Adhyaya 20

Verse 1

व्यास उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि शिवतीर्थमनुत्तमम् । यत्रासौ शंकरो देवः पुनर्जन्मधरोऽभवत्

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଏବେ ମୁଁ ଅନୁତ୍ତମ ଶିବତୀର୍ଥର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ଦେବ ଶଙ୍କର ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଧାରଣ କଲେ।

Verse 2

कीलितो देवदेवेशः शंकरश्च त्रिलोचनः । गिरिजया महाभाग पातितो भूमिमंडले

ଦେବଦେବେଶ ତ୍ରିଲୋଚନ ଶଙ୍କର ‘କୀଳିତ’ ହୋଇ ବଶୀଭୂତ ହେଲେ; ହେ ମହାଭାଗ, ଗିରିଜା ତାଙ୍କୁ ଭୂମିମଣ୍ଡଳରେ ପତିତ କଲେ।

Verse 3

छलितो मुह्यमानस्तु दिवारात्रिं न वेत्ति च । पुंस्त्रीनपुंसकाश्चैव जडीभूतस्त्रिलोचनः

ଛଳିତ ଓ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ସେ ଦିନ-ରାତିର ଭେଦ ଜାଣିଲେ ନାହିଁ; ଜଡୀଭୂତ ତ୍ରିଲୋଚନ ପୁରୁଷ-ସ୍ତ୍ରୀ-ନପୁଂସକ ଭେଦ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 4

कल्पांतमिव संजातं तदा तस्मिंश्च कीलिते । पार्वत्या सहसा तस्य कृत कीलनकं तदा

ସେ ଏଭଳି ‘କୀଳିତ’ ହୋଇ ନିଶ୍ଚଳ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ଯେନେ କଳ୍ପାନ୍ତ ଆସିଗଲା ପରି ଲାଗିଲା। ତାହାପରେ ପାର୍ବତୀ ସହସା ତାଙ୍କ ଉପରେ ସେହି କୀଳନ କ୍ରିୟା କଲେ।

Verse 5

युधिष्ठिर उवाच । एतदाश्चर्यमतुलं वचनं यत्त्वयोदितम् । यो गुरुः सर्वदेवानां योगिनां चैव सर्वदा

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ତୁମେ କହିଥିବା ଏହି ବଚନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର ଓ ଅତୁଳ; ଯିଏ ସଦା ସର୍ବ ଦେବତା ଓ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଗୁରୁ।

Verse 6

पार्वत्या कीलितः कस्मा न्नष्टवृत्तिः शिवः कथम् । कारणं कथ्यतां तत्र परं कौतूहलं हि मे

ପାର୍ବତୀ କାହିଁକି ଶିବଙ୍କୁ ଅଚଳ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ସାଧାରଣ ଅବସ୍ଥା କିପରି ନଷ୍ଟ ହେଲା? ତାହାର କାରଣ କହନ୍ତୁ; ମୋର କୌତୂହଳ ଅତ୍ୟଧିକ।

Verse 7

व्यास उवाच । मन्त्रौघा विविधा राजञ्छंकरेण प्रकाशिताः । पार्वत्यग्रे महाराज अथर्वणोपवेदजाः

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ଅଥର୍ବଣ ଉପବେଦଜାତ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରଧାରାଗୁଡ଼ିକୁ ଶଙ୍କର ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ହେ ମହାରାଜ।

Verse 9

बीजान्युद्धृत्य वै ताभ्यो माला चैकवृता कृता । शंभुना कथिता चैव पार्वत्यग्रे नृपोत्तम

ହେ ନୃପୋତ୍ତମ, ସେମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ବୀଜାକ୍ଷର ଉଦ୍ଧୃତ କରି ଏକସୂତ୍ରୀ ମାଳାରୂପ ଜପବିଧାନ ତିଆରି ହେଲା; ଶମ୍ଭୁ ତାହା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପଦେଶ କଲେ।

Verse 10

तैश्चैव अष्टा भवति मंत्रोद्धारः कृतस्तु सा । साधयेत्सा महादुष्टा शाकिनी प्रमदानघे

