦା, ମୁସଳ, ଶକ୍ତି ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର-ପ୍ରହରଣରେ ଘେରା ହୋଇ, ହେ ପାର୍ଥ, ପଟ୍ଟିଶର ପଛେ ମହାନ ପାଶୁପତ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅନୁଗତ ହେଲା।

Verse 23

बहुशीर्षं महाघोरमेकपादं बहूदरम् । कमंडलुश्चास्य पश्चान्महर्षिगणसेवितः

ତାପରେ ବହୁଶିର, ମହାଘୋର, ଏକପାଦ ଓ ବହୁଉଦର ଥିବା ଭୟଙ୍କର ସତ୍ତା ଆସିଲା; ଏବଂ ତାହାର ପଛେ ମହର୍ଷିଗଣ-ସେବିତ କମଣ୍ଡଲୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁଗତ ହେଲା।

Verse 24

तस्य दक्षिणतो भाति दण्डो गच्छञ्छ्रिया वृतः । भृग्वंगिरोभिः सहितो देवैरप्य भिपूजितः

ତାହାର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗତି କରୁଥିବା ଦଣ୍ଡ ଶ୍ରୀରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା; ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରା ସହିତ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଭିପୂଜିତ ଥିଲା।

Verse 25

राक्षसाश्चान्यदेवाश्च गन्धर्वा भुजगास्तथा । नद्यो नदाः समुद्राश्च मुनयोऽप्सरसां गणाः

ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଭୁଜଗମାନେ ମଧ୍ୟ; ନଦୀ, ନଦ ଓ ସମୁଦ୍ର; ମୁନିମାନେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାଗଣ—

Verse 26

नक्षत्राणि ग्रहाश्चैव जंगमं स्थावरं तथा । मातरश्च महादेवमनुजग्मुः क्षुधान्विताः

ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟ, ଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ; ଏବଂ କ୍ଷୁଧାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମାତୃକାମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଅନୁଗମନ କଲେ।

Verse 27

सर्वेषां पृष्ठतश्चासीत्तार्क्ष्यस्थो बुद्धिमान्हरिः । पालयन्पृतनां सर्वां स्वपरीवारसंवृतः

ସମସ୍ତଙ୍କ ପଛଭାଗରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ହରି ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ (ଗରୁଡ) ଉପରେ ଆରୂଢ ହୋଇ, ନିଜ ପରିବାରବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ, ସମଗ୍ର ସେନାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।

Verse 28

एवं सैन्यसमोपेत उत्तरं तटमागतः । ताम्रप्राकारमाश्रित्य तस्थौ त्र्यंबकनंदनः

ଏଭଳି ସମଗ୍ର ସେନା ସହିତ ସେ ଉତ୍ତର ତଟକୁ ଆସିଲେ; ତାମ୍ର ପ୍ରାକାରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତ୍ର୍ୟମ୍ବକନନ୍ଦନ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।

Verse 29

स तारकपुरस्यापि पश्यनृद्धि मनुत्तमाम् । विसिष्मिये महासेनः प्रशशंस तपोऽस्य च

ତାରକପୁରର ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି ମହାସେନ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେହି ସମୃଦ୍ଧିର କାରଣ ତାହାର ତପସ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 30

स्थितः पश्यन्स शुशुभे मयूरस्थो गुहस्तदा । छत्रेण ध्रियमाणेन स्वयं सोमसमस्त्विषा

ସେତେବେଳେ ମୟୂରାରୂଢ ଗୁହ (ସ୍କନ୍ଦ) ସମ୍ମୁଖକୁ ଦୃଷ୍ଟି ପାତ କରି ଅତି ଶୋଭାୟମାନ ହେଲେ; ଧରାଯାଇଥିବା ଛତ୍ର ସହ, ତାଙ୍କର ନିଜ କାନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ରସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା।

Verse 31

वीज्यमानश्चामराभ्यां वाय्वग्रिभ्यां महाद्युतिः । मातृभिश्च सुरैर्दत्तैः स्वैर्गणैरपि संवृतः

ସେ ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ୍‌ଙ୍କୁ ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ଚାମର ଦ୍ୱାରା ବୀଜନ କରୁଥିଲେ; ଦେବମାନେ ଦତ୍ତ ମାତୃଗଣ ଏବଂ ନିଜ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।

Verse 32

ततः प्रणम्य तं शक्रो देव मध्ये वचोऽब्रवीत् । पश्यपश्य महासेन दैत्यानां बलशालिनाम्

ତେବେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଦେବମଧ୍ୟରେ କହିଲେ— “ଦେଖ, ଦେଖ, ହେ ମହାସେନ! ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରବଳ ବଳକୁ ଦେଖ।”

Verse 33

ये त्वां कालं न जानंति मर्त्या गृहरता इव । एतेषां च गृहे दूतो यस्त्वां शंसतु तारकम्

“ଯେ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ କାଳସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଗୃହରେ ଆସକ୍ତ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ପରି; ସେମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଦୂତ ଯାଇ ତୁମ ମହିମା ଘୋଷଣା କରୁ, ହେ ତାରକବଧକ!”

