Adhyaya 10

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । कस्मिन्कल्पे महाभागा नर्मदेयं द्विजोत्तम । विभक्ता ऋषिभिः सर्वैस्तपोयुक्तैर्महात्मभिः

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! କେଉଁ କଳ୍ପରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ନର୍ମଦା-ପ୍ରଦେଶ ସମସ୍ତ ତପୋଯୁକ୍ତ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା?

Verse 2

एतद्विस्तरतः सर्वं ब्रूहि मे वदतां वर । कल्पान्ते यद्भवेत्कष्टं लोकानां तत्त्वमेव च

ହେ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହା ସବୁ ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କହ—କଳ୍ପାନ୍ତେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଯେ କଷ୍ଟ ହୁଏ, ଏବଂ ତାହାର ପଛରେ ଥିବା ଯଥାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ।

Verse 3

अतीते तु पुरा कल्पे यथेयं वर्ततेऽनघ । अस्यान्त्यस्य च कल्पस्य व्यवस्थां कथय प्रभो । एवमुक्तः सभामध्ये मार्कण्डो वाक्यमब्रवीत्

ହେ ନିଷ୍ପାପ! ପୁରାତନ ଅତୀତ କଳ୍ପରେ ଯେପରି ଏହା ଥିଲା ଓ ଏବେ ଯେପରି ଅଛି, ସେପରି ଏହି ଅନ୍ତିମ କଳ୍ପର ବିଧି ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା କହ, ପ୍ରଭୁ। ଏଭଳି କୁହାଯାଇ ସଭାମଧ୍ୟରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । वक्ष्येऽहं श्रूयतां सर्वैः कथेयं पूर्वतः श्रुता

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ମୁଁ କହିବି; ସମସ୍ତେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି କଥା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲି, ସେପରି ହିଁ କହୁଛି।

Verse 5

महत्कथेयं वैशिष्टी कल्पादस्मात्परं तु या । लोकक्षयकरो घोर आसीत्कालः सुदारुणः

ଏହା ଏକ ମହାନ ଓ ବିଶେଷ କଥା; ଏହା ଏହି କଳ୍ପର ପରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ କଳ୍ପ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ। ସେତେବେଳେ ଲୋକକ୍ଷୟକାରୀ ଘୋର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ କାଳ ଆସିଥିଲା।

Verse 6

तस्मिन्नपि महाघोरे यथेयं वा मृता सती । परितुष्टैर्विभक्ता च शृणुध्वं तां कथामिमाम्

ସେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୋର କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି (ପବିତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ) ଯେନ ମୃତପ୍ରାୟ ହୋଇଥିଲା; ତଥାପି ପରିତୁଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧମାନେ ଏହାକୁ ଭାଗଭାଗ କରି ସଂରକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ। ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 7

युगान्ते समनुप्राप्ते पितामहदिनत्रये । मानसा ब्रह्मणः पुत्राः साक्षाद्ब्रह्मेव सत्तमाः

ୟୁଗାନ୍ତ ଆସିପହଞ୍ଚିଲାବେଳେ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତ୍ରିଦିନୀୟ କାଳଚକ୍ରରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାନସପୁତ୍ରମାନେ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ତ୍ୱ—ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 8

सनकाद्या महात्मानो ये च वैमानिका गणाः । यमेन्द्रवरुणाद्याश्च लोकपाला दिनत्रये

ସନକାଦି ମହାତ୍ମାମାନେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବୈମାନିକ ଗଣ; ଏବଂ ଯମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ ଆଦି ଲୋକପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ତିନି ଦିନର କାଳରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 9

कालापेक्षास्तु तिष्ठन्ति लोकवृत्तान्ततत्पराः । ततः कल्पक्षये प्राप्ते तेषां ज्ञानमनुत्तमम्

ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାଳକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ସେମାନେ ରହିଲେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଗତି-ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଦେଖିବାରେ ତତ୍ପର; ପରେ କଳ୍ପକ୍ଷୟ ଆସିଲେ ସେମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଅନୁତ୍ତମ ହେଲା।

Verse 10

। अध्याय

ଅଧ୍ୟାୟ। (ଅଧ୍ୟାୟ-ଶୀର୍ଷକ)