ଏହି (ବୀଜାକ୍ଷର) ଦ୍ୱାରା ଅଷ୍ଟବିଧ ମନ୍ତ୍ରୋଦ୍ଧାର କରାଗଲା। ହେ ନିଷ୍ପାପେ, ସେ ମହାଦୁଷ୍ଟ ଶାକିନୀ ତାହାକୁ ସାଧିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା।

Verse 11

श्रीपार्वत्युवाच । प्रकाशितास्त्वया नाथ भेदा ह्येते षडेव हि । षड्विधाः शक्तयो नाथ अगम्यायोगमालिनीः । षड्विधोक्तं त्वयैकेन कूटात्कृतं वदस्व माम्

ଶ୍ରୀ ପାର୍ବତୀ କହିଲେ—ହେ ନାଥ! ଆପଣ ଏହି ଭେଦଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି; ସତ୍ୟକୁହିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଛଅଟି। ହେ ସ୍ୱାମୀ! ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ଛଅ ପ୍ରକାର, ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଦୁର୍ଗମ ଏବଂ ଯୋଗମାଲିନୀ। ଏହି ଷଡ୍ବିଧ ତତ୍ତ୍ୱ ଆପଣ ଏକା ଉପଦେଶ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ‘କୂଟ’ରୁ ଏହା କିପରି ଗଠିତ ହୁଏ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

Verse 12

श्रीमहादेव उवाच । अप्रकाशो महादेवि देवासुरैस्तु मानवैः

ଶ୍ରୀ ମହାଦେବ କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ଏହା ସହଜରେ ପ୍ରକାଶ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅପ୍ରକାଶିତ ରହେ।

Verse 13

पार्वत्युवाच । नमस्ते सर्वरूपाय नमस्ते वृषभध्वज । जटिलेश नमस्तुभ्यं नीलकण्ठ नमोस्तुते

ପାର୍ବତୀ କହିଲେ—ସର୍ବରୂପ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଜଟିଲେଶ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ନୀଳକଣ୍ଠ! ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 14

कृपासिंधो नमस्तुभ्यं नमस्ते कालरूपिणे । एतैश्च बहुभिर्वाक्यैः कोमलैः करुणानिधिम्

ହେ କୃପାସିନ୍ଧୁ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ କାଳରୂପୀ! ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏପରି ଅନେକ କୋମଳ ବାକ୍ୟରେ ସେ କରୁଣାନିଧିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 15

तोषयित्वाद्रितनया दण्डवत्प्रणिपत्य च । जग्राह पादयुगलं तां प्रोवाच दयापरः

ଅଦ୍ରିତନୟା ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଯୁଗଳ ପାଦକୁ ଧରିଲେ। ତେବେ ଦୟାପର ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 16

किमर्थं स्तूयसे भद्रे याच्यतां मनसीप्सितम्

ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ମୋତେ ଏପରି କାହିଁକି ସ୍ତୁତି କରୁଛ? ତୁମ ହୃଦୟର ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ମାଗ।

Verse 17

पार्वत्युवाच । समाहारं च सध्यानं कथयस्व सविस्तरम् । असंदेहमशेषं च यद्यहं वल्लभा तव

ପାର୍ବତୀ କହିଲେ—ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାହାର ଓ ସହିତ ଧ୍ୟାନକୁ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ତାରରେ କହ। ଯଦି ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରିୟା, ତେବେ ନିଃସନ୍ଦେହ ଓ ଅଶେଷ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।

Verse 19

मायाबीजं तु सर्वेषां कूटानां हि वरानने । सर्वेषां मध्यमो वर्णो बिंदुना दादिशोभितः

ହେ ବରାନନେ, ସମସ୍ତ କୂଟମାନଙ୍କରେ ‘ମାୟା-ବୀଜ’ ନିଶ୍ଚୟ ରହିଛି। ସେମାନଙ୍କ ସବୁରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଦୁଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।

Verse 20

वह्निबीजं सवातं च कूर्मबीजसमन्वितम् । आदित्यप्रभवं बीजं शक्तिबीजोद्भवं सदा

ବହ୍ନି-ବୀଜ ବାୟୁ-ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ କୂର୍ମ-ବୀଜରେ ସଂଯୁକ୍ତ। ଆଦିତ୍ୟ-ପ୍ରଭବ ବୀଜ ସଦା ଶକ୍ତି-ବୀଜରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ହୁଏ।

