Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 67

Devanagari script

यदि तुष्टास्त्रयो देवा दयां कृत्वा ममोपरि । अस्मिंस्तीर्थे तु सांनिध्याद्वरदाः सन्तु मे सदा

Transliteration

yadi tuṣṭāstrayo devā dayāṃ kṛtvā mamopari | asmiṃstīrthe tu sāṃnidhyādvaradāḥ santu me sadā

Translation

ଯଦି ଏହି ତିନି ଦେବ ଦୟା କରି ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ତାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସଦା ମୋ ପାଇଁ ବରଦାତା ହେଉନ୍ତୁ।

Word by Word

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्त/उपपत्ति-बोधक (conditional particle)

• तुष्टाः: pleased
• तुष्टाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) → तुष्ट (कृदन्त, क्त)
• Form: कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; देवा इत्यस्य विशेषणम्

• त्रयः: three
• त्रयः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; देवा इत्यस्य विशेषणम्

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन

• दयाम्: compassion
• दयाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• कृत्वा: having done, showing
• कृत्वा: Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
• Form: अव्ययकृदन्त; क्त्वा-प्रत्यय (gerund/absolutive)

• मम: of me, my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive); एकवचन

• उपरि: upon, towards
• उपरि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गार्थक/देशवाचक (postposition/adverb: 'upon/over')

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• तीर्थे: at the sacred ford/place
• तीर्थे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• तु: then/indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (particle: 'but/indeed')

• सांनिध्यात्: from (their) presence
• सांनिध्यात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: सांनिध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative); एकवचन

• वरदाः: boon-giving
• वरदाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वर + द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष (वरं ददाति इति वरदः)

• सन्तु: let them be
• सन्तु: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट् (imperative/benedictive sense); प्रथम-पुरुष; बहुवचन; परस्मैपद

• मे: for me / my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति (Genitive) एकवचन (enclitic)

• सदा: always
• सदा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

Speaker

Anasūyā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (Eraṇḍī locus, contextual)

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Brahmā, Viṣṇu, Rudra

Visual Art Cues

Scene: Anasūyā petitions the three gods: ‘May you ever remain here as boon-givers by your presence at this tīrtha.’ The riverbank becomes a sanctified stage of prayer.

Characters & Entities

• Anasūyā
• Brahmā
• Viṣṇu
• Rudra
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha is sanctified by divine presence; the devotee seeks not only a momentary boon but enduring grace through sānnidhya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse points to “this tīrtha” within Revā Khaṇḍa; the named site is clarified shortly as Eraṇḍī (Eraṇḍī-saṅgama).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific act is prescribed here; it is a prayer requesting continual boon-bestowing presence at the tīrtha.