Adhyaya 9

Verse 1

शिवशर्मोवाच । का इमा रूपलावण्य सौभाग्यनिधयः स्त्रियः । दिव्यालंकारधारिण्यो दिव्यभोगसमन्विताः

ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ—ରୂପ-ଲାବଣ୍ୟ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟର ନିଧି ସଦୃଶ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କିଏ? ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ଭୋଗରେ ସମନ୍ୱିତ।

Verse 2

गणावूचतुः । एता वारविलासिन्यो यज्ञभाजां प्रियंकराः । गीतज्ञा नृत्यकुशला वाद्यविद्या विचक्षणाः

ଦୁଇ ଗଣ କହିଲେ—ଏମାନେ ନଗରର ବାରବିଲାସିନୀ; ଯଜ୍ଞପୁଣ୍ୟଭାଜମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ କରାଉଥିବା। ଗୀତଜ୍ଞ, ନୃତ୍ୟକୁଶଳ ଏବଂ ବାଦ୍ୟବିଦ୍ୟାରେ ବିଚକ୍ଷଣ।

Verse 3

कामकेलिकलाभिज्ञा द्यूतविद्याविशारदाः । रसज्ञा भाववेदिन्यश्चतुराश्चोचितोक्तिषु

ସେମାନେ କାମକେଳି କଳାରେ ଅଭିଜ୍ଞ, ଦ୍ୟୂତବିଦ୍ୟାରେ ବିଶାରଦ, ରସଜ୍ଞ, ଭାବବେଦିନୀ ଏବଂ ଯଥୋଚିତ ମଧୁର ଉକ୍ତିରେ ଚତୁର।

Verse 4

नानादेश विशेषज्ञा नानाभाषा सुकोविदाः । संकेतोदंतनिपुणा नैकास्वैरचरा मुदा

ସେମାନେ ନାନା ଦେଶର ବିଶେଷ ଆଚାର-ବ୍ୟବହାରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନାନା ଭାଷାରେ ସୁକୋବିଦ, ସଙ୍କେତ ଓ ଇଙ୍ଗିତରେ ନିପୁଣ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ନାନା ପ୍ରକାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।

Verse 5

लीलानर्मसुसाभिज्ञाः सुप्रलापेषु पंडिताः । यूनां मनांसि सततं स्वैर्हावै रमयंत्यमूः

ଏହି ଅପ୍ସରାମାନେ ଲୀଳା-ନର୍ମରେ ସୁନିପୁଣ ଓ ସୁମଧୁର ଆଲାପରେ ପଣ୍ଡିତ; ନିଜ ହାବଭାବ-ଲାସ୍ୟରେ ସଦା ଯୁବମାନଙ୍କ ମନକୁ ରମାନ୍ତି।

Verse 6

निर्मथ्यमानात्क्षीरोदात्पूर्वमप्सरसस्त्वमूः । निःसृतास्त्रिजगज्जेतुर्मोहनास्त्रमनोभुवः

କ୍ଷୀରସାଗର ପ୍ରଥମେ ମଥିତ ହେବାବେଳେ ଏହି ଅପ୍ସରାମାନେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ତ୍ରିଜଗଜ୍ଜେତା ମନୋଭବ (କାମ)ଙ୍କର ଏହି ମୋହନାସ୍ତ୍ର।

Verse 7

उर्वशी मेनका रंभा चंद्रलेखा तिलोत्तमा । वपुष्मतीकांतिमती लीलावत्युत्पलावती

ଉର୍ବଶୀ, ମେନକା, ରମ୍ଭା, ଚନ୍ଦ୍ରଲେଖା, ତିଲୋତ୍ତମା; ଏବଂ ବପୁଷ୍ମତୀ, କାନ୍ତିମତୀ, ଲୀଳାବତୀ, ଉତ୍ପଲାବତୀ—ଏମାନେ ଅପ୍ସରାମାନେ।

Verse 8

अलंबुषा गुणवती स्थूलकेशी कलावती । कलानिधिर्गुणनिधिः कर्पूरतिलकोर्वरा

ଅଲମ୍ବୁଷା, ଗୁଣବତୀ, ସ୍ଥୂଳକେଶୀ, କଲାବତୀ; ଏବଂ କଲାନିଧି, ଗୁଣନିଧି, କର୍ପୂରତିଲକା, ଉର୍ବରା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ସରା।

Verse 9

अनंगलतिका चापि तथा मदनमोहिनी । चकोराक्षी चंद्रकला तथा मुनिमनोहरा

ଅନଙ୍ଗଲତିକା ମଧ୍ୟ, ତଥା ମଦନମୋହିନୀ; ଚକୋରାକ୍ଷୀ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଏବଂ ମୁନିମନୋହରା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ସରା।

Verse 10

ग्रावद्रावा तपोद्वेष्टी चारुनासा सुकर्णिका । दारुसंजीविनी सुश्रीः क्रतुशुल्का शुभानना

ଗ୍ରାବଦ୍ରାବା, ତପୋଦ୍ୱେଷ୍ଟୀ, ଚାରୁନାସା, ସୁକର୍ଣିକା; ଦାରୁସଂଜୀବିନୀ, ସୁଶ୍ରୀ, କ୍ରତୁଶୁଲ୍କା ଓ ଶୁଭାନନା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ସରାଗଣରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 11

तपःशुल्का तीर्थशुल्का दानशुल्का हिमावती । पंचाश्वमेधिका चैव राजसूयार्थिनी तथा

ତପଃଶୁଲ୍କା, ତୀର୍ଥଶୁଲ୍କା, ଦାନଶୁଲ୍କା, ହିମାବତୀ; ଏବଂ ପଞ୍ଚାଶ୍ୱମେଧିକା ଓ ରାଜସୂୟାର୍ଥିନୀ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣ୍ୟ।

