Adhyaya 86

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज पिङ्गलावर्तमुत्तमम् । सङ्गमस्य समीपस्थं रेवाया उत्तरे तटे । हव्यवाहेन राजेन्द्र स्थापितः पिङ्गलेश्वरः

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ସଙ୍ଗମର ସମୀପରେ ରେବା ନଦୀର ଉତ୍ତର ତଟରେ ଥିବା ଉତ୍ତମ ପିଙ୍ଗଲାବର୍ତ୍ତକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଠାରେ ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି) ପିଙ୍ଗଲେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । हव्यवाहेन भगवन्नीश्वरः स्थापितः कथम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसादाद्वक्तुमर्हसि

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ହେ ଭଗବନ, ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି) କିପରି ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ? କୃପାକରି ଏ ସବୁ ମୋତେ କହନ୍ତୁ; ପ୍ରସାଦରେ ଆପଣ କହିବା ଯୋଗ୍ୟ।

Verse 3

मार्कण्डेय उवाच । शम्भुना रेतसा राजंस्तर्पितो हव्यवाहनः । प्राप्तसौख्येन रौद्रेण गौर्याक्रीडनचेतसा

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ରେତସ୍‌ ଦ୍ୱାରା ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି) ତୃପ୍ତ ହେଲେ। ଗୌରୀ ସହ କ୍ରୀଡାରେ ମଗ୍ନ ଶିବଙ୍କ ସେଇ ରୌଦ୍ର ତେଜରେ, ସୁଖସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 4

हव्यवाहमुखे क्षिप्तं रुद्रेणामिततेजसा । रुद्रस्य रेतसा दग्धस्तीर्थयात्राकृतादरः

ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ ରୁଦ୍ର ତାହାକୁ ହବ୍ୟବାହନଙ୍କ ମୁଖରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରେତସ୍‌ରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ (ଅଗ୍ନି) ପରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।

Verse 5

सागरांश्च नदीर्गत्वा क्रमाद्रेवां समागतः । चचार परया भक्त्या ध्यानमुग्रं हुताशनः

ସମୁଦ୍ର ଓ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ଗମନ କରି କ୍ରମେ ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି) ରେବାତୀରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଉଗ୍ର ଧ୍ୟାନସାଧନା କଲେ।

Verse 6

वायुभक्षः शतं साग्रं यावत्तेपे हुताशनः । तावत्तुष्टो महादेवो वरदो जातवेदसः । संनिधौ समुपेत्याथ वचनं चेदमब्रवीत्

କେବଳ ବାୟୁକୁ ଆହାର କରି ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି) ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ତପ କଲେ। ତେବେ ପ୍ରସନ୍ନ ମହାଦେବ ଜାତବେଦସଙ୍କୁ ବର ଦେବାକୁ ତାଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଆସି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 7

ईश्वर उवाच । वरं वृणीष्व हव्याश यस्ते मनसि वर्तते

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ— ହେ ହବ୍ୟାଶ (ଅଗ୍ନି), ତୁମ ମନରେ ଯେ ବର ଅଛି, ସେହି ବର ଚୟନ କର।

Verse 8

वह्निरुवाच । नमस्ते सर्वलोकेश उग्रमूर्ते नमोऽस्तु ते । रेतसा तव संदग्धः कुष्ठी जातो महेश्वर । कृपां कुरु महादेव मम रोगं विनाशय

ବହ୍ନି କହିଲେ— ହେ ସର୍ବଲୋକେଶ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଉଗ୍ରମୂର୍ତ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ହେ ମହେଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କ ତେଜରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ମୁଁ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହୋଇଛି। ହେ ମହାଦେବ, କୃପା କରି ମୋ ରୋଗ ନାଶ କରନ୍ତୁ।

Verse 9

ईश्वर उवाच । हव्यवाह भवारोगो मत्प्रसादाच्च सत्वरम् । अत्र तीर्थे कृतस्नानः स्वरूपं प्रतिपत्स्यसे

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ— ହେ ହବ୍ୟବାହ, ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ତୁମ ରୋଗ ଶୀଘ୍ର ନିବୃତ୍ତ ହେବ। ଏହି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ତୁମେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 10

इत्युक्त्वा च महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत । अनन्तरं हव्यवाहः सस्नौ रेवाजले त्वरन्

ଏହିପରି କହି ମହାଦେବ ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ହବ୍ୟବାହ (ଅଗ୍ନି) ତ୍ୱରାରେ ରେବାଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲା।

Verse 11

तदैव रोगनिर्मुक्तोऽभवद्दिव्यस्वरूपवान् । स्थापयामास देवेशं स वह्निः पिङ्गलेश्वरम्

ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ତେଜୋମୟ ସ୍ୱରୂପ ପାଇଲା। ତାପରେ ସେଇ ବହ୍ନି ଦେବେଶଙ୍କୁ ‘ପିଙ୍ଗଲେଶ୍ୱର’ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କଲା।

Verse 12

नाम्ना संपूजयामास तुष्टाव स्तुतिभिर्मुदा । ततो जगाम देशं स्वं देवानां हव्यवाहनः

ସେ ନାମୋଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲା ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ତୁତିଗୀତରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତବ କଲା। ପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ହବ୍ୟବାହନ ନିଜ ଧାମକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା।

Verse 13

हव्यवाहेन भूपैवं स्थापितः पिङ्गलेश्वरः । जितक्रोधो हि यस्तत्र उपवासं समाचरेत्

ଏହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, ହବ୍ୟବାହ (ଅଗ୍ନି) ଦ୍ୱାରା ପିଙ୍ଗଲେଶ୍ୱର ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ। ଯେ କେହି ସେଠାରେ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରି ବିଧିପୂର୍ବକ ଉପବାସ କରେ—

Verse 14

अतिरान्त्रफलं तस्य अन्ते रुद्रत्वमाप्नुयात् । गुणान्विताय विप्राय कपिलां तत्र भारत

ତାହାର ଫଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ; ଶେଷରେ ସେ ରୁଦ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏବଂ ସେଠାରେ, ହେ ଭାରତ, ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 15

अलंकृत्य सवत्सां च शक्त्यालङ्कारभूषिताम् । यः प्रयच्छति राजेन्द्र स गच्छेत्परमां गतिम्

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଯେ ଲୋକ ସେଠାରେ ବଛୁରାସହ ଗାଈକୁ ଯଥାଶକ୍ତି ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ କରି ଦାନ କରେ, ସେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 86

। अध्याय

“ଅଧ୍ୟାୟ” — ପାଣ୍ଡୁଲିପି ପରମ୍ପରାରେ ଅଧ୍ୟାୟର ସୀମା/ସମାପ୍ତି ସୂଚକ ଚିହ୍ନ।