Adhyaya 18

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । निर्दग्धेऽस्मिंस्ततो लोके सूर्यैरीश्वरसम्भवैः । सप्तभिश्चार्णवैः शुष्कैर्द्वीपैः सप्तभिरेव च

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ଯେତେବେଳେ ଏହି ଲୋକ ଈଶ୍ୱରସମ୍ଭବ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହେଲା, ଏବଂ ସାତ ସମୁଦ୍ର ଓ ସାତ ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା।

Verse 2

ततो मुखात्तस्य घना महोल्बणा निश्चेरुरिन्द्रायुधतुल्यरूपाः । घोराः पयोदा जगदन्धकारं कुर्वन्त ईशानवरप्रयुक्ताः

ତାପରେ ତାହାର ମୁଖରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଚଣ୍ଡ, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁଷ ସଦୃଶ ରୂପବାନ ଘନ ମେଘମାନେ ବାହାରିଲେ; ସେଇ ଘୋର ପୟୋଦମାନେ ଈଶାନଙ୍କ ବରପ୍ରେରଣାରେ ଜଗତକୁ ଅନ୍ଧକାରମୟ କରିଦେଲେ।

Verse 3

नीलोत्पलाभाः क्वचिदंजनाभा गोक्षीरकुन्देन्दुनिभाश्च केचित् । मयूरचन्द्राकृतयस्तथाऽन्ये केचिद्विधूमानलसप्रभाश्च

କେହି ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ସଦୃଶ, କେହି ଅଞ୍ଜନ ପରି ଶ୍ୟାମ; କେହି ଗୋକ୍ଷୀର, କୁନ୍ଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଅନ୍ୟେ ମୟୂର ଓ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକୃତି, ଆଉ କେହି ଧୂମରହିତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 4

केचिन्महापर्वतकल्परूपाः केचिन्महामीनकुलोपमाश्च । केचिद्गजेन्द्राकृतयः सुरूपाः केचिन्महाकूटनिभाः पयोदाः

କେହି ମେଘ ମହାପର୍ବତ ପରି ବିଶାଳ ରୂପର, କେହି ମହାମୀନ-ସମୂହ ପରି। କେହି ସୁରୂପ ଗଜେନ୍ଦ୍ରାକୃତି, ଆଉ କେହି ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଓ କୂଟ ସଦୃଶ ଦିଶୁଥିଲେ।

Verse 5

चलत्तरङ्गोर्मिसमानरूपा महापुरोधाननिभाश्च केचित् । सगोपुराट्टालकसंनिकाशाः सविद्युदुल्काशनिमण्डितान्ताः

କେହି ଚଳିତ ତରଙ୍ଗ ଓ ଉଛ୍ୱସିତ ଊର୍ମି ପରି ରୂପର, କେହି ମହାପୁରୋହିତଙ୍କ ମୁଖ ସଦୃଶ। କେହି ଗୋପୁରଦ୍ୱାର ଓ ଅଟ୍ଟାଳିକା ପରି, ଯାହାଙ୍କ ଶେଷଭାଗ ବିଦ୍ୟୁତ୍, ଉଲ୍କା ଓ ବଜ୍ରରେ ମଣ୍ଡିତ ଥିଲା।

Verse 6

समावृताङ्गः स बभूव देवः संवर्तकोनाम गणः स रौद्रः । प्रवर्षमाणो जगदप्रमाणमेकार्णवं सर्वमिदं चकार

ସେ ଦେବ ସର୍ବାଙ୍ଗେ ଆବୃତ ହେଲେ—ରୌଦ୍ର ‘ସଂବର୍ତ୍ତକ’ ନାମକ ଗଣ ସେଇ। ଅପରିମେୟ ବୃଷ୍ଟି ବର୍ଷାଇ ସେ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଏକମାତ୍ର ମହାସାଗର କରିଦେଲେ।

Verse 7

ततो महामेघविवर्धमानमीशानमिन्द्राशनिभिर्वृताङ्गम् । ददर्श नाहं भयविह्वलाङ्गो गङ्गाजलौघैश्च समावृताङ्गः