Verse 21

एतत्कूटं चाद्यबीजं द्वितीयं च विभोर्मतम् । तृतीयं चाग्निबीजं तु संयुक्तं बिंदुनेंदुना

ଏହି କୂଟ ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ବୀଜ; ଦ୍ୱିତୀୟଟି ବିଭୁ (ଇଶ୍ୱର)ଙ୍କ ମତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତୃତୀୟଟି ଅଗ୍ନି-ବୀଜ, ଯାହା ବିନ୍ଦୁ ଓ ଇନ୍ଦୁ-ଚିହ୍ନ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ।

Verse 22

चतुर्थं युक्तं शेषेण ब्रह्मबीजमृषिस्तथा । पंचमं कालबीजं च षष्ठं पार्थिव बीजकम्

ଚତୁର୍ଥ ଅଙ୍ଗଟି ଶେଷ ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ; ବ୍ରହ୍ମ-ବୀଜ ସହ ଋଷିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମଧ୍ୟ ହେବ। ପଞ୍ଚମଟି କାଳ-ବୀଜ, ଷଷ୍ଠଟି ପାର୍ଥିବ (ପୃଥିବୀ) ବୀଜ।

Verse 23

सप्तमे चाष्टमे बाह्यं नृसिंहेन समन्वितम् । नवमे द्वितीयमेकं च दशमे चाष्टकूटकम्

ସପ୍ତମ ଓ ଅଷ୍ଟମରେ ବାହ୍ୟ ଭାଗଟି ନୃସିଂହ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ କରି ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ନବମରେ କେବଳ ଦ୍ୱିତୀୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଗ୍ରହଣୀୟ; ଦଶମରେ ଅଷ୍ଟକୂଟକ ଅଛି।

Verse 24

विपरीतं तयोर्बीजं रुद्राक्षे वर चारिणि । चतुर्दशे चतुर्थ्यर्थं पृथ्वीबीजेन संयुतम्

ହେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରିଣୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାରିଣୀ, ସେ ଦୁଇଟିର ବୀଜକୁ ବିପରୀତ କ୍ରମରେ ଗ୍ରହଣ କର। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶରେ ଚତୁର୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟାର୍ଥେ ତାହା ପୃଥିବୀ-ବୀଜ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଉ।

Verse 25

कूटाः शेषाक्षराः केचिद्रक्षिता मेनकात्मजे । सा पपात यदोर्व्यां हि शिवपत्नी तदा नृप

ହେ ମେନକାକନ୍ୟେ, କିଛି ଶେଷ ଅକ୍ଷର ‘କୂଟ’ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଲା। ତେବେ, ହେ ନୃପ, ଶିବପତ୍ନୀ ସେହି ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପତିତ ହେଲେ।

Verse 26

रामेणाश्वासिता तत्र प्रहसंस्त्रिपुरांतकः । भद्रे यस्मात्त्वया पन्नं जंवशक्तिर्भविष्यति

ସେଠାରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ (ଶିବ) ହସି କହିଲେ—‘ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ଏହା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବାରୁ “ଜଂବ” ନାମକ ଶକ୍ତି ତୁମ ପାଇଁ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବ।’

Verse 27

मारणे मोहने वश्ये आकर्षणे च क्षोभणे । यंयं कामयते नूनं ततत्सिद्धिर्भविष्यति

ମାରଣ, ମୋହନ, ବଶୀକରଣ, ଆକର୍ଷଣ ଓ କ୍ଷୋଭଣ—ଏହି ସବୁରେ ଯେଉଁ ଫଳ କେହି କାମନା କରେ, ନିଶ୍ଚୟ ସେହି ସେହି ସିଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 28

इति श्रुत्वा तदा देवी दुष्टचित्ता शुचिस्मिता । कूटशेषास्ततो वीराः प्रोक्तास्तस्यै तु शंभु ना

