शङ्खचूडकृततपः—ब्रह्मवरकवचप्राप्तिः / Śaṅkhacūḍa’s Austerity—Brahmā’s Boon and the Bestowal of the Kavaca

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ततश्च शंखचूडोऽसौ जैगीषव्योपदेशतः । ततश्चकार सुप्रीत्या ब्रह्मणः पुष्करे चिरम्

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ତାପରେ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ସେଇ ଶଙ୍ଖଚୂଡ ପୁଷ୍କରରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତି-ଭକ୍ତିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂଜା କଲା।

Verse 2

गुरुदत्तां ब्रह्मविद्यां जजाप नियतेन्द्रियः । स एकाग्रमना भूत्वा करणानि निगृह्य च

ଗୁରୁଦତ୍ତ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାକୁ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ କରି ଜପ କଲା। ଏକାଗ୍ରମନ ହୋଇ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିଗ୍ରହ କଲା।

Verse 3

तपंतं पुष्करे तं वै शंखचूडं च दानवम् । वरं दातुं जगामाशु ब्रह्मालोकगुरुर्विभुः

ପୁଷ୍କରରେ ତପସ୍ୟାରତ ଦାନବ ଶଂଖଚୂଡକୁ ଦେଖି, ବର ଦେବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକର ଗୁରୁ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ବ୍ରହ୍ମା ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଗଲେ।

Verse 4

वरं ब्रूहीति प्रोवाच दानवेन्द्रं विधिस्तदा । स दृष्ट्वा तं ननामाति नम्रस्तुष्टाव सद्गिरा

ତେବେ ବିଧାତା ବ୍ରହ୍ମା ଦାନବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ବର ମାଗ।” ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦାନବରାଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନମ୍ର ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କଲା ଏବଂ ସଦ୍ବାଣୀରେ ସ୍ତୁତି କଲା।

Verse 5

वरं ययाचे ब्रह्माणमजेयत्वं दिवौकसाम् । तथेत्याह विधिस्तं वै सुप्रसन्नेन चेतसा

ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେବମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଜେୟତ୍ୱର ବର ଯାଚିଲା। ତେବେ ବିଧାତା ବ୍ରହ୍ମା ପରମ ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତରେ “ତଥାସ୍ତୁ” କହି ବର ଦେଲେ।

Verse 6

श्रीकृष्णकवचं दिव्यं जगन्मंगलमंगलम् । दत्तवाञ्शंखचूडाय सर्वत्र विजयप्रदम्

ସେ ଶଂଖଚୂଡଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କବଚ—ଜଗତର ପରମ ମଙ୍ଗଳ—ଦାନ କଲେ; ତାହା ସର୍ବତ୍ର ବିଜୟଦାୟକ।

Verse 7

बदरीं संप्रयाहि त्वं तुलस्या सह तत्र वै । विवाहं कुरु तत्रैव सा तपस्यति कामतः

“ତୁମେ ତୁଳସୀ ସହ ଶୀଘ୍ର ବଦରୀକୁ ଯାଅ। ସେଠାରେଇ ବିବାହକ୍ରିୟା କର; ସେ ନିଜ ଅଭିଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେଠାରେ ତପ କରୁଛି।”

Verse 8

धर्मध्वजसुता सेति संदिदेश च तं विधिः । अन्तर्धानं जगामाशु पश्यतस्तस्य तत्क्षणात्

ବିଧି (ବ୍ରହ୍ମା) ତାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ—“ସେ ଧର୍ମଧ୍ୱଜଙ୍କ କନ୍ୟା।” ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍, ତାହାର ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 9

ततस्स शंखचूडो हि तपःसिद्धोऽतिपुष्करे । गले बबंध कवचं जगन्मंगलमंगलम्

ତାପରେ ତପସ୍ୟାସିଦ୍ଧ ଶଂଖଚୂଡ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଗଳାରେ ସେଇ କବଚ ବାନ୍ଧିଲା; ତାହା ଜଗତର ପରମ ମଙ୍ଗଳକର।

Verse 10

आज्ञया ब्राह्मणस्सोऽपि तपःसिद्धमनोरथः । समाययौ प्रहृष्टास्यस्तूर्णं बदरिकाश्रमम्

ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ—ତପୋବଳରେ ଯାହାର ମନୋରଥ ସିଦ୍ଧ—ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖେ ଶୀଘ୍ର ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାତ୍ରା କଲା।

