Adhyaya 33

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र अग्नितीर्थमनुत्तमम् । यत्र संनिहितो ह्यग्निर्गतः कामेन मोहितः

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତତଃ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଅନୁତ୍ତମ ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠାରେ କାମମୋହିତ ହୋଇ ପୂର୍ବେ ଆସିଥିବା ସ୍ୱୟଂ ଅଗ୍ନିଦେବ ସନ୍ନିହିତ ଅଛନ୍ତି।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं देवो जगद्धाता कामेन कलुषीकृतः । कथं च नित्यदा वास एकस्थानेषु जायते

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ଜଗଦ୍ଧାତା ଦେବ କାମରେ କିପରି କଲୁଷିତ ହେଲେ? ଏବଂ ଏକେ ସ୍ଥାନରେ ନିତ୍ୟ ବାସ କିପରି ହୁଏ?

Verse 3

एतत्त्वाश्चर्यमतुलं सर्वलोकेष्वनुत्तमम् । कथयस्व महाभाग परं कौतूहलं मम

ଏହା ଅତୁଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁତ୍ତମ। ହେ ମହାଭାଗ, ମୋର ପରମ କୌତୂହଳ—ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।

Verse 4

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ पृष्टः प्रश्नस्त्वयानघ । कथयामि यथापूर्वं श्रुतमेतन्महेश्वरात्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ସାଧୁ, ସାଧୁ! ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ହେ ଅନଘ, ତୁମେ ଯଥୋଚିତ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଛ। ମୁଁ ପୂର୍ବେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଠାରୁ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲି, ସେପରି ହିଁ କହୁଛି।

Verse 5

आसीत्कृतयुगे राजा नाम्ना दुर्योधनो महान् । हस्त्यश्वरथसम्पूर्णो मेदिनीपरिपालकः

କୃତଯୁଗରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନାମରେ ଏକ ମହାନ ରାଜା ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସେନା ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ସେ ପୃଥିବୀର ପରିପାଳକ ଶାସକ ଥିଲେ।

Verse 6

रूपयौवनसम्पन्नं दृष्ट्वा तं पृथिवीपतिम् । दिव्योपभोगसम्पन्नं प्रार्थयामास नर्मदा

ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ-ସମୃଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ପୃଥିବୀପତିଙ୍କୁ ଦେଖି ନର୍ମଦା ତାଙ୍କୁ ବରରୂପେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

Verse 7

स तु तां चकमे कन्यां त्यक्त्वाऽन्यं प्रमदाजनम् । मुदा परमया युक्तो माहिष्मत्याः पतिर्नृप

ମାହିଷ୍ମତୀର ପତି ସେ ରାଜା ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେହି କନ୍ୟାକୁ ଭଲପାଇଲେ ଏବଂ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 8

रमते स तया सार्द्धं काले वै नृपसत्तम । नर्मदा जनयामास कन्यां पद्मदलेक्षणाम्

କାଳକ୍ରମେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ତାଙ୍କ ସହ ରମଣ କଲେ; ନର୍ମଦା ପଦ୍ମଦଳ-ନୟନା ଏକ କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

Verse 9

अङ्गप्रत्यङ्गसम्पन्ना यस्माल्लोकेषु विश्रुता । तस्यां पिता च माता च चक्रतुः प्रेमबन्धनम्

ଅଙ୍ଗ-ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଥିବାରୁ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା; ତାହାପ୍ରତି ପିତା ଓ ମାତା ଗଭୀର ପ୍ରେମବନ୍ଧନ ଗଢ଼ିଲେ।

Verse 10

कालेनातिसुदीर्घेण यौवनस्था वराङ्गना । प्रार्थ्यमानापि राजन्वै नात्मानं दातुमिच्छति

ଅତି ଦୀର୍ଘ କାଳ ପରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଯୌବନସ୍ଥ ହେଲା; ତଥାପି, ହେ ରାଜନ, ପ୍ରାର୍ଥିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜକୁ ବିବାହରେ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା ନାହିଁ।

Verse 11

ततोऽन्यदिवसे वह्निर्द्विजरूपो महातपाः । राजानं प्रार्थयामास रहो गत्वा शनैः शनैः

ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଦିନେ ମହାତପସ୍ବୀ ବହ୍ନିଦେବ ଦ୍ୱିଜରୂପ ଧାରଣ କରି ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଏକାନ୍ତରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଜ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

Verse 12

भोभो रघुकुलश्रेष्ठ द्विजोऽहं मन्दसन्ततिः । दरिद्रो ह्यसहायश्च भार्यार्थे वरयामि ताम्

“ହେ ହେ ରଘୁକୁଳଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ମନ୍ଦ ସନ୍ତତିର ଏକ ଦ୍ୱିଜ—ଦରିଦ୍ର ଓ ନିରାଶ୍ରୟ। ଭାର୍ଯ୍ୟାର୍ଥେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବରୁଛି।”

