Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13
Devanagari script
अभीषून्पुरुषव्याघ्र ब्रह्मा च जगृहे स्वयम् । ते पिबंत इवाकाशं त्रासयंतश्चराचरम्
Transliteration
abhīṣūnpuruṣavyāghra brahmā ca jagṛhe svayam | te pibaṃta ivākāśaṃ trāsayaṃtaścarācaram
Translation
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର! ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ରଶ୍ମିଗୁଡ଼ିକୁ ଧରିଲେ; ସେ ସିଂହମାନେ ଯେନ ଆକାଶକୁ ପିଉଛନ୍ତି, ଏମିତି ଚରାଚର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲେ।
Word by Word
अभीषून्reins
अभीषून्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअभीषु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) बहुवचन
पुरुषव्याघ्रO tiger among men
पुरुषव्याघ्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुरुष + व्याघ्र (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन (8th/सम्बोधन) एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘पुरुषाणां व्याघ्रः’ (vocative epithet)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन
चand
च:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
जगृहेtook/held
जगृहे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ग्रह् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
स्वयम्himself
स्वयम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) बहुवचन
पिबन्तःdrinking
पिबन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootपिबत् (कृदन्त; √पा (धातु) शतृ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; वर्तमानकालिक कर्तरि शतृ-प्रत्यय (present active participle)
इवas if/like
इव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (particle of comparison)
आकाशम्the sky
आकाशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन
त्रासयन्तःterrifying
त्रासयन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootत्रासयत् (कृदन्त; √त्रस् (धातु) णिच् + शतृ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; णिच्-प्रयोजक वर्तमानकालिक कर्तरि शतृ (causative present active participle)
चराचरम्all moving and unmoving (beings)
चराचरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचर + अचर (प्रातिपदिक); समास
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (moving and unmoving beings)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Skanda Dialogue
Listener: puruṣavyāghra (addressed hero/listener within the narrative frame)
Visual Art Cues
Scene: Brahmā, four-faced and radiant, grips the reins of the lion-yoked chariot; the lions surge forward as if consuming the sky, and all beings recoil in fear.
Characters & Entities
B
BrahmāFAQs
Even the highest gods participate in the Lord’s cosmic order; divine majesty inspires reverent awe across all creation.
No specific sacred geography is mentioned in this verse.
None.