Verse 12

अष्टाग्निहोमिका तद्वद्वाजपेयशतोद्भवा । इत्याद्यप्सरसां श्रेष्ठं सहस्रं षष्टिसंमितम्

ଅଷ୍ଟାଗ୍ନିହୋମିକା ଏବଂ ତଦ୍ୱତ୍ ବାଜପେୟଶତୋଦ୍ଭବା—ଇତ୍ୟାଦି। ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମୋଟେ ଏକ ହଜାର ଷାଠି।

Verse 13

एतस्मिन्नप्सरोलोके वसंत्यन्या अपिस्त्रियः । सदा स्खलितलावण्याः सदास्खलितयौवनाः

ଏହି ଅପ୍ସରାଲୋକରେ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବସନ୍ତି—ଯାହାଙ୍କର ଲାବଣ୍ୟ ସଦା ଝରିପଡ଼େ, ଯାହାଙ୍କର ଯୌବନ ସଦା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 14

दिव्यांबरा दिव्यमाल्या दिव्यगंधानुलेपनाः । दिव्यभोगैः सुसंपन्नाः स्वेच्छाविधृतविग्रहाः

ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ, ଦିବ୍ୟ ମାଳାଭୂଷିତା ଓ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଅନୁଲେପିତା; ଦିବ୍ୟ ଭୋଗରେ ସୁସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସ୍ୱେଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 15

कृत्वा मासोपवासानि स्खलंति ब्रह्मचर्यतः । सकृदेव द्विकृत्वो वा त्रिःकृत्वो दैवयोगतः

ମାସଭରି ଉପବାସ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେହି କେହି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ-ବ୍ରତରୁ ସ୍ଖଳିତ ହୁଅନ୍ତି—ଦୈବଯୋଗବଳରେ ଏକଥର, ଦୁଇଥର କିମ୍ବା ତିନିଥର ମଧ୍ୟ।

Verse 16

ता इमा दिव्यभोगिन्यो रूपलावण्यसंपदः । निवसंत्यप्सरोलोके सर्वकामसमन्विताः

ସେହି ନାରୀମାନେ ଦିବ୍ୟଭୋଗର ଭୋକ୍ତା, ରୂପ-ଲାବଣ୍ୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ; ଅପ୍ସରାଲୋକରେ ବସନ୍ତି ଏବଂ ସର୍ବକାମରେ ସମନ୍ୱିତ।

Verse 17

कृत्वा व्रतानि सांगानि कामिकानि विधानतः । भवंति स्वैरचारिण्यो देवभोग्या इहागताः

ବିଧିମତେ ଅଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗ ସହିତ କାମ୍ୟବ୍ରତଗୁଡ଼ିକ କରି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଦେବଭୋଗରେ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 18

पतिव्रतधृता नार्यो बलेन बलिना धृताः । भर्तबुद्ध्यारमंतेतं कदाचित्ता इमा द्विज

ଏହି ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ ଏକ ପ୍ରବଳ ବଳରେ ଧୃତ; ହେ ଦ୍ୱିଜ, କେବେ କେବେ ସେମାନେ ତାକୁ ପତିବୁଦ୍ଧିରେ ମାନି ତାହାରେ ରମଣ କରନ୍ତି।

Verse 19

भर्तरि प्रोषिते याश्च ब्रह्मचर्यव्रताः सदा । विप्लवं ते सकृद्दैवात्ता एता वामलोचनाः

ଯାହାଙ୍କ ପତି ପ୍ରୋଷିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଯେମାନେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ-ବ୍ରତରେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଦୈବବଶେ ଏକଥର ବିପ୍ଲବ/ସ୍ଖଳନ ପାଇଲେ; ତେଣୁ ସେମାନେ ଏହି ବାମଲୋଚନା ହେଲେ।

Verse 20

कुसुमानि सुगंधीनि सुवासं चंदनं तथा । सुगौरं चापि कर्पूरं सुसूक्ष्माण्यंबराणि च

ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ, ଉତ୍ତମ ସୁବାସ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଚନ୍ଦନ; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୁଭ୍ର କର୍ପୂର ଏବଂ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର—ଏସବୁ ଅର୍ପଣୀୟ।

Verse 21

पर्णानि ऋजुताराणि जीर्णानि कठिनानि च । साग्राणि स्वर्णवर्णानि स्थूलनीलशिराणि च

ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ—ସିଧା ଓ ଦୃଢ; ପୁରୁଣା ଓ କଠିନ; ନୋକଦାର ଅଗ୍ରଯୁକ୍ତ; ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ; ଏବଂ ମୋଟ ନୀଳ ଶିରାଯୁକ୍ତ—ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

Verse 22

सुवासोपस्कराढ्यानि नागवल्ल्या द्विजोत्तम । शय्याविचित्राभरणा रतिशालोचितानि च

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିଲାସ ଉପକରଣରେ ସମୃଦ୍ଧ, ନାଗବଲ୍ଲୀ (ପାନଲତା) ସହ; ବିଚିତ୍ର ଶୟ୍ୟା ଓ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ରତିଶାଳାଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 23

बहुकौतुकवस्तूनि समर्च्यद्विजदंपती । भोगदानमिदं काम्यं प्रतिसंक्रमणं रवेः

ବହୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ବସ୍ତୁଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ମାନ କରି, ଏହି କାମ୍ୟ ‘ଭୋଗଦାନ’ ରବି (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କ ସଂକ୍ରମଣକାଳରେ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 24