Verse 11

स्वर्लोकं च महश्चैव जनश्चैव तपस्तदा । आश्रयं सत्यलोकं च सर्वलोकमनुत्तमम्

ସ୍ୱର୍ଲୋକ, ମହର୍ଲୋକ, ଜନଲୋକ ଓ ତପୋଲୋକ—ଏସବୁଠାରୁ ଉପରେ ସତ୍ୟଲୋକକୁ ପରମ ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକମଧ୍ୟରେ ଅନୁତ୍ତମ ଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 12

कालं युगसहस्रान्तं पुत्रपौत्रसमन्विताः । सत्यलोके च तिष्ठन्ति यावत्संजायते जगत्

ହଜାର ଯୁଗର ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଳ, ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ସହିତ ସେମାନେ ସତ୍ୟଲୋକରେ ରହନ୍ତି—ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଗତ୍ ପୁନର୍ବାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 13

ब्रह्मपुत्राश्च ये केचित्कल्पादौ न भवन्ति ह । त्रैलोक्यं ते परित्यज्य अनाधारं भवन्ति च

କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ଯେ କେତେକ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ନିରାଧାର (ଆଧାରହୀନ) ହୋଇଯାନ୍ତି।

Verse 14

तैः सार्धं ये तु ते विप्रा अन्ये चापि तपोधनाः । यक्षरक्षःपिशाचाश्च अन्ये वैमानिका गणाः

ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ବିପ୍ରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ତପୋଧନ ତପସ୍ବୀମାନେ; ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବୈମାନିକ (ଦିବ୍ୟ ବିମାନଚାରୀ) ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 15

ऋषयश्च महाभागा वर्णाश्चान्ये पृथग्विधाः । सीदन्ति भूम्यां सहिता ये चान्ये तलवासिनः

ମହାଭାଗ ଋଷିମାନେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ଅନ୍ୟ ଦଳମାନେ; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ତଳବାସୀ (ଅଧୋଲୋକବାସୀ) ମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଧସି ପଡ଼ି କ୍ଲେଶିତ ହେଲେ।

Verse 16

अनावृष्टिरभूत्तत्र महती शतवार्षिकी । लोकक्षयकरी रौद्रा वृक्षवीरुद्विनाशिनी

ସେଠାରେ ଶତବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ମହା ଅନାବୃଷ୍ଟି ହେଲା—ସେ ରୌଦ୍ର, ଲୋକକ୍ଷୟକାରୀ, ବୃକ୍ଷ ଓ ଲତା-ବିରୁଦ୍‌କୁ ବିନାଶ କରୁଥିଲା।

Verse 17

त्रैलोक्यसंक्षोभकरी सप्तार्णवविशोषणी । ततो लोकाः क्षुधाविष्टा भ्रमन्तीव दिशो दश

ସେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟକୁ କ୍ଷୋଭିତ କଲା ଏବଂ ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଲା; ତାପରେ କ୍ଷୁଧାକ୍ରାନ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦଶ ଦିଗରେ ଭ୍ରମିତ ଭାବେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 18

कंदैर्मूलैः फलैर्वापि वर्तयन्ते सुदुःखिताः । सरितः सागराः कूपाः सेवन्ते पावनानि च

ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ସେମାନେ କନ୍ଦ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଚାଲାଉଥିଲେ। ପାବନ ଜଳ ଖୋଜି ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ କୂପକୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଥିଲେ।

Verse 19

तत्रापि सर्वे शुष्यन्ति सरिद्भिः सह सागराः । ततो यान्यल्पसाराणि सत्त्वानि पृथिवीतले

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା। ତାପରେ ପୃଥିବୀତଳରେ ଥିବା ଅଳ୍ପବଳ ଓ କ୍ଷୀଣଶକ୍ତି ପ୍ରାଣୀମାନେ…

Verse 20

तान्येवाग्रे प्रलीयन्ते भिन्नान्युरुजलेन वै । अथ संक्षीयमाणासु सरित्सु सह सागरैः

ପ୍ରଥମେ ସେଇ (ଜଳଧାରାମାନେ) ବିଶାଳ ଜଳରେ ଭାଙ୍ଗିଚୁରି ଲୟ ପାଇଗଲେ। ପରେ ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରସହ କ୍ଷୀଣ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ…