Verse 11

यदृच्छयाऽऽगतस्तत्र शंखचूडश्च दानवः । तपश्चरन्ती तुलसी यत्र धर्मध्वजात्मजा

ଧର୍ମଧ୍ୱଜଙ୍କ କନ୍ୟା ତୁଳସୀ ଯେଉଁଠାରେ ତପଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଯଦୃଚ୍ଛାବଶତଃ ଦାନବ ଶଙ୍ଖଚୂଡ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 12

सुरूपा सुस्मिता तन्वी शुभभूषणभूषिता । सकटाक्षं ददर्शासौ तमेव पुरुषं परम्

ସେ ସୁରୂପା, ସୁସ୍ମିତା, ତନ୍ୱୀ ଓ ଶୁଭ ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତା ଥିଲେ; ସେ କଟାକ୍ଷରେ ଦେଖି ସେହି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ହିଁ ଦର୍ଶନ କଲେ।

Verse 13

दृष्ट्वा तां ललिता रम्यां सुशीलां सुन्दरीं सतीम् । उवास तत्समीपे तु मधुरं तामुवाच सः

ସେହି ଲଲିତା, ରମ୍ୟା, ସୁଶୀଳା, ସୁନ୍ଦରୀ ସତୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ତାଙ୍କ ସମୀପରେ ବସିଲା ଓ ମଧୁର ବଚନରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 14

शंखचूड उवाच । का त्वं कस्य सुता त्वं हि किं करोषि स्थितात्र किम् । मौनीभूता किंकरं मां संभावितुमिहार्हसि

ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ କହିଲେ: ତୁମେ କିଏ? କାହାର କନ୍ୟା? ଏଠାରେ ରହି କ’ଣ କରୁଛ? ମୌନ ହୋଇ ମୋ ଭଳି ସେବକକୁ କାହିଁକି ସମ୍ଭାଷଣ କରୁନାହଁ?

Verse 15

सनत्कुमार उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा सकामं तमुवाच सा

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ କାମାସକ୍ତ ସେହି ଶଙ୍ખଚୂଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 16

तुलस्युवाच । धर्मध्वजसुताहं च तपस्यामि तपस्विनी । तपोवने च तिष्ठामि कस्त्वं गच्छ यथासुखम्

ତୁଳସୀ କହିଲେ: ମୁଁ ଧର୍ମଧ୍ୱଜଙ୍କ କନ୍ୟା ଏବଂ ଜଣେ ତପସ୍ୱିନୀ। ମୁଁ ଏହି ତପୋବନରେ ରହୁଛି। ତୁମେ କିଏ? ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ।

Verse 17

नारीजातिर्मोहिनी च ब्रह्मादीनां विषोपमा । निन्द्या दोषकरी माया शृंखला ह्यनुशायिनाम्

ନାରୀ ଜାତି ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ କରେ ଏବଂ ବିଷ ସଦୃଶ। ଏହା ନିନ୍ଦନୀୟ, ଦୋଷକାରୀ ମାୟା ଏବଂ ଆସକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଶୃଙ୍ଖଳ ସଦୃଶ।

Verse 18

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा तुलसी तं च सरसं विरराम ह । दृष्ट्वा तां सस्मितां सोपि प्रवक्तुमुपचक्रमे

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଏହିପରି କହି ତୁଳସୀ ନିଜ ମଧୁର ଓ ସରସ ବାଣୀକୁ ବିରାମ କଲେ। ତାଙ୍କ ହସମୁଖ ଦେଖି ସେ ମଧ୍ୟ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା।

Verse 19

शंखचूड उवाच । त्वया यत्कथितं देवि न च सर्वमलीककम् । किञ्चित्सत्यमलीकं च किंचिन्मत्तो निशामय

ଶଙ୍ଖଚୂଡ କହିଲା—ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ କହିଥିବା କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ। କିଛି ସତ୍ୟ, କିଛି ଅସତ୍ୟ; ଏବେ ମୋ ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ଶୁଣ।

Verse 20

पतिव्रताः स्त्रियो याश्च तासां मध्ये त्वमग्रणीः । न चाहं पापदृक्कामी तथा त्वं नेति धीर्मम

ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଅଗ୍ରଣୀ। ମୁଁ ପାପଦୃଷ୍ଟି କାମନା କରେନି; ମୋର ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ନୁହଁ।

Verse 21

आगच्छामि त्वत्समीपमाज्ञया ब्रह्मणोऽधुना । गांधर्वेण विवाहेन त्वां ग्रहीष्यामि शोभने

ଏବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ତୁମ ସମୀପକୁ ଆସିଛି। ହେ ଶୋଭନେ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପତ୍ନୀରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିବି।

Verse 22

शंखचूडोऽहमेवास्मि देवविद्रावकारकः । मां न जानासि किं भद्रे न श्रुतोऽहं कदाचन

ମୁଁ ହିଁ ଶଙ୍ଖଚୂଡ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ପଳାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିବା। ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନୁନାହଁ କି? କେବେ ମୋ ନାମ ଶୁଣିନାହଁ?

