Sukta 20
Sukta 4.20
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.20)
Indra
Trishtubh (probable; verify metrically)
ବାମଦେବଙ୍କ ଏହି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସୂକ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ “ଦୂର ଓ ନିକଟ” ଠାରୁ ଆସିବାକୁ ଡାକେ—ଯେ ନିଶ୍ଚିତ ରକ୍ଷକ, ଯୁଦ୍ଧର ଘନ ଚାପରେ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଶତ୍ରୁବଳକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ଏଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ, ପର୍ବତ-ସଦୃଶ ଶକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ବଜ୍ରକୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ପରେ ଗାୟକଙ୍କ ଇଷ୍ (ପ୍ରେରଣା/ସମୃଦ୍ଧି) କୁ ନଦୀମାନେ ଯେପରି ଫୁଲିଉଠନ୍ତି ସେପରି ବଢ଼ାଇବାକୁ, ନବ-ରଚିତ ବ୍ରହ୍ମନ୍ (ପ୍ରେରିତ ଉଚ୍ଚାରଣ/ରଚନା) ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
आ न इन्द्रो दूरादा न आसादभिष्टिकृदवसे यासदुग्रः । ओजिष्ठेभिर्नृपतिर्वज्रबाहुः संगे समत्सु तुर्वणिः पृतन्यून् ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ, ନିକଟରୁ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚୁନ୍ତୁ—ଆମର ନିଶ୍ଚିତ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ସହାୟଦାତା, ସେ ଉଗ୍ର। ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିସହ, ନୃପତି, ବଜ୍ରବାହୁ, ସମର-ସଂଘର୍ଷରେ ତୁର୍ବଣି (ଦ୍ରୁତ ଧାଉଥିବା) ହୋଇ ଆଗ୍ରସରତାକୁ ବାଧା ଦେଇ ଲଢୁଥିବା ଶତ୍ରୁଯୋଧାମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 2
आ न इन्द्रो हरिभिर्यात्वच्छार्वाचीनोऽवसे राधसे च । तिष्ठाति वज्री मघवा विरप्शीमं यज्ञमनु नो वाजसातौ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ହରିମାନଙ୍କ ସହ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ) ଆମ ପ୍ରତି ମୁହଁ ଫେରାଇ, ସହାୟତା ଓ ରାଧସ (ସମୃଦ୍ଧି/ଦାନ) ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସୁନ୍ତୁ। ବଜ୍ରଧାରୀ, ମଘବାନ, ବ୍ୟାପକ ପରାକ୍ରମରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ; ବାଜସାତି (ବାଜ—ବଳ/ବିଜୟର ପ୍ରାପ୍ତି)ରେ ଆମ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଅନୁସରଣ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 3
इमं यज्ञं त्वमस्माकमिन्द्र पुरो दधत्सनिष्यसि क्रतुं नः । श्वघ्नीव वज्रिन्त्सनये धनानां त्वया वयमर्य आजिं जयेम ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମର ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ତୁମେ ଆଗରେ ସ୍ଥାପନ କର; ତେବେ ଆମ ପାଇଁ କ୍ରତୁ (ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସଙ୍କଳ୍ପ/ବିବେକଶକ୍ତି) ତୁମେ ଜିତି ଆଣିବ। ହେ ବଜ୍ରିନ, ଧନର ସନୟ (ପ୍ରାପ୍ତି) ପାଇଁ ଶ୍ୱଘ୍ନୀ (ଶିକାର ଉପରେ ଝପଟି ପଡୁଥିବା କୁକୁର ପରି) ସମାନ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଆମେ, ଆର୍ୟ (ଉନ୍ନତ ଅଭିଲାଷୀ), ଆଜି (ଯୁଦ୍ଧ) ଜିତୁ।