किंवा प्रतिव्यतीपातमेकसंवत्सरावधि । कोदादिति च मंत्रेण या दद्याद्वरवर्णिनी

କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିବ୍ୟତୀପାତ ଅବସରରେ, ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ‘କୋଦାଦିତି’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠବର୍ଣ୍ଣା ସୁନ୍ଦରୀ ଦାନ ଦିଏ (ସେ ଉକ୍ତ ଫଳ ପାଏ)।

Verse 25

कामरूपधरो देवः प्रीयतामिति वादिनी । सा श्रेष्ठाऽप्सरसां मध्ये वसेत्कल्पमिहांगना

“ଇଚ୍ଛାରୂପଧାରୀ ଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ” ବୋଲି କହୁଥିବା ସେ ନାରୀ, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ସେଠାରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିଲା।

Verse 26

कन्यारूपधराकाचिद्याभुक्ता केनचित्क्वचित् । देवरूपेण तं कालमारभ्य ब्रह्मचारिणी

କନ୍ୟାରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜଣେ, କେଉଁଠି ଜଣେ କାହାରୋ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗିତା ହେଲା; ସେହି ସମୟରୁ—ଯେହେତୁ ତାହା ଦେବରୂପେ ଘଟିଥିଲା—ସେ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ହୋଇ ରହିଲା।

Verse 27

तदेव वृत्तं ध्यायंती निधनं याति कालतः । दिव्यरूपधरा सेह जायते दिव्य भोगभाक्

ସେହି ଘଟଣାକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ କରୁ ସେ କାଳକ୍ରମେ ନିଧନ ପାଇଲା; ତାପରେ ଦିବ୍ୟରୂପ ଧାରଣ କରି ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଲା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗର ଭାଗୀ ହେଲା।

Verse 28

निदानमप्सरोलोकस्येतिशृण्वन्द्विजाग्रणीः । सौरं लोकमथ प्राप्य क्षणेन स विमानगः

ଅପ୍ସରାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିର କାରଣ ଏହିପରି—ଏହା ଶୁଣି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିମାନାରୂଢ ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତମାତ୍ରେ ସୌରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 29

यथा कदंबकुसुमं किंजल्कैः सर्वतोवृतम् । देदीप्यमानं हि तथा समंताद्भानुभानुभिः

ଯେପରି କଦମ୍ବ ପୁଷ୍ପ କିଞ୍ଜଲ୍କତନ୍ତୁଦ୍ୱାରା ସବୁଦିଗରୁ ଆବୃତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ସେପରି ତାହା ଚାରିଦିଗରେ କିରଣ ଉପରେ କିରଣରେ ଜ୍ୱଳିତ ହେଉଥିଲା।

Verse 30

दूराद्रविं स विज्ञाय धृततामरसद्वयम् । नवभिर्योजनानां च सहस्रैः संमितेन ह

ଦୂରରୁ ରବିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ସେ ଦୁଇଟି ପଦ୍ମ ଧାରଣ କଲା; ଏବଂ କୁହାଯାଏ ଯେ ସେହି ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳ ନବ ସହସ୍ର ଯୋଜନ ପରିମିତ।

Verse 31

विचित्रेणैकचक्रेण सप्तसप्तियुतेन च । अनूरुणाधिष्ठितेन पुरतोधृतरश्मिना

ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଏକଚକ୍ର ରଥ; ସାତ ଅଶ୍ୱ ଯୁକ୍ତ; ଅନୂରୁଣ ସାରଥି ଥିଲେ, ଏବଂ ରଶ୍ମିମାନେ ସମ୍ମୁଖେ ପ୍ରସାରିତ ଥିଲେ।

Verse 32

अप्सरोमुनिगंधर्व सर्पग्रामणि नैरृतैः । स्यंदनेनातिजविना प्रणनाम कृतांजलिः

ଅପ୍ସରା, ମୁନି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ-ନାୟକ ଓ ନୈରୃତମାନଙ୍କ ଘେରାଉରେ, ଅତିଦ୍ରୁତ ରଥରେ ଥାଇ ସେ କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କଲା।

Verse 33

तस्य प्रणामंदेवोपि भ्रूभंगेनानुमन्य च । अतिदूरं नभोवर्त्म व्यतिचक्राम सक्षणात्

ତାହାର ପ୍ରଣାମକୁ ଦେବତା କେବଳ ଭୃକୁଟି-ଚାଳନାରେ ସ୍ୱୀକାର କଲେ; ଏବଂ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ସେ ଆକାଶର ଅତିଦୂର ପଥ ଅତିକ୍ରମ କଲା।

Verse 34

प्रक्रांते द्युमणौ दूरं शिवशर्मातिशर्मवान् । प्रोवाच भगवद्भक्तौ कथं लभ्यं रवेः पदम्

ଦ୍ୟୁମଣି (ସୂର୍ୟ) ଦୂରେ ଆଗକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ, ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିବଶର୍ମା କହିଲେ—“ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ରବିଙ୍କ ପଦ କିପରି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ?”