Verse 13

कन्या सुदर्शना नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि । तां ददस्व महाभाग वर्धते तव मन्दिरे

ସୁଦର୍ଶନା ନାମରେ ଏକ କନ୍ୟା ଅଛି; ରୂପରେ ସେ ପୃଥିବୀରେ ଅପ୍ରତିମା। ହେ ମହାଭାଗ! ତାକୁ ମୋତେ ଦିଅ; ସେ ତୁମ ମନ୍ଦିରରେ ହିଁ ବଢ଼ୁଛି।

Verse 14

ब्रह्मचर्येण निर्विण्ण एकाकी कामपीडितः । याचमानस्य मे तात प्रसादं कर्तुमर्हसि

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ କ୍ଲାନ୍ତ, ଏକାକୀ ଓ କାମପୀଡିତ। ହେ ତାତ! ଯାଚନା କରୁଥିବା ମୋପରେ ପ୍ରସାଦ କରିବା ତୁମର ଉଚିତ।

Verse 15

राजोवाच । नाहं द्रव्यविहीनस्य असवर्णस्य कर्हिचित् । दास्यामि स्वां सुतां शुभ्रां गम्यतां द्विजपुंगव

ରାଜା କହିଲେ—“ଧନହୀନ ଓ ଅସବର୍ଣ୍ଣକୁ ମୁଁ କେବେ ମୋର ଶୁଭ୍ର କନ୍ୟା ଦେବି ନାହିଁ। ହେ ଦ୍ୱିଜପୁଙ୍ଗବ! ଯାଅ।”

Verse 16

एवमुक्तस्तदा वह्निः परां पीडामुपागतः । न किंचिदुक्त्वा राजानं तत्रैवान्तरधीयत

ଏଭଳି କୁହାଯାଇଥିବାବେଳେ ବହ୍ନି (ଅଗ୍ନି) ପରମ ପୀଡାରେ ପତିତ ହେଲେ। ରାଜାଙ୍କୁ କିଛି ନ କହି ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 17

गते चादर्शनं विप्रे राजा मन्त्रिपुरोहितैः । मन्त्रयित्वाथ काले तु तुष्टो मखमुखे स्थितः

ସେ ବିପ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କଲେ; ଯଥାକାଳେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଯଜ୍ଞମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।

Verse 18

यजतश्च मखे भक्त्या ब्राह्मणैः सह भारत । ततश्चादर्शनं वह्निः सर्वेषां पश्यतामगात्

ହେ ଭାରତ! ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ଭକ୍ତିରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ ବହ୍ନି (ଅଗ୍ନି) ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

Verse 19

विप्रा दुर्मनसो भूत्वा गता राज्ञो हि मन्दिरम् । वह्निनाशं विमनसो राजानमिदमब्रुवन्

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କ ମହଳକୁ ଗଲେ। ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ନାଶ ପାଇଥିବାରୁ ବିମନା ହୋଇ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 20

ब्राह्मणा ऊचुः । दुर्योधन महाराज श्रूयतां महदद्भुतम् । न श्रुतं न च दृष्टं वा कौतुकं नृपपुंगव

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହାରାଜ ଦୁର୍ୟୋଧନ! ଏକ ମହା ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ହେ ନୃପପୁଙ୍ଗବ! ଏପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନ କେବେ ଶୁଣାଯାଇଛି, ନ କେବେ ଦେଖାଯାଇଛି।

Verse 21

अग्निकार्यप्रवृत्तानां सर्वेषां विधिवन्नृप । केनापि हेतुना वह्निर्दृश्यते न ज्वलत्युत

ହେ ନୃପ! ସମସ୍ତେ ବିଧିମତେ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେତେକ କାରଣରୁ ଅଗ୍ନି ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ୱଳେ ନାହିଁ।

Verse 22

तच्छ्रुत्वा विप्रियं घोरं राजा विप्रमुखाच्च्युतम् । आसनात्पतितो भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ସେ ଘୋର ଓ ଅପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ରାଜା ଆସନରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ମୂଳଛିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ।

Verse 23

आश्वस्य च मुहूर्तेन उन्मत्त इव संस्तदा । निरीक्ष्य च दिशः सर्वा इदं वचनमब्रवीत्

କିଛିକ୍ଷଣ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ସେ ତେବେ ଉନ୍ମତ୍ତ ପରି ଉଠିଦାଁଡ଼ିଲେ; ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ପରେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 24

किमेतदाश्चर्यपरमिति भोभो द्विजोत्तमाः । कथ्यतां कारणं सर्वं शास्त्रदृष्ट्या विभाव्य च

“ଏହା କି ପରମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟିରେ ବିଚାର କରି ସମସ୍ତ କାରଣ କହନ୍ତୁ।”

Verse 25

मम वा दुष्कृतं किंचिदुताहो भवतामिह । येन नष्टोऽग्निशालायां हुतभुक्केन हेतुना

“ମୋର କିଛି ଦୁଷ୍କୃତ ଅଛି କି, ନା ଆପଣମାନଙ୍କର ଏଠାରେ କିଛି ଦୋଷ ଅଛି—ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଶାଳାରେ ହୁତଭୁକ୍ (ଅଗ୍ନିଦେବ) ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଗଲେ? ଏହା କେଉଁ ହେତୁରୁ?”

