Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 66

Devanagari script

अनसूयोवाच । धन्या पुण्या ह्यहं लोके श्लाघ्या वन्द्या च सर्वदा । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च प्रसन्नवदनाः शुभाः

Transliteration

anasūyovāca | dhanyā puṇyā hyahaṃ loke ślāghyā vandyā ca sarvadā | brahmā viṣṇuśca rudraśca prasannavadanāḥ śubhāḥ

Translation

ଅନସୂୟା କହିଲେ—ମୁଁ ଏହି ଲୋକରେ ଧନ୍ୟା ଓ ପୁଣ୍ୟବତୀ, ସଦା ପ୍ରଶଂସ୍ୟା ଓ ବନ୍ଦ୍ୟା; କାରଣ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ର ଶୁଭ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଛନ୍ତି।

Word by Word

• अनसूया: Anasūyā
• अनसूया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनसूया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• धन्या: fortunate
• धन्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; अहम् इति सर्वनामस्य विशेषणम्

• पुण्या: meritorious, blessed
• पुण्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; अहम् इति सर्वनामस्य विशेषणम्

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/causal particle)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• श्लाघ्या: praiseworthy
• श्लाघ्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्लाघ्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; अहम् इति सर्वनामस्य विशेषणम्

• वन्द्या: worthy of reverence
• वन्द्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वन्द्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; अहम् इति सर्वनामस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक निपात (conjunction)

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक निपात (conjunction)

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक निपात (conjunction)

• प्रसन्नवदनाः: with cheerful faces
• प्रसन्नवदनाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न + वदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; समासः—कर्मधारय (प्रसन्नं वदनं येषाम्/प्रसन्न-वदनाः)

• शुभाः: auspicious
• शुभाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; ब्रह्मा-विष्णु-रुद्राः इत्येषां विशेषणम्

Speaker

Anasūyā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha with Trimūrti-darśana (contextual)

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Trimūrti (Brahmā, Viṣṇu, Rudra)

Visual Art Cues

Scene: Anasūyā speaks with folded hands, eyes uplifted, as the serene-faced Trimūrti stand before her, their expressions gentle and auspicious.

Characters & Entities

• Anasūyā
• Brahmā
• Viṣṇu
• Rudra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True merit is recognized by divine presence: purity and virtue culminate in the auspicious darśana of the Trimūrti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter belongs to the Revā Khaṇḍa; the tīrtha-specific glorification intensifies later around Eraṇḍī-saṅgama.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual instruction appears in this verse; it is a devotional exclamation of blessedness upon seeing the gods.