ଏହା ଶୁଣି ସେ ଦେବୀ—ଚିତ୍ତରେ ଦୁଷ୍ଟ, କିନ୍ତୁ ମଧୁର ସ୍ମିତରେ ଶୁଚି—ତେବେ ଶମ୍ଭୁ ତାହାକୁ କୂଟ (ଗୂଢ) ଶେଷ ଅଂଶମାନେ ମଧ୍ୟ କହିଦେଲେ।

Verse 29

उवाच च कृपासिंधुः साधयस्व यथाविधि । कैलासात्तु हरस्तत्र धर्मारण्यं गतो भृशम्

ତେବେ କୃପାସାଗର କହିଲେ—“ବିଧିଅନୁସାରେ ସାଧନ କର।” ତାପରେ ହର (ଶିବ) କୈଲାସରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଧର୍ମାରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ।

Verse 30

ज्ञात्वा देवी ययौ तत्र यत्रासौ वृषभध्वजः । तत्क्षणात्पतितो भूमौ धर्मारण्ये नृपोत्तम

ଏହା ଜାଣି ଦେବୀ ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେଇ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ (ଶିବ) ଥିଲେ। ସେଇ କ୍ଷଣେ ଧର୍ମାରଣ୍ୟରେ ସେ ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲେ, ହେ ନୃପୋତ୍ତମ।

Verse 31

मुंडमाला च कौपीनं कपालं ब्रह्मणस्तु वै

ଏବଂ ମୁଣ୍ଡମାଳା, କୌପୀନ ଓ କପାଳ—ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର (ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ) ଥିଲା।

Verse 32

गता गणाश्च सर्वत्र भूतप्रेता दिशो दश । विसंज्ञं च स्वमात्मानं ज्ञात्वा देवो महेश्वरः

ଗଣମାନେ ସର୍ବତ୍ର ଛିଟିଯାଇ ଭୂତ‑ପ୍ରେତ ଓ ପରଲୋକଗତ ସତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ଦଳ ଦଶଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଗଲା; ତେବେ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଅଚେତନ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି ତଦନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।

Verse 33

स्वेदजास्तु समुत्पन्ना गणाः कूटादयस्तथा । पंचकूटान्समुत्पाद्य तस्मात्तदाधमूलिने

ସ୍ୱେଦଜନ୍ୟ ଭାବେ କୂଟ ଆଦି ଗଣମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଏବଂ ସେହି ଉତ୍ସରୁ ‘ପଞ୍ଚକୂଟ’ ସୃଷ୍ଟି କରି ସେମାନେ ସେହି ଆଦିମୂଳରେ ନିବିଡ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।

Verse 34

साधकास्ते महाराज जपहोमपरायणाः । प्रेतासनास्तु ते सर्वे कालकूटोपरि स्थिताः

ହେ ମହାରାଜ, ସେ ସାଧକମାନେ ଜପ ଓ ହୋମରେ ପରାୟଣ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରେତକୁ ଆସନ କରି କାଳକୂଟ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 35

कथयंति स्वमात्मानं येन मोक्षः पिनाकिनः । ततः कष्टसमाविष्टा गौरी वह्निभयातुरा

ସେମାନେ ନିଜ ଅନ୍ତଃସ୍ଥିତିକୁ କହିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପିନାକଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ମୋକ୍ଷ ଦାନ କରନ୍ତି। ତେବେ ଗୌରୀ କଷ୍ଟରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଅଗ୍ନିଭୟରେ ଆତୁର ହେଲେ।

Verse 36

सभाजितः शिवस्तैश्च गौरी ह्रीणा त्वधोमुखी । तपस्तेपे च तत्रस्था शंकरादेशकारिणी

ସେମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଗୌରୀ ଲଜ୍ଜାରେ ଅଧୋମୁଖୀ ହେଲେ। ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରି, ସେଠାରେ ରହି ସେ ତପସ୍ୟା କଲେ।

Verse 37

पंचाग्निसेवनं कृत्वा धूम्रपानमधोमुखी । कूटाक्षरैः स्तुतस्तैस्तु तोषितो वृषभध्वजः

ପଞ୍ଚାଗ୍ନିସେବନ ବ୍ରତ କରି, ଅଧୋମୁଖ ହୋଇ ଧୂମପାନ କରୁଥିବା ସେ କୂଟାକ୍ଷରରେ ସ୍ତୁତି କଲା; ସେହି ସ୍ତୁତିରେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଶିବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 38