Verse 26

मन्त्रच्छिद्रमथान्यद्वा नैव किंचिददक्षिणम् । क्रियाहीनं कृतं वाथ केन वह्निर्न दृश्यते

ମନ୍ତ୍ରରେ କିଛି ଛିଦ୍ର ହେଲା କି, ନା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୋଷ? ଯଥୋଚିତ ଦକ୍ଷିଣା ବିନା କିଛି କରାଗଲା କି, କିମ୍ବା କ୍ରିୟାହୀନ ହେଲା କି? କେଉଁ କାରଣରୁ ଅଗ୍ନି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ?

Verse 27

अन्नहीनो दहेद्राष्ट्रं मन्त्रहीनस्तु ऋत्विजः । दातारं दक्षिणाहीनो नास्ति यज्ञसमो रिपुः

ଅନ୍ନହୀନ ଯଜ୍ଞ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଦହିପାରେ; ମନ୍ତ୍ରହୀନ ଋତ୍ୱିଜ ଯଜ୍ଞକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଦକ୍ଷିଣା ନଥିଲେ ଦାତା-ଯଜମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି ହୁଏ। ଦୋଷଯୁକ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସମ ଶତ୍ରୁ ନାହିଁ।

Verse 28

ब्राह्मणा ऊचुः । न मन्त्रहीना हि वयं न च राजन्व्रतैस्तथा । द्रव्येण च न हीनस्त्वमन्यत्पापं विचिन्त्यताम्

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ଆମେ ମନ୍ତ୍ରହୀନ ନୁହେଁ, ବ୍ରତ-ନିୟମରେ ମଧ୍ୟ ଅଭାବ ନାହିଁ। ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ହୀନ ନୁହନ୍ତି। ତେଣୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପାପଦୋଷକୁ କାରଣ ଭାବି ବିଚାର କରନ୍ତୁ।

Verse 29

राजोवाच । तथापि यूयं सहिता उपायं चिन्तयन्त्विति । येन श्रेयो भवेन्नित्यमिह लोके परत्र च

ରାଜା କହିଲେ—ତଥାପି ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଗୋଟିଏ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କର; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଇହଲୋକେ ଓ ପରଲୋକେ ମଧ୍ୟ ସଦା ଶ୍ରେୟ ହେବ।

Verse 30

एवमुक्तास्ततः सर्वे ब्राह्मणाः कृतनिश्चयाः । निराहाराः स्थिताः शर्वे यत्र नष्टो हुताशनः

ଏଭଳି କୁହାଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ନିରାହାର ହୋଇ, ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ହୁତାଶନ (ଯଜ୍ଞାଗ୍ନି) ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ସେଠାରେ ହିଁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।

Verse 31

ततः स्वप्ने महातेजा हुतभुग्ब्राह्मणांस्तदा । उवाच श्रूयतां सर्वैर्मम नाशस्य कारणम्

ତାପରେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ହୁତଭୁକ୍ (ଅଗ୍ନି) ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋର ଅନ୍ତର୍ଧାନର କାରଣ ସମସ୍ତେ ଶୁଣନ୍ତୁ।”

Verse 32

प्रार्थितोऽयं मया राजा सुतां दातुं न चेच्छति । तेन नष्टोऽग्निशरणादहं भो द्विजसत्तमाः

“ମୁଁ ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲି; କିନ୍ତୁ ସେ ସମ୍ମତ ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମୁଁ ଅଗ୍ନିଶରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଗଲି।”

Verse 33

। अध्याय

ଅଧ୍ୟାୟ (ଅଧ୍ୟାୟ-ଚିହ୍ନ)।

Verse 34

तच्छ्रुत्वा वचनं विप्रा वैश्वानरमुखोद्गतम् । विस्मयोत्फुल्लनयना राजानमिदमब्रुवन्

ବୈଶ୍ୱାନର (ଅଗ୍ନି) ମୁଖରୁ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ ନୟନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।

Verse 35

भवतो मतमाज्ञाय सर्वे गत्वाग्निमन्दिरम् । निराहाराः स्थिता रात्रौ पश्यामो जातवेदसम्