Verse 35

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुमाचक्षाथां ममाग्रतः । सतां साप्तपदी मैत्री तन्मे मैत्र्या प्रणोदितौ

ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି—ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ସିଧା କହ। ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ସାପ୍ତପଦୀ’ ଦ୍ୱାରା ମୈତ୍ରୀ ଦୃଢ଼ ହୁଏ; ତେଣୁ ମୈତ୍ରୀର ପ୍ରେରଣାରେ ମୋତେ କହ।

Verse 36

गणावूचतुः । शृणु द्विज महाप्राज्ञ त्वय्यकथ्यं न किंचन । सत्संगादेव साधूनां सत्कथा संप्रवर्तते

ଗଣମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଦ୍ୱିଜ, ଶୁଣ; ତୁମ ପାଇଁ ଅକଥ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ସାଧୁମାନଙ୍କ ସତ୍ସଙ୍ଗରୁ ହିଁ ସତ୍କଥା ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।

Verse 37

नियंता सर्वभूतानां य एकःकारणं परम् । अनामा गोत्ररहितो रूपादि परिवर्जितः

ସେ ଏକମାତ୍ର ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ନିୟନ୍ତା ଓ ପରମ କାରଣ—ନାମହୀନ, ଗୋତ୍ରହୀନ, ରୂପାଦି ଲକ୍ଷଣରୁ ପରେ।

Verse 38

आविर्भाव तिरोभावौ यद्भूनर्तनवर्तिनौ । स एव वक्ति सततं सर्वात्मा वेदपूरुषः

ଯାହାରେ ଭୂତମାନଙ୍କ ନୃତ୍ୟଧାରାରେ ଆବିର୍ଭାବ ଓ ତିରୋଭାବ ଚାଲିଥାଏ—ସେଇ ସର୍ବାତ୍ମା, ବେଦପୁରୁଷ, ସଦା କଥନ କରନ୍ତି।

Verse 39

योसावादित्यपुरुषः सोसावहमिति स्फुटम् । अंधतमः प्रविशंति ये चैवान्यमुपासते

ଯେ ସେଇ ଆଦିତ୍ୟପୁରୁଷ, ସେଇ ‘ମୁଁ’—ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ। ଯେମାନେ ଅନ୍ୟକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଘୋର ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

Verse 40

निश्चितार्थां श्रुतिमिमां ब्राह्मणासो द्विजोत्तम । तमेकमुपतिष्ठंते निश्चित्येति पुनःपुनः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଏହି ଶ୍ରୁତିର ନିଶ୍ଚିତ ଅର୍ଥ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ବିଚାର କରି ସେଇ ଏକ ପରମତତ୍ତ୍ୱକୁ ମାତ୍ର ଉପାସନା କରନ୍ତି।

Verse 41

उपलभ्य च सावित्रीं नोपतिष्ठेत यः पराम् । काले त्रिकालं सप्ताहात्स पतेन्नात्र संशयः

ପରମ ସାବିତ୍ରୀ (ଗାୟତ୍ରୀ) ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଯେ ଯଥାକାଳେ—ଦିନରେ ତ୍ରିକାଳ—ତାହାର ଉପାସନା କରେ ନାହିଁ, ସେ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ପତିତ ହୁଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 42

तावत्प्रातर्जपंस्तिष्ठेद्यावदर्धोदयो रवेः । आसनस्थो जपेन्मौनी प्रत्यगातारकोदयात्

ପ୍ରାତଃକାଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଧୋଦୟ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜପରେ ନିମଗ୍ନ ରହିବା ଉଚିତ। ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଆସନରେ ବସି ମୌନ ଧାରଣ କରି ପ୍ରାତଃତାରାର ଉଦୟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 43

सादित्यां मध्यमां संध्यां जपेदादित्यसंमुखः । काललोपो न कर्तव्यस्ततः कालं प्रतीक्षयेत्

ମଧ୍ୟାହ୍ନର ସାଦିତ୍ୟା ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ମୁଖେ ହୋଇ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ସମୟ ଲୋପ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଯଥାକାଳ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରି ସନ୍ଧ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 44

काले फलंत्योषधयः काले पुष्पंति पादपाः । वर्षंति तोयदाः काले तस्मात्कालं न लंघयेत्

କାଳମତେ ଔଷଧି ଫଳ ଦେଉଛି, କାଳମତେ ବୃକ୍ଷ ପୁଷ୍ପିତ ହୁଏ, କାଳମତେ ମେଘ ଜଳ ବର୍ଷାଏ; ତେଣୁ ନିୟତ କାଳକୁ ଲଂଘନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 45

मंदेहदेहनाशार्थमुदयास्तमये रविः । समीहते द्विजोत्सृष्टं मंत्रतोयांजलित्रयम्

ମନ୍ଦେହମାନଙ୍କ ଦେହନାଶ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ଦ୍ୱିଜ ମନ୍ତ୍ରସଂସ୍କୃତ ଜଳର ତିନି ଅଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣକୁ ସେ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 46

गायत्रीमंत्रतोयाढ्यं दत्तं येनांजलित्रयम् । काले सवित्रे किं न स्यात्तेन दत्तं जगत्त्रयम्

ଯେ ଯଥାକାଳେ ଗାୟତ୍ରୀମନ୍ତ୍ରସମୃଦ୍ଧ ଜଳର ତିନି ଅଞ୍ଜଳି ସବିତୃଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ—ତାହା ପାଇଁ କ’ଣ ଅସାଧ୍ୟ? ସେ ଯେନେ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଦାନ କଲା।

Verse 47

किं किं न सविता सूते काले सम्यगुपासितः । आयुरारोग्यमैश्वर्यं वसूनि सपशूनि च

ଯଥାକାଳେ ସମ୍ୟକ୍ ଉପାସିତ ସବିତା କ’ଣ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ? ସେ ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ, ଧନସମ୍ପଦ ଓ ପଶୁସହିତ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି।

Verse 48

मित्रपुत्र कलत्राणि क्षेत्राणि विविधानि च । भोगानष्टविधांश्चापि स्वर्गं चाप्यपवर्गकम्

