Rig Veda 7.29.2: Mandala 7, Sukta 29, Mantra 2

Sukta 7.29

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

ब्रह्मन्वीर ब्रह्मकृतिं जुषाणोऽर्वाचीनो हरिभिर्याहि तूयम् । अस्मिन्नू षु सवने मादयस्वोप ब्रह्माणि शृणव इमा नः ॥

Transliteration

bráhman vī́ra bráhma-kṛtiṃ juṣāṇó ’rvācī́nó háribhir yāhi tū́yam | asmínn ū ṣú sávane mādayasvópa bráhmāṇi śṛṇava imā́ naḥ ||

Translation

ହେ ବୀର ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମ-କୃତି (ଘଟିତ ବ୍ରହ୍ମ) ରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିବା, ତୁମ ହରିମାନେ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି/ଅଶ୍ୱ) ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଆମ ପାଖକୁ ଆସ। ଏହି ସବନରେ ଏବେ ସୋମର ଆନନ୍ଦରେ ମଦିତ ହେଅ; ଏବଂ ଆମ ସମୀପରେ ରହି, ଏହି ଆମ ବ୍ରହ୍ମାଣି—ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତିବାଣୀ—ଶୁଣ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ब्रह्मन्: O (one) of/with sacred hymn; O Brahman (hymn/holy power)
• ब्रह्मन्: सम्बोधन (addressed entity)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) < √बृह् ‘वर्धने’ (निरुक्त-सम्बन्ध) / ‘ब्रह्म’ = स्तोत्र/प्रार्थना

• वीर: O hero
• वीर: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मकृतिम्: the hymn-making / the sacred composition
• ब्रह्मकृतिम्: कर्म (of जुषाणः) / object of delight
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मकृति (प्रातिपदिक) = ब्रह्मन् + कृति (√कृ ‘करणे’)

• जुषाणः: delighting in; accepting gladly
• जुषाणः: कर्तृ (of याहि) / attendant circumstance
• Type: Verb (participle)
• Root: √जुष् (सेवने/प्रीतौ) → जुषाण (शानच्)

• अर्वाचीनः: turned hither; facing towards us
• अर्वाचीनः: कर्तृ-विशेषण (of implied ‘त्वम्’/इन्द्र)
• Type: Adjective
• Root: अर्वाचीन (प्रातिपदिक) < अवाच्/अर्वाच् ‘इहाभिमुख’

• हरिभिः: with the (two) tawny steeds
• हरिभिः: करण (instrument/means)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) ‘हरिताश्व’ (इन्द्रस्य अश्वौ)

• याहि: come; drive hither
• याहि: क्रिया (imperative)
• Type: Verb
• Root: √या (गत्यर्थे)

• तूयम्: swiftly
• तूयम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: तूयम् (अव्यय) < तूय ‘शीघ्र’

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऊ: indeed; just
• ऊ: सम्बन्ध/बलवर्धक
• Type: Particle
• Root: ऊ (निपात)

• षु: now; pray
• षु: सम्बन्ध/अनुनय
• Type: Particle
• Root: षु (निपात)

• सवने: at the Soma-pressing; in the libation
• सवने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक) < √सु (सोम-प्रसवने) ‘pressing’

• मादयस्व: be exhilarated; gladden thyself
• मादयस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मद् (हर्षे/मत्तत्वे) → मादय (णिच्) + स्व (आत्मनेपद)

• उप: near; towards
• उप: क्रियाविशेषण/उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• ब्रह्माणि: the hymns; sacred utterances
• ब्रह्माणि: कर्म (of शृणव)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• शृणव: hear; listen
• शृणव: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √श्रु (श्रवणे)

• इमा: these
• इमा: कर्म (apposition to ब्रह्माणि)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us; our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us / of us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)