ଆପଣଙ୍କ ମତ ଜାଣି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅଗ୍ନିମନ୍ଦିରକୁ ଯିବୁ; ନିରାହାର ରହି ରାତିଭର ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଜାତବେଦସ୍ (ଅଗ୍ନିଦେବ)ଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବୁ।

Verse 36

तेनोक्ताः स्वसुतां चेत्तु राजा मे दातुमिच्छति । ततोऽस्य भूयोऽपि गृहे ज्वलेऽहं नान्यथा द्विजाः

ସେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ! ଯଦି ରାଜା ନିଜ କନ୍ୟା ମୋତେ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଘରେ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେବି, ନଚେତ୍ ନୁହେଁ।'

Verse 37

एवं ज्ञात्वा महाराज स्वसुतां दातुमर्हसि

ହେ ମହାରାଜ! ଏହା ଜାଣି ଆପଣ ନିଜ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 38

राजोवाच । भवतां तस्य वा कार्यं देवस्य वचनं हृदि । समयं कर्तुमिच्छामि कन्यादाने ह्यनुत्तमम्

ରାଜା କହିଲେ: 'ଆପଣମାନଙ୍କର କିମ୍ବା ସେହି ଦେବତାଙ୍କର ବଚନ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଛି। ଏହି ଉତ୍ତମ କନ୍ୟାଦାନ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଏକ ସର୍ତ୍ତ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।'

Verse 39

मम संनिहितो नित्यं गृहे तिष्ठतु पावकः । ददामि रुचिरापाङ्गीं नान्यथा करवाणि वै

'ଅଗ୍ନିଦେବ ମୋ ଘରେ ସର୍ବଦା ବାସ କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ମୋର ସୁନ୍ଦର ନୟନା କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦାନ କରୁଛି; ମୁଁ ଏହାର ଅନ୍ୟଥା କରିବି ନାହିଁ।'

Verse 40

एवं ते ब्राह्मणाः श्रुत्वा तथाग्निं प्राप्य सत्वरम् । कथयित्वा विवाहेन योजयामासुराशु वै

ଏହା ଶୁଣି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ କଥା ଜଣାଇ, ତୁରନ୍ତ ବିବାହର ଆୟୋଜନ କଲେ।

Verse 41

सुदर्शनाया लाभेन परितुष्टो हुताशनः । ज्वलते सन्निधौ नित्यं माहिष्मत्यां युधिष्ठिर

ସୁଦର୍ଶନା ଲାଭରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନିଦେବ), ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମାହିଷ୍ମତୀରେ ସଦା ସନ୍ନିଧାନେ ଜ୍ୱଳିତ ରହନ୍ତି।

Verse 42

ततः प्रभृति तत्तीर्थमग्नितीर्थं प्रचक्षते । ये तत्र पक्षसन्धौ तु स्नानदानैस्तु भाविताः

ସେହି ସମୟରୁ ସେ ତୀର୍ଥ ‘ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥ’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଯେମାନେ ସେଠାରେ ପକ୍ଷସନ୍ଧିକାଳେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି କର୍ମରେ ପବିତ୍ର ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 43

तर्पयन्ति पितॄन् देवांस्तेऽश्वमेधफलैर्युताः । सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति तस्मिंस्तीर्थे नराधिप

ହେ ନରାଧିପ! ଯେମାନେ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞଫଳ ସମ ପୁଣ୍ୟ ପାଆନ୍ତି; ଏବଂ ଯେମାନେ ସେଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 44

पृथ्वीदानफलं तत्र जायते नात्र संशयः । अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप

ହେ ନରାଧିପ! ସେଠାରେ ପୃଥିବୀଦାନର ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଜନ୍ମେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏବଂ ଯେ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଅନାଶକ ବ୍ରତ (ଅନ୍ନତ୍ୟାଗ ଉପବାସ) କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ମହାପୁଣ୍ୟ ପାଏ।

Verse 45

स मृतो ह्यग्निलोके तु क्रीडते सुरपूजितः । एष ते ह्यग्नितीर्थस्य सम्भवः कथितो मया

ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅଗ୍ନିଲୋକରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ କ୍ରୀଡା କରେ। ହେ ନରାଧିପ! ଏହିପରି ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥର ସମ୍ଭବ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।

Verse 46

सर्वपापहरः पुण्यः श्रुतमात्रो नरोत्तम । धन्यः पापहरो नित्यमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

ହେ ନରୋତ୍ତମ! ଏହା ପରମ ପୁଣ୍ୟ; କେବଳ ଶ୍ରବଣମାତ୍ରେ ସର୍ବ ପାପ ନାଶ କରେ। ଏହା ଧନ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ପାପହର—ଏମିତି ଶଙ୍କର (ଶିବ) କହିଲେ।