ସେ ମିତ୍ର, ପୁତ୍ର ଓ କଲତ୍ର; ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କ୍ଷେତ୍ରଭୂମି; ଅଷ୍ଟବିଧ ଭୋଗ; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ସହ ଅପବର୍ଗ (ମୋକ୍ଷ) ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 49

अष्टादश सुविद्यासु मीमांसातिगरीयसी । ततोपि तर्कशास्त्राणि पुराणं तेभ्य एव च

ଅଷ୍ଟାଦଶ ବିଦ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୀମାଂସା ଅତି ଗରୀୟସୀ; ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ତର୍କଶାସ୍ତ୍ରମାନ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉପରେ ପୁରାଣ ଅଛି।

Verse 50

ततोपि धर्मशास्त्राणि तेभ्यो गुर्वी श्रुतिर्द्विज । ततोप्युपनिषच्छ्रेष्ठा गायत्री च ततोधिका

ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର; ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଶ୍ରୁତି। ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପନିଷଦ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଗାୟତ୍ରୀ।

Verse 51

दुर्लभा सर्वमंत्रेषु गायत्री प्रणवान्विता । न गायत्र्याधिकं किंचित्त्रयीषु परिगीयते

ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଣବଯୁକ୍ତ ଗାୟତ୍ରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ତ୍ରିବେଦରେ ଗାୟତ୍ରୀଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ମଧ୍ୟ ଗାୟିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 52

न गायत्री समो मंत्रो न काशी सदृशी पुरी । न विश्वेश समं लिंगं सत्यंसत्यं पुनःपुनः

ଗାୟତ୍ରୀ ସମାନ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ନାହିଁ; କାଶୀ ସଦୃଶ କୌଣସି ପୁରୀ ନାହିଁ; ବିଶ୍ୱେଶ ସମାନ କୌଣସି ଲିଙ୍ଗ ନାହିଁ—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ପୁନଃପୁନଃ ସତ୍ୟ।

Verse 53

गायत्री वेदजननी गायत्री ब्राह्मणप्रसूः । गातारं त्रायते यस्माद्गायत्री तेन गीयते

ଗାୟତ୍ରୀ ବେଦଜନନୀ; ଗାୟତ୍ରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରସୂ। ଯେହେତୁ ସେ ଗାତା (ଜପକ/ପାଠକ)କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତେଣୁ ସେ ‘ଗାୟତ୍ରୀ’ ନାମରେ ଗୀୟତେ।

Verse 54

वाच्यवाचकसंबंधो गायत्र्याः सवितुर्द्वयोः । वाच्योसौ सविता साक्षाद्गायत्रीवाचिकापरा

ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ସବିତୃ—ଏ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଚ୍ୟ-ବାଚକ ସମ୍ବନ୍ଧ ଅଛି। ବାଚ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ୍ ସବିତା; ଗାୟତ୍ରୀ ହେଉଛି ପରମ ବାଚିକା (ପ୍ରକାଶକ ବାଣୀ)।

Verse 55

प्रभावेणैव गायत्र्याः क्षत्रियः कौशिको वशी । राजर्षित्वं परित्यज्य ब्रह्मर्षिपदमीयिवान्

ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ କେବଳ ପ୍ରଭାବରେ ବଶୀଭୂତ କୌଶିକ—କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ରାଜର୍ଷିତ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 56

सामर्थ्यं प्राप चात्युच्चैरन्यद्भुवनसर्जने । किं किं न दद्याद्गायत्री सम्यगेवमुपासिता

ସେ ଅନ୍ୟ ଭୁବନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତ୍ୟୁଚ୍ଚ ସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏଭଳି ସମ୍ୟକ୍ ଉପାସିତ ଗାୟତ୍ରୀ କ’ଣ ଦେଉନାହାନ୍ତି?

Verse 57

न ब्राह्मणो वेदपाठान्न शास्त्रपठनादपि । देव्यास्त्रिकालमभ्यासाद्बाह्मणः स्याद्धि नान्यथा

କେବଳ ବେଦପାଠ କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ରପଠନରେ କେହି ସତ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏନାହିଁ; ଦେବୀ (ଗାୟତ୍ରୀ)ଙ୍କ ତ୍ରିକାଳ ଅଭ୍ୟାସରେ ହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ—ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 58

गायत्र्येव परं विष्णुर्गायत्र्येव परःशिवः । गायत्र्येव परोब्रह्मा गायत्र्येव त्रयी ततः

ଗାୟତ୍ରୀ ହିଁ ପରମ ବିଷ୍ଣୁ, ଗାୟତ୍ରୀ ହିଁ ପରମ ଶିବ; ଗାୟତ୍ରୀ ହିଁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା—ଏହେତୁ ଗାୟତ୍ରୀ ହିଁ ତ୍ରୟୀ (ତ୍ରିଦେବ ଓ ତ୍ରିବେଦ) ଅଟେ।

Verse 59

देवत्रयं स भगवानंशुमाली दिवाकरः । सर्वेषां महसां राशिः कालकालप्रवर्तकः

କିରଣମାଳାଧାରୀ ଦିବାକର ସେ ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ଦେବତ୍ରୟ; ସେ ସମସ୍ତ ତେଜର ଭଣ୍ଡାର ଏବଂ କାଳ ଓ ତାହାର ଚକ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ।

Verse 60

अर्कमुद्दिश्य सततमस्मल्लोकनिवासिनः । श्रुतिं ह्युदाहरंतीमां सारासारविवेकिनः

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ଆମ ଲୋକର ନିବାସୀ—ସାର‑ଅସାର ବିବେକୀ—ଏହି ବେଦୀୟ ଶ୍ରୁତିବାକ୍ୟକୁ ସଦା ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 61