Verse 21

ऋषीणां षष्टिसाहस्रं कुरुक्षेत्रनिवासिनाम् । ये च वैखानसा विप्रा दन्तोलूखलिनस्तथा

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବସୁଥିବା ଷଷ୍ଟି ସହସ୍ର ଋଷି ଥିଲେ। ବୈଖାନସ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ଏବଂ ଦାନ୍ତକୁ ଉଲୁଖଳ କରି ଧାନ୍ୟ କୁଟି ଭୋଜନ କରୁଥିବା କଠୋର ତପସ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 22

हिमाचलगुहागुह्ये ये वसन्ति तपोधनाः । सर्वे ते मामुपागम्य क्षुत्तृषार्तास्तपोधनाः

ହିମାଚଳର ଗୁପ୍ତ ଗୁହାଗୁହ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ସେଇ ତପୋଧନମାନେ—ସମସ୍ତେ ଭୁଖ ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 23

ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे सीदयामो महामुने । सरित्सागरशैलान्तं जगत्संशुष्यते द्विज

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କରଯୋଡ଼ି କହିଲେ—“ହେ ମହାମୁନେ, ଆମେ ନଶୁଛୁ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପର୍ବତାଞ୍ଚଳ ସହ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଶୁଷ୍କ ହେଉଛି।”

Verse 24

कुत्र यास्याम सहिता यावत्कालस्य पर्ययः । दीर्घायुरसि विप्रेन्द्र न मृतस्त्वं युगक्षये

“କାଳର ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ସମେତେ କେଉଁଠି ଯିବୁ? ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଦୀର୍ଘାୟୁ; ଯୁଗାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ।”

Verse 25

भूतं भव्यं भविष्यच्च सर्वं तव हृदि स्थितम् । तस्मात्त्वं वेत्सि सर्वं च कथयस्व महाव्रत

“ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ—ସବୁ ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ତେଣୁ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜାଣନ୍ତି; ହେ ମହାବ୍ରତୀ, କହନ୍ତୁ।”

Verse 26

कीदृक्कालं महाभाग क्षपिष्यामोऽथ सुव्रत । अनावृष्टिहतं सर्वं सीदते सचराचरम्

“ହେ ମହାଭାଗ, ହେ ସୁବ୍ରତ, ଆମେ କିପରି କାଳ ସହିବୁ? ଅନାବୃଷ୍ଟିରେ ପୀଡ଼ିତ ସମସ୍ତ—ଚରାଚର ସହ—ବିନାଶକୁ ଢଳିଯାଉଛି।”

Verse 27

परित्राहि महाभाग न यथा याम संक्षयम् । ततः संचिन्त्य मनसा त्वरन्विप्रानथाब्रवम्

“ହେ ମହାଭାଗ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆମେ ବିନାଶକୁ ନ ଯାଉ।” ତାପରେ ମନେ ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କହିଲି।

Verse 28

कुरुक्षेत्रं त्यजध्वं च पुत्रदारसमन्विताः । त्यक्त्वोदीचीं दिशं सर्वे यामो याम्यामनुत्तमाम्

ପୁତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କର। ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଆମେ ସମସ୍ତେ ସେ ଅନୁତ୍ତମ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଉ।

Verse 29

नगरग्रामघोषाढ्यां पुरपत्तनशोभिताम् । गच्छामो नर्मदातीरं बहुसिद्धनिषेवितम्

ନଗର, ଗ୍ରାମ ଓ ଘୋଷରେ ସମୃଦ୍ଧ, ପୁର ଓ ପତ୍ତନରେ ଶୋଭିତ—ଏମିତି ନର୍ମଦାତୀରକୁ ଯାଉ; ଯେଉଁଠାରେ ବହୁ ସିଦ୍ଧମାନେ ନିଷେବଣ କରନ୍ତି।

Verse 30

रुद्राङ्गीं तां महापुण्यां सर्वपापप्रणाशिनीम् । पश्यामस्तां महाभागां न्यग्रोधावारसंकुलाम्

ଆସ, ଆମେ ସେଇ ରୁଦ୍ରସ୍ୱରୂପିଣୀ, ମହାପୁଣ୍ୟମୟୀ, ସର୍ବପାପପ୍ରଣାଶିନୀ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ—ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ ଉପବନରେ ସଂକୁଳ—ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା।

Verse 31

माहेश्वरैर्भागवतैः सांख्यैः सिद्धैः सुसेविताम् । अनावृष्टिभयाद्भीताः कूलयोरुभयोरपि