Mantra 4
उशन्नु षु णः सुमना उपाके सोमस्य नु सुषुतस्य स्वधावः । पा इन्द्र प्रतिभृतस्य मध्वः समन्धसा ममदः पृष्ठ्येन ॥
ହେ ସ୍ୱଧାବନ୍ (ନିଜ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି), ତାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି ତୁମେ ଏବେ ଆମ ପାଖକୁ, ସମୀପରେ, ସୁମନ (କୃପାଳୁ) ହେଉ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ ଓ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଣିଦିଆ ମଧୁର ମଧୁ (ସୋମରସ) ପାନ କର; ଏବଂ ଆଧାରଦାୟକ ବଳସହିତ ସୋମ-ସାର (ଅନ୍ଧସ)ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ।
Mantra 5
वि यो ररप्श ऋषिभिर्नवेभिर्वृक्षो न पक्वः सृण्यो न जेता । मर्यो न योषामभि मन्यमानोऽच्छा विवक्मि पुरुहूतमिन्द्रम् ॥
ଯେ ନବ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଶକ୍ତିରେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି—ପକ୍ୱ ବୃକ୍ଷ ଯେପରି ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ପହଞ୍ଚେ, ବିଜୟୀ ଅସ୍ତ୍ର (ସୃଣ୍ୟ) ଯେପରି ଜିତେ; ଯୁବକ ଯେପରି କନ୍ୟା ପ୍ରତି ଉତ୍ତେଜିତ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଧାଉଁଛି—ସେହି ତରସରେ ମୁଁ ସିଧା ପୁରୁହୂତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି।
Mantra 6
गिरिर्न यः स्वतवाँ ऋष्व इन्द्रः सनादेव सहसे जात उग्रः । आदर्ता वज्रं स्थविरं न भीम उद्नेव कोशं वसुना न्यृष्टम् ॥
ପର୍ବତ ପରି ନିଜ ସ୍ୱବଳରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଉଚ୍ଚ ଠିଆ ଅଛନ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର; ସନାତନରୁ ସେ ସହସ ପାଇଁ ଜନ୍ମିତ, ଉଗ୍ର। ସେ ବଜ୍ରକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ଦୃଢ଼, ଭୟଙ୍କର ନୁହେଁ; ଏବଂ ଜଳମଧ୍ୟରେ ଗଭୀରେ ସ୍ଥାପିତ ଧନକୋଶ ପରି, ବସୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ଭିତରେ ସମୃଦ୍ଧିର ପୂର୍ଣ୍ଣତାମାନଙ୍କୁ ଧାରି ରଖନ୍ତି।
Mantra 7
न यस्य वर्ता जनुषा न्वस्ति न राधस आमरीता मघस्य । उद्वावृषाणस्तविषीव उग्रास्मभ्यं दद्धि पुरुहूत रायः ॥
ଯାହାର ଗତି ଜନ୍ମରୁ ଅସୀମ; ଦାତା (ମଘ)ଙ୍କ ଦାନଶକ୍ତି (ରାଧସ) କେବେ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ। ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଉଦ୍ଗୀର୍ଣ୍ଣ ବଳକୁ ଝରାଇ, ହେ ଅପ୍ରତିହତ ଶକ୍ତିର ମହାବଳୀ—ହେ ପୁରୁହୂତ, ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧିର କିରଣରୂପ ରାୟଃ ଦାନ କର।
Mantra 8
ईक्षे रायः क्षयस्य चर्षणीनामुत व्रजमपवर्तासि गोनाम् । शिक्षानरः समिथेषु प्रहावान्वस्वो राशिमभिनेतासि भूरिम् ॥
ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟଜନଙ୍କ ରାୟଃ (ସମୃଦ୍ଧି) ଓ କ୍ଷୟ (ନିବାସ/ସ୍ଥିର ବସତି)କୁ ଦେଖି ଶାସନ କର; ଏବଂ ଗୋ (ପ୍ରକାଶ-କିରଣ)ଙ୍କ ବନ୍ଦ ଭ୍ରଜ (ବାଡ଼ା/ଘେର)କୁ ଫେରାଇ ମୁକ୍ତ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟ ତୁମେ ହେଉ। ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମିଥେଷୁ (ସଂଘର୍ଷରେ) ଉଦ୍ୟମୀ ନରକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ଅବରୋଧକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରି ପତିତ କରି, ତୁମେ ଆମକୁ ବିଶାଳ ଧନରାଶି ପାଖକୁ ନେଇଯାଅ।