एषो ह देवः प्रदिशोनु सर्वाः पूर्वो ह जातः स उ गर्भे अंतः । स एव जातः स जनिष्यमाणः प्रत्यङ्जानास्तिष्ठति सर्वतोमुखः

ଏହି ଦେବ ହିଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ସେ ପ୍ରଥମଜ, ଗର୍ଭାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ସେଇ। ସେଇ ଜନ୍ମିଛି, ସେଇ ଜନ୍ମିବ; ଅନ୍ତର୍ମୁଖ ହୋଇ ସର୍ବତୋମୁଖ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।

Verse 62

सदैवमुपतिष्ठेरन्सौरसूक्तैरतंद्रिताः । ये नमंत्यत्र ते विप्रा विप्रा भास्करसन्निभाः

ସୌରସୂକ୍ତଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରମାଦ ହୋଇ ସେମାନେ ସଦା (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ) ଉପାସନା କରୁନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନମନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭାସ୍କର ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 63

पुष्यार्केप्यथ हस्तार्के मूलार्केप्यथवा द्विज । उत्तरार्केऽथ यत्कार्यं तत्फलत्येव नान्यथा

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ପୁଷ୍ୟାର୍କ, ହସ୍ତାର୍କ, ମୂଳାର୍କ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରାର୍କ ଦିନରେ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେହି ନିଶ୍ଚୟ ଫଳ ଦେଏ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 64

पौषे मास्यर्कदिवसे यः स्नात्वा भास्करोदये । दानहोमंजपंकुर्यादर्चामर्कस्य सुव्रत

ହେ ସୁବ୍ରତ! ପୌଷ ମାସରେ ଅର୍କଦିବସରେ ଭାସ୍କରୋଦୟେ ସ୍ନାନ କରି ଦାନ, ହୋମ ଓ ଜପ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟାର୍ଚ୍ଚନା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି (ନିଶ୍ଚିତ ପୁଣ୍ୟ) ଲାଭ କରେ।

Verse 65

श्रद्धावानेकभक्तश्च कामक्रोधविवर्जितः । सहाप्सरोभिर्द्युतिमान्स वसेदत्र भोगवान्

ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ଏକନିଷ୍ଠ ଭକ୍ତ ଏବଂ କାମ-କ୍ରୋଧବିହୀନ, ସେ ଏଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହ ଦ୍ୟୁତିମାନ ହୋଇ ବସି ଦିବ୍ୟ ଭୋଗସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ।

Verse 66

अयने विषुवे चापि षडशीतिमुखेषु वा । विष्णुपद्यां च ये दद्युर्महादानानि सुव्रताः

ଅୟନ, ବିଷୁବ, ଷଡଶୀତିମୁଖ ସନ୍ଧି ଓ ବିଷ୍ଣୁପଦୀ ଦିନରେ ଯେ ସୁବ୍ରତୀ ମହାଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତଧାରୀ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ।

Verse 67

तिलाञ्जुह्वति साज्यांश्च ब्राह्मणान्भोजयंति च । पितॄनुद्दिश्य च श्राद्धं ये कुर्वंति विपश्चितः

ଯେ ବିପଶ୍ଚିତ୍ ଲୋକ ଘୃତସହିତ ତିଳ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାନ୍ତି ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ପୁଣ୍ୟସମୃଦ୍ଧ।

Verse 68

महापूजां च ये कुर्युर्महामंत्राञ्जपंति च । तेऽत्र वैकर्तने लोके विकर्तनसमप्रभा

ଯେମାନେ ମହାପୂଜା କରନ୍ତି ଓ ମହାମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ବୈକର୍ତନ ଲୋକରେ ବିକର୍ତନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ସମ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 69

न दरिद्रा न च दुःखार्ता न व्याधि परिपीडिताः । संक्रमेष्वर्कभक्ता ये न विरूपा न दुर्भगाः

ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସମୟରେ ଯେ ଅର୍କ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ନ ଦରିଦ୍ର, ନ ଦୁଃଖପୀଡିତ, ନ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ; ସେମାନେ ନ କୁରୂପ, ନ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବାନ।

Verse 70

संक्रमेषु न यैर्दत्तं न स्नातं तीर्थवारिषु । विशेषहोमो न कृतः कपिलाज्याप्लुतैस्तिलैः

ଯେମାନେ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଦାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ତୀର୍ଥଜଳରେ ସ୍ନାନ କରୁନାହାନ୍ତି, ଏବଂ କପିଳା ଗାଈର ଘୃତରେ ଭିଜା ତିଳଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ହୋମ କରୁନାହାନ୍ତି—

Verse 71

ते दृश्यंते प्रतिद्वारं विहीन नयनाननाः । देहिदेहीति जल्पंतो देहिनः सपटच्चराः

ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି—ଚକ୍ଷୁ ଓ ମୁଖ ହୀନ; ‘ଦିଅ, ଦିଅ’ ବୋଲି ବକବକ କରି, ଚିରାବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦେହଧାରୀ ଜୀବ ଘୁରନ୍ତି।

Verse 72

समं कृष्णलकेनापि यो दद्यात्कांचनं कृती । सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे स वसेदत्र पुण्यभाक्

ସମର୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ସୂର୍ୟଗ୍ରହଣବେଳେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ କୃଷ୍ଣଲ ପରିମାଣ ମାତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସୁନା ଦାନ କରିଲେ, ସେ ଏଠାରେ ମହାପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହୋଇ ବସେ।

Verse 73

सर्वं गंगासमं तोयं सर्वे ब्रह्मसमा द्विजाः । सर्वं देयं स्वर्णसमं राहुग्रस्ते दिवाकरे