ସେ ମାହେଶ୍ୱର, ଭାଗବତ, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁସେବିତ। ଅନାବୃଷ୍ଟିର ଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ ସେମାନେ ଉଭୟ କୂଳରେ ମଧ୍ୟ ରହିଲେ।

Verse 32

आश्रमे ह्याश्रमान्दिव्यान्कारयामो जितव्रताः । एवमुक्तास्तु ते सर्वे समेतानुचरैः सह

ଆମେ, ବ୍ରତଜୟୀ ଓ ଦୃଢନିଶ୍ଚୟୀ, ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରାଇବା। ଏପରି କୁହାଯାଉଥିବା ସହିତ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

Verse 33

नर्मदातीरमासाद्य स्थिताः सर्वेऽकुतोभयाः । किंचित्पूर्वमनुस्मृत्य पुरा कल्पादिभिर्भयम्

ନର୍ମଦାତୀରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ତଥାପି ପୂର୍ବକାଳର କିଛି ସ୍ମୃତି କରି, କଳ୍ପ-ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଦିରୁ ଜନିତ ପ୍ରାଚୀନ ଭୟକୁ ମନେ ପକାଇଲେ।

Verse 34

प्राप्तास्तु नर्मदातीरमादावेव कलौ युगे । ततो वर्षशतं पूर्णं दिव्यं रेवातटेऽवसन्

କଳିଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ହିଁ ସେମାନେ ନର୍ମଦାତୀରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାପରେ ରେବାତଟରେ ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ ଦିବ୍ୟବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସବାସ କଲେ।

Verse 35

षड्विंशच्च सहस्राणि वर्षाणां मानुषाणि च । तत्राश्चर्यं मया दृष्टमृषीणां वसतां नृप

ଏହା ଛବିଶ ହଜାର ମାନବବର୍ଷ ସମାନ ଥିଲା। ହେ ନୃପ! ସେଠାରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ସେଇ ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମୁଁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲି।

Verse 36

अनावृष्टिहते लोके संशुष्के स्थावरे चरे । भिन्ने युगादिकलने हाहाभूते विचेतने

ଯେତେବେଳେ ଅନାବୃଷ୍ଟିରେ ଜଗତ ପୀଡିତ ହେଲା, ଚଳ-ଅଚଳ ସମସ୍ତେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲେ; ଯୁଗାଦି ଗଣନା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ସବୁଠାରେ ‘ହାହା’ ରୋଦନ ଓ ମୂଢତା ଛାଇଗଲା…

Verse 37

चातुर्वर्णे प्रलीने तु नष्टे होमबलिक्रमे । निःस्वाहे निर्वषट्कारे शौचाचारविवर्जिते

ଯେତେବେଳେ ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲୟ ପାଇଲା; ହୋମ ଓ ବଳିର କ୍ରମ ନଷ୍ଟ ହେଲା; ‘ସ୍ୱାହା’ ଓ ‘ବଷଟ୍’ ଉଚ୍ଚାରଣ ନିରବ ହେଲା; ଏବଂ ଶୌଚ ଓ ସଦାଚାର ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହେଲା…

Verse 38

इयमेका सरिच्छ्रेष्ठा ऋषिकोटिनिषेविता । नान्या काचित्त्रिलोकेऽपि रमणीया नरेश्वर

ଏହି ଏକାଇ ସରିତାମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୋଟି ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷେବିତ। ହେ ନରେଶ୍ୱର, ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପରି ରମଣୀୟ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନଦୀ ନାହିଁ।

Verse 39

यथेयं पुण्यसलिला इन्द्रस्येवामरावती । देवतायतनैः शुभ्रैराश्रमैश्च सुकल्पितैः

ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ, ସେପରି ଏହି (ରେବା) ପୁଣ୍ୟସଲିଳା—ଦେବତାମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ଶୋଭା ଓ ସୁକଳ୍ପିତ ଆଶ୍ରମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ।

Verse 40

शोभते नर्मदा देवी स्वर्गे मन्दाकिनी यथा । यावद्वृक्षा महाशैला यावत्सागरसंभवा

ଦେବୀ ନର୍ମଦା ସ୍ୱର୍ଗର ମନ୍ଦାକିନୀ ପରି ଶୋଭିତ ହୁଅନ୍ତି—ଯେତେଦିନ ବନବୃକ୍ଷ ଓ ମହାଶୈଳ ଅବସ୍ଥିତ, ଏବଂ ଯେତେଦିନ ସାଗରସମ୍ଭବ ଜଳଧାରା ରହିଥାଏ।