ତାପରେ ମୁଁ ଈଶାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲି—ମହାମେଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ଘେରା ଥିଲା। ଭୟରେ କମ୍ପିତ ମୁଁ, ତାଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାଜଳର ପ୍ରବଳ ଧାରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆବୃତ କରିଥିବା ଦେଖିଲି।

Verse 8

गजाः पुनश्चैव पुनः पिबन्तो जगत्समन्तात्परिदह्यमानम् । आपूरितं चैव जगत्समन्तात्सर्वैश्च तैर्जग्मुरदर्शनं च ते

ହାତୀମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ଜଳ ପିଇ ପିଇ ଘୁରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଗତ୍ ଦହିଯାଉଥିଲା। ପରେ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଳ ଭରିଗଲା, ସେହି ସମସ୍ତ ହାତୀ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

Verse 9

महार्णवाः सप्त सरांसि द्वीपा नद्योऽथ सर्वा अथ भूर्भुवश्च । आपूर्यमाणाः सलिलौघजालैरेकार्णवं सर्वमिदं बभूव

ସାତ ମହାସମୁଦ୍ର, ସରୋବର, ଦ୍ୱୀପ, ସମସ୍ତ ନଦୀ ଏବଂ ଭୂର୍-ଭୁବଃ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ—ପ୍ରବଳ ଜଳପ୍ରବାହର ଜାଲରେ ପୂରିତ ହୋଇ—ଏହି ସମଗ୍ର ବିସ୍ତାର ଏକମାତ୍ର ମହାସମୁଦ୍ର ହୋଇଗଲା।

Verse 10

न दृश्यते किंचिदहो चराचरं निरग्निचन्द्रार्कमयेऽपि लोके । प्रणष्टनक्षत्रतमोऽन्धकारे प्रशान्तवातास्तमितैकनीडेः

ହାୟ! ଯେ ଲୋକରେ କେବେ ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ଏବେ ଚରାଚର କିଛିମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଲୁପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଘୋର ଅନ୍ଧକାରରେ ପବନ ଶାନ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରୟ ଯେନେ ଏକ ମୌନ ନୀଡ଼ରେ ନିଷ୍ପନ୍ନ ହୋଇଗଲା।

Verse 11

महाजलौघेऽस्य विशुद्धसत्त्वा स्तुतिर्मया भूप कृता तदानीम् । ततोऽहमित्येव विचिन्तयानः शरण्यमेकं क्व नु यामि शान्तम्

ହେ ରାଜନ୍! ସେଇ ମହାଜଳପ୍ରବାହ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସ୍ତୁତି କଲି। ପରେ ‘ମୁଁ—ମୋର କଣ ହେବ?’ ଏହି ଚିନ୍ତାରେ, ଶାନ୍ତ ଏକମାତ୍ର ଶରଣ୍ୟ ଆଶ୍ରୟକୁ ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି ବୋଲି ଖୋଜିଲି।

Verse 12

स्मरामि देवं हृदि चिन्तयित्वा प्रभुं शरण्यं जलसंनिविष्टः । नमामि देवं शरणं प्रपद्ये ध्यानं च तस्येति कृतं मया च

ଜଳରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ମୁଁ ହୃଦୟରେ ଚିନ୍ତନ କରି ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲି—ଯିଏ ପ୍ରଭୁ ଓ ଶରଣ୍ୟ। ମୁଁ ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲି, ଶରଣ ପ୍ରପତ୍ତି କଲି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନକୁ ମନେ ସ୍ଥିର କଲି।

Verse 13

ध्यात्वा ततोऽहं सलिलं ततार तस्य प्रसादादविमूढचेताः । ग्लानिः श्रमश्चैव मम प्रणष्टौ देव्याः प्रसादेन नरेन्द्रपुत्र

ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି ମୁଁ ପରେ ସେହି ଜଳକୁ ପାର ହେଲି; ତାଙ୍କ କୃପାରେ ମୋ ଚିତ୍ତ ଆଉ ମୋହିତ ରହିଲା ନାହିଁ। ହେ ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର, ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୋର କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଶ୍ରମ ନଶ୍ଟ ହେଲା।

Verse 18

। अध्याय

ଅଧ୍ୟାୟ—ଏହା ଅଧ୍ୟାୟ-ଚିହ୍ନ।