Verse 34

वीराणामुचितं त्वेतत्कीर्तिदं च महाजने । अनुज्ञया ततः स्कन्दभक्तं शक्रो धनंजय

“ଏହା ବୀରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥୋଚିତ, ଏବଂ ମହାଜନମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତ୍ତିଦାୟକ।” ତାପରେ ଅନୁମତି ପାଇ ଶକ୍ର ସ୍କନ୍ଦଭକ୍ତ ଧନଞ୍ଜୟକୁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

Verse 35

मामादिश्यासुरेन्द्राय प्राहिणोद्दौत्ययोग्यकम् । अहं स्वयं गन्तुकामः शक्रेणापि च प्रेषितः

ମୋତେ ଆଦେଶ ଦେଇ ସେ ମୋତେ—ଦୂତକାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗ୍ୟ—ଅସୁରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ। ମୁଁ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲି, ଏବଂ ଶକ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପ୍ରେଷିତ କଲେ।

Verse 36

प्रासादे स्त्रीसहस्राणां प्रावोचं मध्यतोऽप्यहम् । असुराधमदुर्बुद्धे शक्रस्त्वामाह तच्छृणु

ପ୍ରାସାଦରେ ସହସ୍ର ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କହିଲି— “ହେ ଅସୁରାଧମ, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି! ଶକ୍ର ତୁମକୁ କହୁଛନ୍ତି; ତାହା ଶୁଣ।”

Verse 37

यज्जगद्दलनादाप्तं किल्बिषं दानव त्वया । तस्याहं नाशकस्तेऽद्य पुरुषश्चेद्भविष्यसि

ହେ ଦାନବ, ଜଗତକୁ ଦଳନ କରି ତୁମେ ଯେଉଁ ପାପ ଅର୍ଜନ କରିଛ, ଯଦି ତୁମେ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଖାଇବ ତେବେ ଆଜି ମୁଁ ତାହା ନାଶ କରିବି।

Verse 38

शीघ्रं निःसर पापिष्ठ निःसरिष्यसि चेन्न हि । क्षणात्तव पुरं क्षेप्स्ये पावित्र्यायैव सागरे

ହେ ପାପିଷ୍ଠ, ଶୀଘ୍ର ବାହାରକୁ ଆସ! ଯଦି ନ ଆସିବ, ତେବେ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ମୁଁ କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ନଗରୀକୁ ସାଗରରେ ନିକ୍ଷେପ କରିବି।

Verse 39

इति श्रुत्वा रूक्षवाचं क्रुद्धः स्त्रीगणसंवृतः । मुष्टिमुद्यम्यमाऽधावद्भीतश्चाहं पलायितः

ଏହି କଠୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ମୁଷ୍ଟି ଉଦ୍ୟତ କରି ମୋ ଆଡକୁ ଧାଇଁ ଆସିଲା, ଆଉ ମୁଁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାୟନ କଲି।

Verse 40

व्याकुलस्तत्र वृत्तांतं कुमाराय न्यवेदयम् । मयि चाप्यागते दैत्यश्चिंतयामास चेतसि

ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ମୁଁ ସେଠାରେ କୁମାର କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଜଣାଇଲି। ମୁଁ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଦୈତ୍ୟ ମନେ ମନେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Verse 41

नालब्ध संश्रयः शक्रो वक्तुमेतदिहार्हति । निमित्तानि च घोराणि संत्रासं जनयंति मे

'ଆଶ୍ରୟହୀନ ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠାରେ ଏପରି କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନଗୁଡ଼ିକ ମୋ ମନରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି।'

Verse 42

एवं विचिंत्य चोत्थाय गवाक्षं सोध्यरोहत । सहस्रभौमिकावासश्रृङ्गवातायनस्थितः

ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି ସେ ଉଠି ଗବାକ୍ଷ (ଝରୋଖା) ଉପରେ ଚଢ଼ିଲା। ସହସ୍ର-ଭୌମିକ ପ୍ରାସାଦର ଶିଖରସ୍ଥ ବାତାୟନରେ ଦାଁଡ଼ି ଉପରୁ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଲା।

Verse 43

अपश्यद्देवसैन्यं स दिवं भूमिं च संवृतम् । रतैर्गजैर्हयैश्चापि नादिताश्च दिशो दश

ସେ ଦେବସେନାକୁ ଦେଖିଲା; ତାହା ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଉଭୟକୁ ଆବୃତ କରିଥିଲା। ରଥ, ଗଜ ଓ ଅଶ୍ୱର ନାଦରେ ଦଶଦିଗ ଗୁଞ୍ଜିଉଠିଲା।