Verse 41

उभयोः कूलयोस्तावन्मण्डितायतनैः शुभैः । हूयद्भिरग्निहोत्रैश्च हविर्धूमसमाकुला

ତାଙ୍କର ଉଭୟ କୂଳ ଶୁଭ ଆୟତନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡିତ ଥିଲା; ଏବଂ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ଆହୁତି ଦିଆଯାଉଥିବାରୁ ଉଠୁଥିବା ହବିର୍ଧୂମରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଭରିଯାଇଥିଲା।

Verse 42

बभूव नर्मदा देवी प्रावृट्काल इव शर्वरी । देवतायतनैर्नैकैः पूजासंस्कारशोभिता

ଦେବୀ ନର୍ମଦା ପ୍ରାବୃଟ୍କାଳର ରାତ୍ରି ପରି ହୋଇଉଠିଲେ—ଅନେକ ଦେବତାୟତନର ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ପୂଜା ଓ ସଂସ୍କାରର ଶୋଭାରେ ଅଲଙ୍କୃତ।

Verse 43

सरिद्भिर्भ्राजते श्रेष्ठा पुरी शाक्री च भास्करी । केचित्पञ्चाग्नितपसः केचिदप्यग्निहोत्रिणः

ନଦୀମାନଙ୍କ ଶୋଭାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ପୁରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। କେହି ପଞ୍ଚାଗ୍ନି-ତପ କରନ୍ତି, କେହି ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଳନ କରନ୍ତି।

Verse 44

केचिद्धूमकमश्नन्ति तपस्युग्रे व्यवस्थिताः । आत्मयज्ञरताः केचिदपरे भक्तिभागिनः

କେହି ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ‘ଧୂମକ’ ନାମକ ଆହାର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। କେହି ଆତ୍ମଯଜ୍ଞ (ଅନ୍ତର୍ଯାଗ)ରେ ରତ, ଅନ୍ୟେ ଭକ୍ତିଭାଗୀ ହୋଇ ଭକ୍ତିରେ ନିବିଷ୍ଟ।

Verse 45

वैष्णवज्ञानमासाद्य केचिच्छैवं व्रतं तथा । एकरात्रं द्विरात्रं च केचित्षष्ठाहभोजनाः

କେହି ବୈଷ୍ଣବ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟେ ସେହିପରି ଶୈବ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି। କେହି ଏକରାତ୍ରି, କେହି ଦ୍ୱିରାତ୍ରି ଉପବାସ କରନ୍ତି; ଆଉ କେହି ଷଷ୍ଠ ଦିନେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରନ୍ତି।

Verse 46

चान्द्रायणविधानैश्च कृच्छ्रिणश्चातिकृच्छ्रिणः । एवंविधैस्तपोभिश्च नर्मदातीरशोभितैः

ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବିଧାନ, କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ଏପରି ନାନା ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ନର୍ମଦା ତୀର ଶୋଭାମୟ ହେଲା।

Verse 47

यजद्भिः शंकरं देवं केशवं भाति नित्यदा । एकत्वे च पृथक्त्वे च यजतां च महेश्वरम्

ସେହି ଧାମ ସଦା ଶଙ୍କରଦେବ ଓ କେଶବଙ୍କ ଉପାସକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ। ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ୱରେ ଦେଖୁନ୍ତୁ କି ପୃଥକ୍ତ୍ୱରେ, ତଥାପି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯଜନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶୋଭିତ।

Verse 48

कलौ युगे महाघोरे प्राप्ताः सिद्धिमनुत्तमाम् । यस्य यस्य हि या भक्तिर्विज्ञानं यस्य यादृशम्

ମହାଘୋର କଳିଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଅନୁତ୍ତମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ଯାହାର ଯେପରି ଭକ୍ତି ଓ ଯେପରି ଜ୍ଞାନ, ସେହି ଅନୁସାରେ ଫଳ ମିଳିଲା।

Verse 49

यस्मिन्यस्मिंश्च देवे तु तांतामीशोऽददात्प्रभुः । स्वभावैकतया भक्त्या तामेत्यान्तः प्रलीयते

ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଦେବତାରେ ମନ ଲଗେ, ପ୍ରଭୁ ଈଶ୍ୱର ସେହି ସେହି ଫଳସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି; ସ୍ୱଭାବସହ ଏକାତ୍ମ ଭକ୍ତିରେ ସେ ତାହାକୁ ପାଇ ଅନ୍ତରେ ଲୟ ହୁଏ।

Verse 50

संसारे परिवर्तन्ते ये पृथग्भाजिनो नराः । ये महावृक्षमीशानं त्यक्त्वा शाखावलम्बिनः

ଯେମାନେ ପୃଥକ୍ତାକୁ ଧରି ରହନ୍ତି ସେମାନେ ସଂସାରେ ଘୁରି ଘୁରି ରହନ୍ତି; ମହାବୃକ୍ଷରୂପ ଈଶାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି କେବଳ ଶାଖାକୁ ଧରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପରି।

Verse 51

पुनरावर्तमानास्ते जायन्ते हि चतुर्युगे । देवान्ते स्थावरान्ते च संसारे चाभ्रमन्क्रमात्

ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ଫେରି ଚତୁର୍ଯୁଗରେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି; କ୍ରମେ ଦେବସ୍ଥିତିରୁ ସ୍ଥାବରସ୍ଥିତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ରମଣ କରି ସଂସାରଚକ୍ରରେ ଘୁରନ୍ତି।

Verse 52

पुनर्जन्म पुनः स्वर्गे पुनर्घोरे च रौरवे । ये पुनर्देवमीशानं भवं भक्तिसुसंस्थिताः

ପୁନର୍ଜନ୍ମ, ପୁନଃ ସ୍ୱର୍ଗ, ପୁନଃ ଘୋର ରୌରବ—ଏହା ପୁନଃପୁନଃ ଫେରୁଥିବାମାନଙ୍କର ଗତି; କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ସୁସ୍ଥିର ହୋଇ ଈଶାନ, ଭବପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରଣ ନେନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ଗତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 53

यजन्ति नर्मदातीरे न पुनस्ते भवन्ति च । आ देहपतनात्केचिदुपासन्तः परं गताः

ଯେମାନେ ନର୍ମଦାତୀରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ। କେହି କେହି ଦେହପତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିରନ୍ତର ଉପାସନା କରି ପରମ ଗତି ପାଆନ୍ତି॥

Verse 54

केचिद्द्वादशभिर्वर्षैः षड्भरन्ये तपोधनाः । त्रिभिः संवत्सरैः केचित्केचित्संवत्सरेण तु

ତପୋଧନ କେହି ବାରୋ ବର୍ଷରେ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ଛଅ ବର୍ଷରେ। କେହି ତିନି ବର୍ଷରେ, ଆଉ କେହି ତ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ॥

Verse 55

षड्भिर्मासैस्तु संसिद्धास्त्रिभिर्मासैस्तथापरे । मुनयो देवमाश्रित्य नर्मदां च यशस्विनीम्

କେହି ଛଅ ମାସରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ତିନି ମାସରେ ମଧ୍ୟ। ଯେ ମୁନିମାନେ ଦେବଙ୍କୁ ଶରଣ କରି ଯଶସ୍ୱିନୀ ନର୍ମଦାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି॥

Verse 56

छित्त्वा संसारदोषांश्च अगमन्ब्रह्म शाश्वतम् । एवं कलियुगे घोरे शतशोऽथ सहस्रशः

ସଂସାରର ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ଛେଦି ସେମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଘୋର କଳିଯୁଗରେ ଏମିତି ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ଘଟେ॥

Verse 57

नर्मदातीरमाश्रित्य मुनयो रुद्रमाविशन्

ନର୍ମଦାତୀରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୁନିମାନେ ରୁଦ୍ରରେ ଲୀନ ହେଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ ଶିବ-ଐକ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ॥

Verse 58

ये नर्मदातीरमुपेत्य विप्राः शैवे व्रते यत्नमुपप्रपन्नाः । त्रिकालमम्भः प्रविगाह्य भक्त्या देवं समभ्यर्च्य शिवं व्रजन्ति

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନର୍ମଦାତୀରକୁ ଆସି ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଶୈବ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତ୍ରିକାଳ ଭକ୍ତିରେ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ଶିବଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 59

ध्यानार्चनैर्जाप्यमहाव्रतैश्च नारायणं वा सततं स्मरन्ति । ते धौतपाण्डुरपटा इव राजहंसाः संसारसागरजलस्य तरन्ति पारम्