Verse 23

दनुवंश्यो विशेषेण मन्द पुत्रश्च दानवः । सुदामा नाम गोपोहं पार्षदश्च हरेः पुरा

ମୋର ନାମ ସୁଦାମା; ମୁଁ ଗୋପ। ବିଶେଷତଃ ମୁଁ ଦନୁ-ବଂଶୀ, ମନ୍ଦର ପୁତ୍ର ଦାନବ; ପୂର୍ବେ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ପାର୍ଷଦ ମଧ୍ୟ ଥିଲି।

Verse 24

अधुना दानवेन्द्रोऽहं राधिकायाश्च शापतः । जातिस्मरोऽहं जानामि सर्वं कृष्णप्रभावतः

ଏବେ ରାଧିକାଙ୍କ ଶାପରୁ ମୁଁ ଦାନବେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଛି; କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭାବରୁ ମୁଁ ଜାତିସ୍ମର—ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରି ସବୁକିଛି ଜାଣେ।

Verse 25

सनत्कुमार उवाच । एवमुक्त्वा शंखचूडो विरराम च तत्पुरः । दानवेंद्रेण सेत्युक्ता वचनं सत्यमादरात् । सस्मितं तुलसी तुष्टा प्रवक्तुमुपचक्रमे

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଏପରି କହି ଶଙ୍ଖଚୂଡ ସେଠାରେ ନିରବ ହେଲା। ତାପରେ ଦାନବେନ୍ଦ୍ର ‘ଏବଂ ହେଉ’ ବୋଲି କହି ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିବା ତୁଳସୀ, ତାହାର ସତ୍ୟବଚନକୁ ଆଦରରେ ଗ୍ରହଣ କଲା; ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସସ୍ମିତ ଭାବେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା।

Verse 26

तुलस्युवाच । त्वयाहमधुना सत्त्वविचारेण पराजिता । स धन्यः पुरुषो लोके न स्त्रिया यः पराजितः

ତୁଳସୀ କହିଲା—ଏମାତ୍ରେ ତୁମ ସତ୍ୟ ଓ ସତ୍ତ୍ୱର ବିଚାରଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପରାଜିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଲୋକରେ ସେହି ପୁରୁଷ ଧନ୍ୟ, ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 27

सत्क्रियोप्यशुचिर्नित्यं स पुमान्यः स्त्रिया जितः । निन्दंति पितरो देवा मानवास्सकलाश्च तम्

ଯେ ପୁରୁଷ ନାରୀ ଦ୍ୱାରା ଜିତାଯାଏ, ସେ ସତ୍କ୍ରିୟା କଲେ ମଧ୍ୟ ସଦା ଅଶୁଚି ଗଣ୍ୟ; ପିତୃଗଣ, ଦେବଗଣ ଓ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ତାକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।

Verse 28

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे शंखचूडतपःकरणविवाहवर्णनं नामाष्टविंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୁଦ୍ରସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଯୁଦ୍ଧଖଣ୍ଡରେ ‘ଶଙ୍ଖଚୂଡଙ୍କ ତପସ୍ୟା, ତପଃକରଣ ଓ ବିବାହବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।

Verse 29

शूद्रो मासेन शुध्येत्तु हीति वेदानुशासनम् । न शुचिः स्त्रीजितः क्वापि चितादाहं विना पुमान्

ବେଦାନୁଶାସନ କହେ—“ଶୂଦ୍ର ଏକ ମାସରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।” କିନ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରୀବିଷୟକ କାମରେ ପରାଜିତ ପୁରୁଷ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଶୁଚି ନୁହେଁ—ଚିତାଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

Verse 30

न गृह्णतीच्छया तस्मात्पितरः पिण्डतर्पणम् । न गृह्णन्ति सुरास्तेन दत्तं पुष्पफलादिकम्

ଏହିହେତୁ ତାହାର ଅନିଚ୍ଛାସହିତ କରାଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ-ତର୍ପଣକୁ ପିତୃଗଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଏବଂ ସେ ଦିଆ ପୁଷ୍ପ, ଫଳ ଆଦି ନିବେଦନକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 31

तस्य किं ज्ञानसुतपो जपहोम प्रपूजनैः । विद्यया दानतः किं वा स्त्रीभिर्यस्य मनो हृतम्

ତାହାକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟାର କ’ଣ ଉପକାର? ଜପ, ହୋମ ଓ ବିସ୍ତୃତ ପୂଜାର କ’ଣ ଫଳ? ଯାହାର ମନ ସ୍ତ୍ରୀବିଷୟାସକ୍ତିରେ ହୃତ, ତାହାକୁ ବିଦ୍ୟା ଓ ଦାନ ମଧ୍ୟ କ’ଣ କାମ?

