Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
कालकल्पेन बाणेन तं च वक्षस्याताडयत् । स तु तेन प्रहारेण चकम्पे पीडितो भृशम्
Transliteration
kālakalpena bāṇena taṃ ca vakṣasyātāḍayat | sa tu tena prahāreṇa cakampe pīḍito bhṛśam
Translation
କାଳର ବିଧି ସମ ତୀରଦ୍ୱାରା ସେ ତାହାର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ପ୍ରହାର କଲା। ସେହି ଆଘାତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କମ୍ପିତ ହେଲା।
Word by Word
कालकल्पेनwith a time-like (death-like)
कालकल्पेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootकाल-कल्प (प्रातिपदिक; काल + कल्प)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषण—बाणेन इति सह
बाणेनby an arrow
बाणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
वक्षसिon the chest
वक्षसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
आताडयत्struck
आताडयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootताड् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: आ-
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
तुhowever
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: but/indeed)
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
प्रहारेणby the blow
प्रहारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
चकम्पेshook/trembled
चकम्पे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; पुनरुक्ति-आगम: च- (intensive/phonetic)
पीडितःafflicted
पीडितः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootपीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पीड् + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—सः
भृशम्greatly
भृशम्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A fierce rākṣasa releases a Time-ordained arrow that strikes the daitya leader in the chest; the struck warrior reels and trembles, armor vibrating, dust and sparks rising.
Characters & Entities
K
KālaFAQs
Even the mighty are shaken when Time’s power manifests; dharma teaches humility before Kāla and the inevitability of consequence.
None is mentioned in this verse.
None.