ଦିବାକର ସୂର୍ୟ ଯେତେବେଳେ ରାହୁଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଜଳ ଗଙ୍ଗାସମ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରହ୍ମାସମ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାନ ସମାନ ହୁଏ।

Verse 74

दत्तं जप्तं हुतं स्नातं यत्किंचित्सदनुष्ठितम् । भानूपरागे श्राद्धादि तद्धेतुर्ब्रध्न संनिधे

ସୂର୍ୟଗ୍ରହଣବେଳେ ଯାହା କିଛି ବିଧିପୂର୍ବକ କରାଯାଏ—ଦାନ, ଜପ, ହୋମ, ସ୍ନାନ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦି—ସେସବୁ ବ୍ରଧ୍ନ (ସୂର୍ୟ)ଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 75

रविवारे संक्रमश्चेदुपरागोऽथवाभवेत् । तदा यदर्जितं पुण्यं तदिहाक्षयमाप्यते

ଯଦି ରବିବାରେ ସଂକ୍ରାନ୍ତି କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ ପଡ଼େ, ତେବେ ସେ ସମୟରେ ଅର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟ ଏହି ଜୀବନରେ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 76

भानुवारो यदा षष्ठ्यां सप्तम्यामथ जायते । तदा यत्सुकृतं कर्म कृतं तदिह भुज्यते

ଯେତେବେଳେ ରବିବାର ଷଷ୍ଠୀ କିମ୍ବା ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ପଡ଼େ, ସେତେବେଳେ କରାଯାଇଥିବା ସୁକୃତ କର୍ମର ଫଳ ଏହି ଲୋକରେ ହିଁ ଭୋଗ ହୁଏ।

Verse 77

हंसो भानुः सहस्रांशुस्तपनस्तापनो रवि । विकर्तनो विवस्वांश्च विश्वकर्मा विभावसुः

ହଂସ, ଭାନୁ, ସହସ୍ରାଂଶୁ, ତପନ, ତାପନ, ରବି; ବିକର୍ତନ, ବିବସ୍ୱାନ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ବିଭାବସୁ—ଏଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମ।

Verse 78

विश्वरूपो विश्वकर्ता मार्तंडो मिहिरोंऽशुमान् । आदित्यश्चोष्णगुः सूर्योऽर्यमा ब्रध्नो दिवाकरः

ବିଶ୍ୱରୂପ, ବିଶ୍ୱକର୍ତ୍ତା, ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ, ମିହିର, ଅଂଶୁମାନ; ଆଦିତ୍ୟ, ଉଷ୍ଣଗୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅର୍ୟମା, ବ୍ରଧ୍ନ, ଦିବାକର—ଏଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମ।

Verse 79

द्वादशात्मा सप्तहयो भास्करो हस्करः खगः । सुरः प्रभाकरः श्रीमांल्लोकचक्षुर्ग्रहेश्वरः

ଦ୍ୱାଦଶାତ୍ମା, ସପ୍ତହୟ, ଭାସ୍କର, ହସ୍କର, ଖଗ; ସୁର, ପ୍ରଭାକର, ଶ୍ରୀମାନ, ଲୋକଚକ୍ଷୁ, ଗ୍ରହେଶ୍ୱର—ଏଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମ।

Verse 80

त्रिलोकेशो लोकसाक्षीतमोरिः शाश्वतः शुचिः । गभस्तिहस्तस्तीव्रांशुस्तरणिः सुमहोरणिः

ତ୍ରିଲୋକେଶ, ଲୋକସାକ୍ଷୀ, ତମୋରି, ଶାଶ୍ୱତ, ଶୁଚି; ଗଭସ୍ତିହସ୍ତ, ତୀବ୍ରାଂଶୁ, ତରଣି ଓ ସୁମହୋରଣି—ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ପବିତ୍ର ନାମ।

Verse 81

द्युमणिर्हरिदश्वोर्को भानुमान्भयनाशनः । छन्दोश्वो वेदवेद्यश्च भास्वान्पूषा वृषाकपिः

ଦ୍ୟୁମଣି, ହରିଦଶ୍ୱ, ଅର୍କ, ଭାନୁମାନ, ଭୟନାଶନ; ଛନ୍ଦୋଶ୍ୱ, ବେଦବେଦ୍ୟ, ଭାସ୍ୱାନ, ପୂଷା ଓ ବୃଷାକପି—ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମ।

Verse 82

एकचक्ररथो मित्रो मंदेहारिस्तमिस्रहा । दैत्यहा पापहर्ता च धर्मोधर्म प्रकाशकः

ଏକଚକ୍ରରଥ, ମିତ୍ର, ମନ୍ଦେହମାନଙ୍କ ସଂହାରକ, ତମିସ୍ରା-ଅନ୍ଧକାରନାଶକ; ଦୈତ୍ୟହା, ପାପହର୍ତ୍ତା ଓ ଧର୍ମାଧର୍ମପ୍ରକାଶକ—ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମ।

Verse 83

हेलिकश्चित्रभानुश्च कलिघ्नस्तार्क्ष्यवाहनः । दिक्पतिः पद्मिनीनाथः कुशेशयकरो हरिः

ହେଲିକ, ଚିତ୍ରଭାନୁ, କଲିଘ୍ନ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟବାହନ; ଦିକ୍ପତି, ପଦ୍ମିନୀନାଥ, କୁଶେଶୟକର ଓ ହରି—ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ପବିତ୍ର ନାମ।

Verse 84

घर्मरश्मिर्दुर्निरीक्ष्यश्चंडांशुः कश्यपात्मजः । एभिः सप्ततिसंख्याकैः पुण्यैः सूर्यस्य नामभिः