ଧ୍ୟାନ, ଅର୍ଚ୍ଚନା, ଜପ ଓ ମହାବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଧୋଇ ନିର୍ମଳ ଧଳା ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ରାଜହଂସ ପରି ସେମାନେ ସଂସାର-ସାଗର ଜଳକୁ ପାର କରି ପରତୀରକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।

Verse 60

सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुत्क्षिप्य भुजमुच्यते । इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा

‘ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ପୁନଃ ସତ୍ୟ’ ବୋଲି ଭୁଜା ଉଠାଇ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ। ଏହି ଏକ ନିଷ୍କର୍ଷ ସୁଦୃଢ଼—ନାରାୟଣ ସଦା ଧ୍ୟାନଯୋଗ୍ୟ।

Verse 61

यो वा हरं पूजयते जितात्मा मासं च पक्षं च वसेन्नरेन्द्र । रेवां समाश्रित्य महानुभावः स देवदेवोऽथ भवेत्पिनाकी

ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର! ଯେ ଜିତାତ୍ମା ହର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ ଏବଂ ରେବା (ନର୍ମଦା)କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏକ ମାସ ଓ ଏକ ପକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରେ, ସେ ମହାନୁଭାବ ଦେବଦେବ ପିନାକୀ ଶିବଙ୍କ ସମାନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 62

कीटाः पतंगाश्च पिपीलिकाश्च ये वै म्रियन्तेऽम्भसि नर्मदायाः । ते दिव्यरूपास्तु कुलप्रसूताः शतं समा धर्मपरा भवन्ति

ନର୍ମଦାର ଜଳରେ ଯେ କୀଟ, ପତଙ୍ଗ ଓ ପିପୀଳିକାମାନେ ମଧ୍ୟ ମରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଶତବର୍ଷ ଧର୍ମପରାୟଣ ହୋଇ ବସନ୍ତି।

Verse 63

कालेन वृक्षाः प्रपतन्ति येऽपि महातरंगौघनिकृत्तमूलाः । ते नर्मदांभोभिरपास्तपापा देदीप्यमानास्त्रिदिवं प्रयान्ति

କାଳକ୍ରମେ ମହାତରଙ୍ଗର ଓଘରେ ଯାହାଙ୍କ ମୂଳ କଟି ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ନର୍ମଦାଜଳେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ତ୍ରିଦିବକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 64

अकामकामाश्च तथा सकामा रेवान्तमाश्रित्य म्रियन्ति तीरे । जडान्धमूकास्त्रिदिवं प्रयान्ति किमत्र विप्रा भवभावयुक्ताः

ନିଷ୍କାମ ହେଉନ୍ତୁ କି ସକାମ, ଯେମାନେ ରେବାର ଅନ୍ତପ୍ରଦେଶକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତାଙ୍କ ତୀରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି—ଜଡ, ଅନ୍ଧ ଓ ମୂକ ମଧ୍ୟ—ତ୍ରିଦିବକୁ ଯାଆନ୍ତି; ତେବେ ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଭକ୍ତିଭାବଯୁକ୍ତଙ୍କରେ କି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ?

Verse 65

मासोपवासैरपि शोषिताङ्गा न तां गतिं यान्ति विमुक्तदेहाः । म्रियन्ति रेवाजलपूतकायाः शिवार्चने केशवभावयुक्ताः

ମାସୋପବାସରେ କ୍ଷୀଣ ଦେହ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେହତ୍ୟାଗ ପରେ ସେହି ଗତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ରେବାଜଳେ ପବିତ୍ର, ଯେମାନେ ଶିବାର୍ଚ୍ଚନାରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ହୃଦୟେ କେଶବଭାବ ଧରି ଦେହତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ପରମଗତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 66

नीवारश्यामाकयवेङ्गुदाद्यैरन्यैर्मुनीन्द्रा इह वर्तयन्ति । आप्रित्य कूलं त्रिदशानुगीतं ते नर्मदाया न विशन्ति मृत्युम्

ଏଠାରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ନୀବାର, ଶ୍ୟାମାକ, ଯବ, ଇଙ୍ଗୁଦ ଆଦି ଓ ଅନ୍ୟ ଏପରି ଆହାରରେ ଜୀବନ ଚାଲାନ୍ତି। ଦେବମାନେ ଗାଇଥିବା ଏହି ତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେମାନେ ନର୍ମଦାସମ୍ବନ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ (ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି)।

