Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 56

Devanagari script

कंसघ्नाय नमस्तेस्तु बलदैत्यजिते नमः । ब्रह्मणैवं स्तुतश्चासीत्प्रत्यक्षोऽसौ जनार्द्दनः

Transliteration

kaṃsaghnāya namastestu baladaityajite namaḥ | brahmaṇaivaṃ stutaścāsītpratyakṣo'sau janārddanaḥ

Translation

ହେ କଂସଘ୍ନ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ବଳ ଦୈତ୍ୟଜିତ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ବ୍ରହ୍ମା ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରିବାରୁ ସେଇ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ।

Word by Word

• कंसघ्नाय: to the slayer of Kaṃsa
• कंसघ्नाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: कंसघ्न (प्रातिपदिक; कंस + घ्न)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; सम्बोधनार्थे दत्तिः (salutation addressed to)

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (salutatory particle)

• ते: to you/your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/विधिलिङ्-आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• बलदैत्यजिते: (O) conqueror of the mighty demons
• बलदैत्यजिते: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बलदैत्यजित् (प्रातिपदिक; बल + दैत्य + जित्)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative) एकवचन; सम्बोधन-प्रयोगे (vocative sense in praise)

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात

• ब्रह्मणा: by Brahmā
• ब्रह्मणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचन

• एवं: thus
• एवं: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• स्तुतः: praised
• स्तुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• आसीत्: was/became
• आसीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• प्रत्यक्षः: manifest, visible
• प्रत्यक्षः: Karta (Subject-complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचन; विशेषण

• असौ: that (he)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचन; सर्वनाम

• जनार्द्दनः: Janārdana (Viṣṇu)
• जनार्द्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचन; विशेष्य (proper name)

Speaker

Narrator (second pāda narrational; first pāda continues Brahmā’s stuti)

Skanda Dialogue

Listener: A king (rājaśārdūla) in the broader adhyāya frame

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, seated on a lotus, offers folded-hands praise; Janārdana suddenly becomes manifest before him, haloed, with attendants implied beyond the frame.

Characters & Entities

• Kaṃsa
• Bala (daitya)
• Brahmā
• Janārdana (Viṣṇu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere praise and remembrance of the Lord’s dharma-protecting deeds culminate in divine presence (darśana) and reassurance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting remains Vaikuṇṭha; the verse emphasizes divine manifestation rather than a geographic pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Stuti (hymnic praise) is shown as a potent devotional practice that yields pratyakṣa-anugraha (direct grace).