Mantra 9
कया तच्छृण्वे शच्या शचिष्ठो यया कृणोति मुहु का चिदृष्वः । पुरु दाशुषे विचयिष्ठो अंहोऽथा दधाति द्रविणं जरित्रे ॥
ହେ ଶଚିଷ୍ଠ (ସର୍ବାଧିକ ସମର୍ଥ), ତୁମ ଶଚ୍ୟା (କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପ୍ରଜ୍ଞା/ଶକ୍ତି) କେଉଁଟି—ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶୁଣେ ଯେ ତୁମେ ପୁନଃପୁନଃ ଦୁଷ୍କରକୁ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କର? ହେ ଦାଶୁଷେ (ଦାତା ପାଇଁ) ଅଂହସ (ସଙ୍କଟ/ପାପବନ୍ଧନ)କୁ ବିଚ୍ଛେଦ କରି ବିବେଚନା କରୁଥିବା—ତାପରେ ତୁମେ ଜରିତ୍ରେ (ସ୍ତୋତା)ରେ ଦ୍ରବିଣ (ସତ୍ୟ ଧନତତ୍ତ୍ୱ)କୁ ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 10
मा नो मर्धीरा भरा दद्धि तन्नः प्र दाशुषे दातवे भूरि यत्ते । नव्ये देष्णे शस्ते अस्मिन्त उक्थे प्र ब्रवाम वयमिन्द्र स्तुवन्तः ॥
ଆମକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବେନି; ସେହି (କୃପା/ଦାନ) ଆମ ପାଖକୁ ଆଣି ଆମ ପାଇଁ ସ୍ଥାପନ କର—ପ୍ରଚୁର ଭାବେ—ଯେପରି ଦାତା ସତ୍ୟରେ ଦାନ ଦେଇପାରେ। ଏହି ନୂତନ ଦେଷ୍ଣ (ଦାନ-କ୍ରିୟା)ରେ, ଏହି ଶସ୍ତ (ସ୍ତୁତି)ରେ, ଏହି ଉକ୍ଥ (ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାର)ରେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ସ୍ତବନ କରୁଥିବାମାନେ ତାହାକୁ ପ୍ରକାଶରେ ଘୋଷଣା କରୁଛୁ।
Mantra 11
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
ଏବେ ସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବେ ଗୀତ ହୋଇଥିବା, ଜରିତ୍ର (ଗାୟକ) ପାଇଁ ଇଷ୍ (ପ୍ରେରଣା-ଶକ୍ତି)କୁ ନଦୀମାନେ ଧାରାକୁ ଯେପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର। ହେ ହରିବୋ (ତାମ୍ର ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ), ତୁମ ପାଇଁ ନୂତନ ବ୍ରହ୍ମ (ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତି-ବଚନ) ରଚିତ ହୋଇଛି; ଜାଗ୍ରତ ଧୀ (ପ୍ରଜ୍ଞା) ଦ୍ୱାରା ଆମେ ରଥ୍ୟ—ଯାତ୍ରାକୁ ଯୋଗ୍ୟ—ହେବାକୁ ପାରୁ, ତୁମ ସଦସ୍ (ସଙ୍ଗତି)ରେ ସଦା ଆସୀନ ରୁହୁ।
Frequently Asked Questions
For immediate protection and victory over hostile forces, and for the increase of iṣ—energy, prosperity, and inspired momentum—for the worshipper and singer.
The mountain image stresses his unshakable self-power, while the hidden treasure image suggests stored plenitude—Indra holds and releases riches and strength when invoked.
It means a freshly composed inspired formulation—new praise shaped by dhī (visionary thought)—offered to Indra to secure his favor and guidance for one’s path.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.