Rig Veda 7.4.5: Mandala 7, Sukta 4, Mantra 5

Sukta 7.4

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

आ यो योनिं देवकृतं ससाद क्रत्वा ह्यग्निरमृताँ अतारीत् । तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति ॥

Transliteration

ā yó yóniṃ deva-kṛ́taṃ sasā́da kratvā́ hy agnír amṛ́tān átārīt | tám oṣádhīś ca váninaś ca gárbhaṃ bhū́miś ca viśvá-dhāyasaṃ bibharti ||

Translation

ଯେ ଦେବକୃତ ଯୋନି—ଦେବମାନେ ଗଢ଼ିଥିବା ଗର୍ଭସ୍ଥାନ—କୁ ଆସି ଆଶ୍ରୟ କଲେ, ସେଇ ଅଗ୍ନି କ୍ରତ୍ୱା, ଚେତନ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା, ଅମୃତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ଔଷଧିମାନେ ଓ ବନମାନେ ଗର୍ଭରୂପେ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଭୂମି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱଧାୟସ—ସର୍ବଧାରକ—ରୂପେ, ନିଜ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭବନର ଗୁପ୍ତ ବୀଜ ଭାବେ ବହନ କରେ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• योनिम्: womb; source; abode
• योनिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: योनि- (प्रातिपदिक)

• देवकृतम्: made by the gods
• देवकृतम्: —
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: देव-कृत- (कृदन्त; √कृ ‘to make’)

• ससाद: has sat down; has come to rest; has approached
• ससाद: —
• Type: Verb
• Root: √सद् (सीदति) ‘to sit down, settle, come to rest’

• क्रत्वा: by (his) will/power; by resolve
• क्रत्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: क्रतु- (प्रातिपदिक)

• हि: for; indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• अग्निः: Agni (fire)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• अमृतान्: the immortals (gods)
• अमृतान्: Karma
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: अमृत- (प्रातिपदिक)

• अतारीत्: crossed over; passed beyond
• अतारीत्: —
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तरति) ‘to cross over’

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ओषधीः: plants; herbs
• ओषधीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ओषधि- (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• वनिनः: trees; forest-lords (wood-bearing ones)
• वनिनः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वनिन्- (प्रातिपदिक; ‘tree/wooded one’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• गर्भम्: embryo; seed; hidden germ
• गर्भम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गर्भ- (प्रातिपदिक)

• भूमिः: Earth
• भूमिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भूमि- (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• विश्वधायसम्: all-sustaining; containing all nourishment/support
• विश्वधायसम्: —
• Type: Adjective
• Root: विश्व-धायस्- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘having all supports/nourishments’)

• बिभर्ति: bears; supports
• बिभर्ति: —
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरति) ‘to bear, support’