Verse 67

भ्रमन्ति ये तीरमुपेत्य देव्यास्त्रिकालदेवार्चनसत्यपूताः । विण्मूत्रचर्मास्थितिरोपधानाः कुक्षौ युवत्या न वसन्ति भूयः

ଯେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ତୀରକୁ ପହଞ୍ଚି ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି—ତ୍ରିକାଳ ଦେବାର୍ଚ୍ଚନା ଓ ସତ୍ୟାଚରଣରେ ପବିତ୍ର—ଏହି ଦେହ ତ ମଳ, ମୂତ୍ର, ଚର୍ମ ଓ ଅସ୍ଥିର ଆଧାରମାତ୍ର; ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର କୌଣସି ଯୁବତୀର ଗର୍ଭରେ ବାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 68

किं यज्ञदानैर्बहुभिश्च तेषां निषेवितैस्तीर्थवरैः समस्तैः । रेवातटं दक्षिणमुत्तरं वा सेवन्ति ते रुद्रचरानुपूर्वम्

ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବିଚରଣ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି ରେବା (ନର୍ମଦା) ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ତଟର ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ସେବାର କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି?

Verse 69

ते वञ्चिताः पङ्गुजडान्धभूता लोकेषु मर्त्याः पशुभिश्च तुल्याः । ये नाश्रिता रुद्रशरीरभूतां सोपानपङ्क्तिं त्रिदिवस्य रेवाम्

ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶରୀର ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗର ସିଡ଼ି ସଦୃଶ ରେବା ନଦୀର ଆଶ୍ରୟ ନେଇନାହାନ୍ତି, ସେହି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ପ୍ରତାରିତ, ପଙ୍ଗୁ, ଜଡ଼, ଅନ୍ଧ ଏବଂ ପଶୁ ସମାନ ଅଟନ୍ତି।

Verse 70

युगं कलिं घोरमिमं य इच्छेद्द्रष्टुं कदाचिन्न पुनर्द्विजेन्द्रः । स नर्मदातीरमुपेत्य सर्वं सम्पूजयेत्सर्वविमुक्तसंगः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯିଏ ଏହି ଘୋର କଳିଯୁଗକୁ ପୁନର୍ବାର କେବେବି ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନର୍ମଦା ତଟକୁ ଯାଇ ସର୍ବତୋଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

Verse 71

विघ्नैरनेकैरतियोज्यमाना ये तीरमुझन्ति न नर्मदायाः । ते चैव सर्वस्य हितार्थभूता वन्द्याश्च ते सर्वजनस्य मान्याः

ଅନେକ ବିଘ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ନର୍ମଦା ତଟ ପରିତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କର କଲ୍ୟାଣର କାରଣ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ବନ୍ଦନୀୟ ଏବଂ ସର୍ବଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନନୀୟ ଅଟନ୍ତି।

Verse 72

भृग्वत्रिगार्गेयवशिष्ठकङ्काः शतैः समेतैर्नियतास्त्वसंख्यैः । सिद्धिं परां ते हि जलप्लुताङ्गाः प्राप्तास्तु लोकान्मरुतां न चान्ये

ଭୃଗୁ, ଅତ୍ରି, ଗାର୍ଗେୟ, ବଶିଷ୍ଠ ଏବଂ କଙ୍କ—ଏମାନେ ଓ ଏମାନଙ୍କ ସହିତ ଅସଂଖ୍ୟ ସଂଯମୀ ଋଷିଗଣ ସେହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ପରମ ସିଦ୍ଧି ଓ ମରୁତ୍‌ମାନଙ୍କର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହେଁ।

Verse 73

ज्ञानं महत्पुण्यतमं पवित्रं पठन्त्यदो नित्यविशुद्धसत्त्वाः । गतिं परां यान्ति महानुभावा रुद्रस्य वाक्यं हि यथा प्रमाणम्

ଏହି ଜ୍ଞାନ ମହାନ, ସର୍ବାଧିକ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ପରମ ପବିତ୍ର। ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତରେ ଏହା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେଇ ମହାନୁଭାବ ରୁଦ୍ରବାକ୍ୟକୁ ପ୍ରମାଣ ମାନି ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।