Shukla Yajur Veda — Adhyaya 30, Mantra 18

Rishi: Yājñavalkya-tradition

Devata: Akṣarāja; Kṛta/Tretā/Dvāpara; Āskanda; Mṛtyu; Antaka; Kṣudh; Duṣkṛta; Pāpman

Chandas: Yajus (prose)

Samhita Patha (Devanagari)

अ॒क्ष॒रा॒जाय॑ कित॒वं कृ॒ताया॑दिनवद॒र्शं त्रेता॑यै क॒ल्पिनं॑ द्वा॒परा॑याधिक॒ल्पिन॑मास्क॒न्दाय॑ सभास्था॒णुं मृ॒त्यवे॑ गोव्य॒च्छमन्त॑काय गोघा॒तं क्षु॒धे यो गां वि॑कृ॒न्तन्तं॒ भिक्ष॑माण उप॒तिष्ठ॑ति दुष्कृ॒ताय॒ चर॑काचार्यं पा॒प्मने॑ सैल॒गम्

Transliteration

akṣarājā́ya kitaváṃ kṛtā́ya dinavadarśáṃ tretā́yai kálpinaṃ dvāparā́yādhikálpinam āskandā́ya sabhāsthā́ṇuṃ mṛtyáve govyáccham ántakāya goghātáṃ kṣúdhé yó gā́ṃ vikṛ́ntantaṃ bhíkṣamāṇa upatíṣṭhati duṣkṛtā́ya cárakācāryaṃ pā́pmane sailagám

Translation

ଅକ୍ଷରାଜ (ପାଶାର ରାଜା) ପାଇଁ କିତବ (ଜୁଆରି)କୁ; କୃତାୟ ଅଦିନବଦର୍ଶ (ଦିନ ଦେଖୁଥିବା/ଗଣୁଥିବା)କୁ; ତ୍ରେତାୟୈ କଲ୍ପିନ (ଯୋଜନାକାର)କୁ; ଦ୍ୱାପରାୟ ଅଧିକଲ୍ପିନ (ଅତି-ଯୋଜନାକାର)କୁ; ଆସ୍କନ୍ଦ (ଆକ୍ରମଣ/ଓନ୍ରଶ) ପାଇଁ ସଭାସ୍ଥାଣୁ (ସଭାମଣ୍ଡପର ଥମ୍ଭ ପରି ସ୍ଥିର)କୁ; ମୃତ୍ୟବେ ଗୋବ୍ୟଚ୍ଛ (ଗୋ-ଲୁଟେରା)କୁ; ଅନ୍ତକାୟ ଗୋଘାତ (ଗୋହତ୍ୟାକାରୀ)କୁ; କ୍ଷୁଧେ—ଯେ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଗୋକୁ କାଟୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସେବା କରି ତାଙ୍କ ପାଖେ ଅପେକ୍ଷା କରେ, ସେହି ଲୋକକୁ; ଦୁଷ୍କୃତାୟ ଚରକାଚାର୍ୟ (ଭ୍ରମଣଶୀଳ ଆଚାର୍ୟ/ଉପଦେଶକ)କୁ; ପାପ୍ମନେ ସୈଲଗ (ପର୍ବତବାସୀ/ଶିଳାବାସୀ)କୁ ଅର୍ପଣ କରେ।

Padapatha (Word Analysis)

अक्ष-राजाय । कितवम् । कृताय । दिन-वदर्शम् । त्रेतायै । कल्पिनम् । द्वापराय । अधिकल्पिनम् । आस्कन्दाय । सभा-स्थाणुम् । मृत्यवे । गोव्यच्छम् । अन्तकाय । गोघातम् । क्षुधे । यः । गाम् । विकृन्तन्तम् । भिक्षमाणः । उपतिष्ठति । दुष्कृताय । चरक-आचार्यम् । पाप्मने । सैलगम् ।

Entities Mentioned

• Akṣarāja (King of Dice)
• Kṛta
• Tretā
• Dvāpara
• Āskanda (Onrush)
• Mṛtyu (Death)
• Antaka (Ender)
• Kṣudh (Hunger)
• Duṣkṛta (Ill-deed)
• Pāpman (Evil)