Verse 32

विद्याप्रभावज्ञानार्थं मया त्वं च परीक्षितः । कृत्वा कांतपरीक्षां वै वृणुयात्कामिनी वरम्

ତୁମ ଜ୍ଞାନର ସତ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଓ କ୍ଷମତା ଜାଣିବା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିଛି। ଏଭଳି ପ୍ରିୟଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ କରି, ନାରୀ ନିଶ୍ଚୟ ଉତ୍ତମ ପତିଙ୍କୁ ବରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 33

सनत्कुमार उवाच । इत्येवं प्रवदंत्यां तु तुलस्यां तत्क्षणे विधिः । तत्राजगाम संसृष्टा प्रोवाच वचनं ततः

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ତୁଳସୀ ଏପରି କହୁଥିବା ସମୟରେ, ସେଇ କ୍ଷଣେ ବିଧି (ବ୍ରହ୍ମା) ସମ୍ୟକ୍ ଆହ୍ୱାନିତ ହୋଇ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ପରେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 34

ब्रह्मोवाच । किं करोषि शंखचूड संवादमनया सह । गांधर्वेण विवाहेन त्वमस्या ग्रहणं कुरु

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହେ ଶଂଖଚୂଡ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହ ଏତେ ଦୀର୍ଘ ସମ୍ବାଦ କାହିଁକି କରୁଛ? ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହରେ ତାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଏବେଇ ପାଣିଗ୍ରହଣ କର।

Verse 35

त्वं वै पुरुषरत्नं च स्त्रीरत्नं च त्वियं सती । विदग्धाया विदग्धेन संगमो गुणवान् भवेत्

ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନ, ଏହି ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନ। ବିବେକବତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିବେକୀ ପୁରୁଷଙ୍କ ମିଳନ ଗୁଣବାନ୍ ଓ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 36

निर्विरोधं सुखं राजन् को वा त्यजति दुर्लभम् । योऽविरोधसुखत्यागी स पशुर्नात्र संशयः

ହେ ରାଜନ, ବିରୋଧରହିତ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ସୁଖକୁ କିଏ ତ୍ୟାଗ କରିବ? ଯେ ଏପରି ଅବିରୋଧ ସୁଖ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପଶୁ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 37

किं त्वं परीक्षसे कांतमीदृशं गुणिनं सति । देवानामसुराणां च दानवानां विमर्दकम्

ହେ ସତୀ, ଗୁଣବତୀ! ତୁମେ ତୁମ କାନ୍ତକୁ କାହିଁକି ପରୀକ୍ଷା କରୁଛ—ଦେବ, ଅସୁର ଓ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମର୍ଦ୍ଦନ କରୁଥିବା ଏପରି ଗୁଣବାନ ବୀରକୁ?

Verse 38

अनेन सार्द्धं सुचिरं विहारं कुरु सर्वदा । स्थानेस्थाने यथेच्छं च सर्वलोकेषु सुन्दरि

ଏହାଙ୍କ ସହିତ ସର୍ବଦା ଦୀର୍ଘକାଳ ବିହାର କର । ହେ ସୁନ୍ଦରୀ! ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କର ।

Verse 39

अंते प्राप्स्यति गोलोके श्रीकृष्णं पुनरेव सः । चतुर्भुजं च वैकुण्ठे मृते तस्मिंस्त्वमाप्स्यसि

ଶେଷରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ଗୋଲୋକରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ଏବଂ ସେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ ତୁମେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 40

सनत्कुमार उवाच । इत्येवमाशिषं दत्त्वा स्वालयं तु ययौ विधिः । गांधर्वेण विवाहेन जगृहे तां च दानवः

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ବିଧି (ବ୍ରହ୍ମା) ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ। ପରେ ଦାନବ ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହରେ ତାକୁ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲା।

Verse 41

एवं विवाह्य तुलसीं पितुः स्थानं जगाम ह । स रेमे रमया सार्द्धं वासगेहे मनोरमे

ଏଭଳି ତୁଳସୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ସେ ପିତାଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ମନୋହର ବାସଗୃହରେ ରମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ସହ ଆନନ୍ଦରେ ରମଣ କଲା।