धराक्षेत्रमिदं राजन्पापघ्नं सर्वकामदम् । देवमज्जनकं शुभ्रं स्थानकेऽस्मिन्विराजते

ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଧରାକ୍ଷେତ୍ର ପାପନାଶକ ଓ ସର୍ବକାମଦାୟକ। ଏହି ଦୀପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଭ୍ର ‘ଦେବମଜ୍ଜନ’—ଦେବତାମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନତୀର୍ଥ—ବିରାଜିତ।

Verse 39

आश्विने कृष्णपक्षे च चतुर्दश्या दिने नृप । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते

ହେ ନୃପ, ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ସେହି ଜଳ ପାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 40

पूजयित्वा च देवेशमुपोष्य च विधानतः । शाकिनी डाकिनी चैव वेतालाः पितरो ग्रहाः

ଦେବେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଏବଂ ବିଧିମତେ ଉପବାସ କଲେ—ଶାକିନୀ, ଡାକିନୀ, ବେତାଳ, ପିତୃମାନେ ଓ ଗ୍ରହଶକ୍ତିମାନେ ଅନୁକୂଳ ହୋଇ ପୀଡ଼ା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 41

ग्रहा धिष्ण्या न पीड्यंते सत्यंसत्यं वरानने । सांगं रुद्रजपं तत्र कृत्वा पापैः प्रमुच्यते

ଗ୍ରହମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଧିଷ୍ଣ୍ୟ (ଅଧିଷ୍ଠାନ) ପୀଡ଼ା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ—ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ହେ ବରାନନେ। ସେଠାରେ ସାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରଜପ କଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 42

नश्यंति त्रिविधा रोगाः सत्यंसत्यं च भूपते । एतत्सर्वं मया ख्यातं देवमज्जनकं शृणु

ହେ ଭୂପତେ! ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ—ତ୍ରିବିଧ ରୋଗ ନଶିଯାଏ। ଏସବୁ ମୁଁ କହିଲି; ଏବେ ଦେବମଜ୍ଜାନକ (ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ-ତୀର୍ଥ/ବିଧି)ର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣ।

Verse 43

अश्वमेधसहस्रैस्तु कृतैस्तु भूरिदक्षिणैः । तत्फलं समवाप्नोति श्रोता श्रावयिता नरः

ଭୂରି ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ କୃତ ସହସ୍ର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଯେ ଫଳ, ସେହି ଫଳ ଶ୍ରୋତା ଓ ଶ୍ରାବୟିତା ମନୁଷ୍ୟ ପାଏ।

Verse 44

अपुत्रो लभते पुत्रान्निर्धनो धनमाप्नुयात् । आयुरारोग्यमैश्वर्यं लभते नात्र संशयः

ଅପୁତ୍ର ଲୋକ ପୁତ୍ର ପାଏ, ନିର୍ଧନ ଧନ ପାଏ। ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 45

मनोवाक्कायजनितं पातकं त्रिविधं च यत् । तत्सर्वं नाशमायाति स्मरणात्कीर्तनान्नृप

ହେ ନୃପ! ମନ, ବାଣୀ ଓ କାୟାରୁ ଜନିତ ତ୍ରିବିଧ ପାତକ ସ୍ମରଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଶିଯାଏ।

Verse 46

धन्यं यशस्यमायुष्यं सुखसंतानदायकम् । माहात्म्यं शृणुयाद्वत्स सर्वसौख्यान्वितो भवेत्

ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଧନ୍ୟ, ଯଶଦାୟକ, ଆୟୁବର୍ଧକ ଓ ସୁଖସନ୍ତାନଦାୟକ। ହେ ବତ୍ସ! ଯେ ଏହା ଶୁଣେ, ସେ ସର୍ବ ସୁଖରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 47

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वदानेषु यत्फलम् । सर्वयज्ञैश्च यत्पुण्यं जायते श्रवणान्नृप

ହେ ରାଜନ୍! ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦାନରେ ଯେ ଫଳ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ—ସେ ସବୁ ଏହି (କଥା) ଶ୍ରବଣମାତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।