ଘର୍ମରଶ୍ମି, ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟ, ଚଣ୍ଡାଂଶୁ ଓ କଶ୍ୟପାତ୍ମଜ—ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଏହି ସତରି ପୁଣ୍ୟନାମରେ ସବିତା ସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 85

प्रणवादि चतुर्थ्यंतैर्नमस्कार समन्वितैः । प्रत्येकमुच्चरन्नाम दृष्ट्वादृष्ट्वा दिवाकरम्

ଓଁ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରି ଚତୁର୍ଥୀ ପ୍ରତ୍ୟୟ (—ଆୟ) ଯୁକ୍ତ ‘ନମଃ’ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାମକୁ କ୍ରମେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦିବାକର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଦର୍ଶନ କରିବ।

Verse 86

विगृह्य पाणियुग्मेन ताम्रपात्रं सुनिर्मलम् । जानुभ्यामवनिं गत्वा परिपूर्य जलेन च

ଦୁଇ ହାତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମଳ ତାମ୍ରପାତ୍ର ଧରି, ଗୁଡ଼ିଗୁଡ଼ି ଭୂମିରେ ନମି, ସେହି ପାତ୍ରକୁ ଜଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିବ।

Verse 87

करवीरादि कुसुमै रक्तचंदनमिश्रितैः । दूर्वांकुरैरक्षतैश्च निक्षिप्तैः पात्रमध्यतः

କରବୀର ଆଦି ପୁଷ୍ପକୁ ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ସହ ମିଶାଇ, ଦୂର୍ବାଂକୁର ଓ ଅକ୍ଷତ ସହିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପାତ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ନିକ୍ଷେପ କରିବ।

Verse 88

दद्यादर्घ्यमनर्घ्याय सवित्रे ध्यानपूर्वकम् । उपमौलि समानीय तत्पात्रं नान्यदृङ्मनाः

ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ସବିତୃ ଦେବଙ୍କୁ ଅମୂଲ୍ୟ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବ; ସେହି ପାତ୍ରକୁ ଶିରୋମୌଳି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଠାଇ, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମନକୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ଯିବାକୁ ଦେବ ନାହିଁ।

Verse 89

प्रतिमंत्रं नमस्कुर्यादुदयास्तमये रविम् । अनया नामसप्तत्या महामंत्ररहस्यया

ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ତ୍ର ସହ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ରବିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବ—ମହାମନ୍ତ୍ରର ରହସ୍ୟରୂପ ଏହି ସତରି ନାମମାଳା ଦ୍ୱାରା।

Verse 90

एवं कुर्वन्नरो जातु न दरिद्रो न दुःखभाक् । व्याधिभिर्मुच्यते घोरैरपिजन्मांतरार्जितैः

ଏଭଳି ଆଚରଣ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ଦରିଦ୍ର ହୁଏ ନାହିଁ, ନ ଦୁଃଖର ଭାଗୀ ହୁଏ। ସେ ଘୋର ରୋଗମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଯଦିଓ ସେଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବଜନ୍ମାର୍ଜିତ।

Verse 91

विनौषधैर्विना वैद्यैर्विनापथ्यपरिग्रहैः । कालेन निधनं प्राप्तः सूर्यलोके महीयते

ଔଷଧ ବିନା, ବୈଦ୍ୟ ବିନା ଏବଂ ପଥ୍ୟ-ନିୟମ ଗ୍ରହଣ ନ କରି ମଧ୍ୟ, ନିୟତ କାଳରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କଲେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 92

इत्येकदेशः कथितो भानुलोकस्य सत्तम । महातेजोनिधेरस्य कोविशेषमवैत्यहो

ହେ ସତ୍ତମ! ଏଭଳି ଭାବେ ଭାନୁଲୋକର କେବଳ ଏକ ଅଂଶ ମାତ୍ର କଥିତ ହେଲା। ଅପାର ତେଜର ଏହି ନିଧିର ବିଶେଷ ମହିମାକୁ କିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣିପାରିବ?

Verse 93

स्वकर्णविषयीकुर्वन्नितिपुण्यकथामिमाम् । क्षणादालोकयांचक्रे महेंद्रस्य महापुरीम्

ଏହି ପୁଣ୍ୟକଥାକୁ ନିଜ କାନର ବିଷୟ କରି, ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ମହେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ମହାପୁରୀକୁ ଦର୍ଶନ କଲା।

Verse 94

अगस्तिरुवाच । श्रुत्वा सौरीं कथमेतामप्सरोलोकसंयुताम् । न दरिद्रो भवेत्क्वापि नाधर्मेषु प्रवर्तते

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଅପ୍ସରାଲୋକସଂଯୁକ୍ତ ଏହି ସୌରୀ କଥା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦରିଦ୍ର ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ଅଧର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 95

ब्राह्मणैः सततं श्राव्यमिदमाख्यानमुत्तमम् । वेदपाठेन यत्पुण्यं तत्पुण्यफलदायकम्

ଏହି ଉତ୍ତମ ଆଖ୍ୟାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା ପାଠ କରିବା ଓ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ। ବେଦପାଠରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ, ସେହି ପୁଣ୍ୟଫଳ ଏହା ଦିଏ।

Verse 96

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शृण्वंतोऽध्यायमुत्तमम् । पातकानि विसृज्येह गतिं यास्यंत्यनुत्तमाम्

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ ଯେମାନେ ଏହି ଉତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେଇ ପାପ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନୁତ୍ତମ ଗତି ପାଆନ୍ତି।