Dashati 3
Agni as the gracious ritual guest—kindled, seated on the barhis, and invoked to grant welfare and carry offerings
Agni
Invocatory and reverent with a bright kindling-like uplift
Most attributions are unspecified in the provided data; one verse explicitly names Gopavana as the seer/voice. Rigvedic anukramaṇī confirmation would be needed for full rishi-family mapping.
ଅଗ୍ନି—ଦୟାଳୁ ଯଜ୍ଞ-ଅତିଥି—କୁ ଡାକାଯାଏ: ଆସ, ବର୍ହିଷ (ପବିତ୍ର ଘାସ) ଉପରେ ବସ; ପବିତ୍ର କରି ଆହୁତିକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚା; ମଙ୍ଗଳ ଓ କୁଶଳ ଦିଅ। ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଶିବ/ମୃଡ଼ ଦୟା ଗାଇଯାଏ; କାଠ ଘସା-ଜ୍ୱାଳନରେ ତାଙ୍କ ‘ଜନ୍ମ’ ଓ ଅଙ୍ଗାର-ରୂପ ସ୍ମରଣ ହୁଏ; ‘ପାବକ’ ଭାବେ ସେ ଡାକକୁ ଶୁଣି ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ଧାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଘୁରେ—ସୋମପତି ଭାବେ ସେ କାହାର ଧୀ/ଗିରକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ବଳ ଦିଅନ୍ତି, ଯଜମାନକୁ ଚୟନ କରି କୃପା କରନ୍ତି—ଏହି ପ୍ରଶ୍ନାତ୍ମକ ଆହ୍ୱାନରେ ଦେବ-ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଚାହାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
अग्निं वो वृधन्तमध्वराणां पुरूतमम् अच्छा नप्त्रे सहस्वते
ଯଜ୍ଞମାନେ ଯାହାକୁ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛ, ସେଇ ଅଗ୍ନିକୁ—ଅତି ଦାନଶୀଳକୁ—ଏଠାକୁ ଡାକ; ଶକ୍ତିମାନ ନପ୍ତ୍ରେ, ସହସ୍ୱତଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସ।
Mantra 2
अग्निस्तिग्मेन शोचिषा यंसद्विश्वं न्या3त्रिणम् अग्निर्नो वंसते रयिम्
ଅଗ୍ନି ନିଜ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଭକ୍ଷକ ଆକ୍ରମଣକାରୀକୁ ରୋକୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦାନ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଆମ ପ୍ରତି କୃପାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 3
अग्ने मृड महां अस्यय आ देवयुं जनम् इयेथ बर्हिरासदम्
ହେ ଅଗ୍ନେ, କୃପାଳୁ ହେଅ; ତୁମେ ମହାନ। ଏଠାକୁ ଆସ; ଦେବକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଜନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ବର୍ହିଷ୍ (କୁଶ-ଘାସ) ଉପରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର।
Mantra 4
अग्ने रक्षा णो अंहसः प्रति स्म देव रीषतः तपिष्ठैरजरो दह
ହେ ଅଗ୍ନେ, ଆମକୁ ଅଂହସ (ପାପ) ଠାରୁ ରକ୍ଷା କର; ହେ ଦେବ, ହାନିକାରକମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଆମକୁ ବଞ୍ଚା। ଅଜର ତୁମେ, ତୁମର ଅତ୍ୟନ୍ତ ତପ୍ତ ଜ୍ୱାଳାଦ୍ୱାରା ଆଘାତକାରୀମାନଙ୍କୁ ଦହନ କର।
Mantra 5
अग्ने युङ्क्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः अरं वहन्त्याशवः
ହେ ଅଗ୍ନେ, ଯୋଗ କର; କାରଣ, ହେ ଦେବ, ତୁମର ସଦ୍ ଓ ବେଗବାନ ଅଶ୍ୱମାନେ ଯଥାବିଧି ହବିଷ୍ୟକୁ ବହନ କରନ୍ତି।
Mantra 6
नि त्वा नक्ष्य विश्पते द्युमन्तं धीमहे वयम् सुवीरमग्न आहुत
ହେ ବିଶ୍ପତେ (ଜନଙ୍କ ଅଧିପତି), ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛୁ; ଦ୍ୟୁମନ୍ତ (ପ୍ରଭାମୟ), ସୁବୀର-ଦାତା ତୁମକୁ ଆମେ ସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ। ହେ ଅଗ୍ନେ, ହେ ଆହୁତ (ଯାହାଙ୍କୁ ଆହୁତି ଅର୍ପିତ ହୁଏ), ଆମ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 7
अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयम् अपां रेतांसि जिन्वति
