Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 60
Devanagari script
कृत्वा मानपरिग्लनिं ये मुंचंति वरा हि ते । यतामान्यतमं मत्वा त्वया मातुर्वचः कृतम्
Transliteration
kṛtvā mānapariglaniṃ ye muṃcaṃti varā hi te | yatāmānyatamaṃ matvā tvayā māturvacaḥ kṛtam
Translation
ଯେମାନେ ମାନ-ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଆଘାତ କରି ସତ୍ତ୍ୱେ ଶତ୍ରୁକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ମାତୃବଚନକୁ ସର୍ବାଧିକ ମାନ୍ୟ ଭାବି ତାହା ପାଳନ କଲ।
Word by Word
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातुः कृ; अर्थः ‘having done’
मान-परिग्लनिम्the decline of honor (loss of self-respect)
मान-परिग्लनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक) + परिग्लनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मानस्य परिग्लनिः)
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)
मुंचन्तिrelease, let go
मुंचन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
वराःexcellent (men)
वराः:
Kartā-samānādhikaraṇa (Predicate nominative/कर्तृसमानााधिकरण)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
हिindeed, for
हि:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संकेतः ‘they’
यताम्-आन्यतमम्one of the self-restrained (an ascetic)
यताम्-आन्यतमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयत (प्रातिपदिक) + आन्यतम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (यतानाम् आन्यतमम् = ‘one of the restrained/ascetics’)
मत्वाhaving considered
मत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातुः मन्; अर्थः ‘having considered’
त्वयाby you
त्वया:
Karana / Agent-in-instrumental (Doer expressed in instr./करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (सर्वनाम), तृतीया (3rd/करण), एकवचन
मातुःof (your) mother
मातुः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
वचःword, command
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (form identical); अत्र कर्मरूपेण
कृतम्was done, has been carried out
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृ-धातोः क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (has been done)
Speaker
Brahmā
Visual Art Cues
Scene: A heroic figure (Vajrāṅga) stands poised after conflict; the captured Indra is present, yet the victor’s posture softens into restraint as elders’ counsel is honored.
Characters & Entities
B
BrahmāM
Mother (Diti, implied)B
Bāhvāyudha (implied)FAQs
Obedience to a rightful elder’s command and the capacity to forgive are praised as higher than pride-driven violence.
No tīrtha is mentioned.
None.