Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61
Devanagari script
तथा पितुर्वचः कार्यं मुंचामुं पुत्र वासवम् । एतच्छ्रुत्वा तु वज्रांगः प्रणतो वाक्यमब्रवीत्
Transliteration
tathā piturvacaḥ kāryaṃ muṃcāmuṃ putra vāsavam | etacchrutvā tu vajrāṃgaḥ praṇato vākyamabravīt
Translation
ସେହିପରି, ପୁତ୍ର, ପିତୃବଚନ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ପାଳନୀୟ—ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)କୁ ମୁକ୍ତ କର। ଏହା ଶୁଣି ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି କଥା କହିଲା।
Word by Word
तथाthus, likewise
तथा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
पितुःof (your) father
पितुः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वचःword, command
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्मरूपेण
कार्यम्to be done, should be done
कार्यम्:
Kartā-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootकार्य (प्रातिपदिक; कृ-धातोः यत्-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective) ‘to be done’
मुंचrelease!
मुंच:
Kriya (Command/आज्ञार्थक्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन (Vedic/epic variant without nasal: मुंच)
अमुम्that one (him)
अमुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
वासवम्Vāsava (Indra)
वासवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एतत्-श्रुत्वाhaving heard this
एतत्-श्रुत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootएतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) श्रुत्वा; उपपदसम्बन्धः ‘एतत्’ कर्म; अर्थः ‘having heard this’
तुbut, then
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अनन्तरार्थ
वज्राङ्गःVajrāṅga (one whose body is like a thunderbolt)
वज्राङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘वज्रम् अङ्गे यस्य’
प्रणतःbowed down, having saluted
प्रणतः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त (past participle) ‘pranata’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण
वाक्यम्speech, words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
Brahmā (command); then narration introduces Vajrāṅga’s reply
Visual Art Cues
Scene: An elder commands the release of Indra; Vajrāṅga bows (praṇata) in acceptance, signaling dharma over pride.
Characters & Entities
B
BrahmāV
Vāsava (Indra)V
VajrāṅgaK
Kaśyapa (implied as father)FAQs
Dharma is upheld by honoring parental/elder authority (pitṛvākya), even when one has the power to punish.
No tīrtha is referenced.
None.