Verse 44

विमानैश्चाद्भुताकारैः किंनरोद्गीतनादितैः । दुन्दुभिभिर्गोविषाणैस्तालैः शंखैश्च नादितैः

ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାରର ବିମାନ ଥିଲା, କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଗୀତନାଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା। ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଗୋବିଷାଣ, ତାଳ ଓ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନିରେ ଆକାଶ ନାଦିତ ହେଲା।

Verse 45

अक्षोभ्यामिव तां सेनां दृष्ट्वा सोऽचिंतयत्तदा । एते मया जिताः पूर्वं कस्माद्भूयः समागताः

କ୍ଷୁବ୍ଧ ସମୁଦ୍ର ପରି ସେହି ସେନାକୁ ଦେଖି ସେ ତେବେ ଚିନ୍ତା କଲା—‘ଏମାନେ ତ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବେ ଜିତାଯାଇଥିଲେ; ତେବେ କାହିଁକି ପୁଣି ସମାଗତ ହେଲେ?’

Verse 46

इति चिंतापरो दैत्यः शुश्राव कटुकाक्षरम् । देवबंदिभिरुद्वुष्टं घोरं हृदयदारणम्

ଏଭଳି ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ସେ ଦୈତ୍ୟ କଟୁ ଅକ୍ଷର ଶୁଣିଲା—ଦେବବନ୍ଦିମାନେ ଉଦ୍ଘୋଷ କରିଥିବା—ଭୟଙ୍କର ଓ ହୃଦୟବିଦାରକ।

Verse 47

जयातु लशक्तिदीधितिपिंजररुचारुणमंडलभुजोद्भासितदेवसैन्य पुरवनकुमुदकाननविकासनेंदो कुमारनाथ जय दितिकुलमहोदधिवडवानल मधुररवमयूररवासुरमुकुटकूटकुट्टितचरणनखांकुर महासेन तारकवंशशुष्कतृमदावानल योगीश्वरयॉ योगिजनहृदयगगनविततचिंतासंतानसंतमसनोदनखरकिरणकल्पनखनिकरविराजितचरणकमल स्कन्द जय बाल सप्तवासर भुवनावलिशोकसंदहन

ଜୟ ହେଉ, ହେ କୁମାରନାଥ! ଶକ୍ତିର ଦୀପ୍ତିର ରକ୍ତ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭାବଳୟ ତୁମ ଭୁଜମଣ୍ଡଳକୁ ଘେରି ଦେବସେନାକୁ ଦୀପ୍ତ କରେ; ଦେବପୁର ଓ ବନ-ଉପବନର କୁମୁଦ-କାନନକୁ ଫୁଟାଇବା ଚନ୍ଦ୍ର ସମ ତୁମେ। ଜୟ, ହେ ମହାସେନ! ଦିତିକୁଳରୂପ ମହାସାଗର ପାଇଁ ତୁମେ ବଡ଼ବାନଳ; ତୁମ ମଧୁର ଗର୍ଜନ ମୟୂରନାଦ ପରି; ତୁମ ଚରଣନଖାଙ୍କୁର ଅସୁରମାନଙ୍କ ମୁକୁଟଶିଖରକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରେ। ହେ ଯୋଗୀଶ୍ୱର! ତାରକବଂଶର ଶୁଷ୍କ ତୃଣ ପାଇଁ ତୁମେ ଦାବାନଳ; ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟ-ଗଗନରେ ବିସ୍ତୃତ ଚିନ୍ତା-ତମକୁ ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କିରଣ ନାଶ କରେ; ନଖକିରଣମାଳାରେ ତୁମ ପଦ୍ମଚରଣ ବିରାଜେ। ଜୟ, ହେ ବାଳ ସ୍କନ୍ଦ! ସାତ ଦିନ ଧରି ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶୋକକୁ ଦହନ କରୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁ।

Verse 48

नमो नमस्तेस्तु मनोरमाय नमोस्तु ते साधुभयापहाय । नमोस्तु ते बालकृताचलाय नमोनमो नाशय देवशत्रून्

ନମୋ ନମସ୍ତେ, ହେ ମନୋହର ପ୍ରଭୁ; ନମୋ ତୁମକୁ, ହେ ସାଧୁଜନଙ୍କ ଭୟ ହରଣକାରୀ। ନମୋ ତୁମକୁ, ହେ ବାଳରୂପେ ଅଚଳକୁ ମଧ୍ୟ ନମାଇଦେବା; ନମୋ ନମଃ—ହେ ଦେବ, ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନାଶ କର।