ଅଗ୍ନି ଦ୍ୟୌର ମସ୍ତକ, ଶିଖରର ଅଧିପତି, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ମଧ୍ୟ ଅଧିପତି; ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳମାନଙ୍କର ଜନନ-ସାର (ରେତାଂସି)କୁ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ କରି ପୋଷଣ କରେ।
Mantra 8
इममू षु त्वमस्माकं सनिं गायत्रं नव्यांसम् अग्ने देवेषु प्र वोचः
ଏବେ ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମର ଏହି ନବ-ରଚିତ ଗାୟତ୍ରକୁ—ସନି (ପ୍ରାପ୍ତିର ସାଧନ)କୁ—ପ୍ରକାଶରେ ଘୋଷଣା କର, ଉଚ୍ଚାର କର।
Mantra 9
तं त्वा गोपवनो गिरा जनिष्ठदग्ने अङ्गरः स पावक श्रुधी हवम्
ଗୋପବନ ନିଜ ସ୍ତୁତି-ଗିରା ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଅଙ୍ଗାର ପରି ଦୀପ୍ତ ରୂପେ ଜନ୍ମାଇଛି; ହେ ପାବକ, ହବକୁ ଶୁଣ, ଏହି ଆହ୍ୱାନକୁ ଶ୍ରବଣ କର।
Mantra 10
परि वाजपतिः कविरग्निर्हव्यान्यक्रमीत् दधद्रत्नानि दाशुषे
ଅଗ୍ନି—କବି, ବାଜପତି (ପୋଷଣର ଅଧିପତି)—ଚାରିଦିଗରୁ ହବିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ଅର୍ପଣକାରୀ ଉପାସକ ପାଇଁ ରତ୍ନସଦୃଶ ଧନ ଧାରଣ କରି ଆସନ୍ତି।
Mantra 11
उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः दृशे विश्वाय सूर्यम्
ଉଦିତ ହେଉ—କେତୁ (ଦୀପ୍ତ କିରଣ) ସେ ଦେବ ଜାତବେଦସ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ, ଉପରକୁ ବହନ କରନ୍ତି।
Mantra 12
कविमग्निमुप स्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे देवममीवचातनम्
ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞରେ କବି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର—ଯାହାଙ୍କ ଧର୍ମ-ବିଧାନ ସତ୍ୟ; ସେ ଦେବ ଅମୀବ (ରୋଗ) ଓ ସମସ୍ତ ହାନିକାରକ ଉପଦ୍ରବକୁ ଦୂରେ ହଂକାନ୍ତି।
Mantra 13
शं नो देवीरभिष्टये शं नो भवन्तु पीतये शं योरभि स्रवन्तु नः
ଆମ ଅଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦେବୀମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭକର ହେଉନ୍ତୁ; ପାନ (ସୋମପାନ) ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକର ହେଉନ୍ତୁ; କଲ୍ୟାଣ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଆଣୁଥିବା ତୁମ ଧାରାମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ବହିଆସୁନ୍ତୁ।
Mantra 14
कस्य नूनं परीणसि धियो जिन्वसि सत्पते जोषाता यस्य ते गिरः
ହେ ସତ୍ପତେ, ଏବେ ତୁମେ କାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ ଦେଖାଶୁଣା କରୁଛ? କାହାର ଭକ୍ତିଭରା ଧୀମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ପ୍ରେରିତ କରୁଛ? ଯାହାର ସ୍ତୁତି-ଗିର ତୁମ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ, ସେହି ଭକ୍ତକୁ ତୁମେ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛ।
Frequently Asked Questions
It centers on inviting Agni—gracious and great—to come, sit on the sacred grass, hear the call, purify the rite, and make the offering effective; it also gestures toward Indra’s granting of favor in the Soma-session.
The language is primarily ritual: Agni is ‘made to be born’ when the āhavanīya fire is kindled (agnijanana). The “ember” (aṅgara) image highlights his visible, glowing presence in the sacrifice.
Sāmavedic groupings can pivot from the fire-principle that enables offering to the Soma-lord who receives and rewards it. The Indra verse frames divine patronage—whose praise and intention Indra accepts and strengthens.